Çocukların bilişsel özelliklerinin sosyal becerileri üzerindeki yordayıcılığı
The predictive role of children's cognitive characteristics on their social skills
- Tez No: 944693
- Danışmanlar: PROF. DR. KEZBAN TEPELİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bağımsız Öğrenme, Bilişsel Özellikler, Çalışma Belleği, Eleştirel Düşünme, Sosyal Beceriler, Cognitive Characteristics, Critical Thinking, Independent Learning, Social Skills, Working Memory
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma çocukların bilişsel özelliklerinin sosyal becerileri üzerindeki yordayıcılığının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubunu Konya ili Selçuklu, Meram ve Karatay ilçelerinde okul öncesi eğitimi alan 60-71 aylık 377 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada, çocukların bilişsel özelliklerinden eleştirel düşünme, problem çözme, bağımsız öğrenme ve çalışma belleği becerileri bağımsız değişkenler, sosyal beceriler ise bağımlı değişken olarak ele alınmıştır. Veri toplama aracı olarak; 5-6 Yaş Çocukları İçin Eleştirel Düşünme Becerileri Testi (Tozduman Yaralı ve Güngör Aytar 2020), Problem Çözme Becerisi Ölçeği (Oğuz ve Köksal Akyol 2015), Bağımsız Öğrenme Davranışları Ölçeği (Saraç ve Karakelle 2019), Çalışma Belleği Ölçeği (Ergül ve ark 2018) ile Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği (4-6 Yaş) (Avcıoğlu 2007) kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda araştırmada yer alan tüm değişkenlerin birbiri ile pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişkiye (p<0,01) sahip olduğu bulunmuştur. Ayrıca araştırmada her bir bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki yordayıcılığını belirlemek üzere basit doğrusal regresyon analizleri, bağımsız değişkenlerin birlikte bağımlı değişken üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Basit doğrusal regresyon analizi sonuçlarına göre eleştirel düşünme, problem çözme, bağımsız öğrenme ve çalışma belleği becerilerinin her birinin sosyal becerileri anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında araştırmada yer alan eleştirel düşünme, problem çözme, bağımsız öğrenme ve çalışma belleği becerilerinin birlikte sosyal becerileri yordayıp yordamadığı incelenmiş ve sadece bağımsız öğrenme becerilerinin sosyal becerileri anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of the study was to examine the extent to which children's cognitive characteristics predict their social skills. Using a correlational research design, the study was conducted with a sample of 377 children aged 60 to 71 months who were receiving preschool education in the Selçuklu, Meram, and Karatay districts of Konya, Türkiye. The independent variables included critical thinking, problem-solving, independent learning, and working memory skills, while social skills were considered the dependent variable. Data were collected using validated instruments designed to assess the targeted cognitive and social domains: The Critical Thinking Skills Test for 5–6-Year-Old Children (Tozduman Yaralı and Güngör Aytar 2020), The Problem-Solving Skills Scale (Oğuz and Köksal Akyol 2015), the Independent Learning Behaviors Scale (Saraç ve Karakelle 2019), the Working Memory Scale (Ergül et al 2018), and the Social Skills Assessment Scale (Ages 4–6) (Avcıoğlu 2007). The findings indicated statistically significant and positive correlations among all variables (p<0.01). Simple regression analyses revealed that each cognitive skill (Critical thinking, Problem-solving, Independent learning, and Working memory) individually predicted social skills. However, when examined collectively through multiple regression analysis, only independent learning skills emerged as a significant predictor. These results underscore the importance of fostering independent learning behaviors in early childhood as a key factor in supporting social development.
Benzer Tezler
- Okul öncesi dönemde yürütücü işlevler, bilgi işlemsel düşünme becerisi ve mizaç arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between executive functions, computational thinking skills and temperament in preschool
MERVE KAVGACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRSEN GÜZEL
- Ebeveyn kişilik özelliklerinin ve erken dönem uyumsuz şemalarının 48-72 aylık çocukların psikolojik iyi oluşları üzerindeki rolü
The role of parental personality traits and maladaptive schemas on the psychological well-being of children aged 48-72 months
GÜLLÜ GÜLLER AKŞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. ASUDE BALABAN DAĞAL
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların el yazılarının görüntü işleme teknikleri ile analizi
Analysis of handwriting of children with attention deficit hyperactivity disorder using image processing techniques
ÖZLEM YILDIZ BUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED FATİH ADAK
- Sınıf öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda 21. yüzyıl eğitim becerilerine dayalı bir karakter eğitimi çerçeve programının geliştirilmesi
Development of a character education framework based on 21st century educational skills in accordance with primary school teachers' views
OGÜN ÇAKIR
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİDRABİ CİHANGİR DOĞAN
- 10 haftalık fiziksel aktivite programının otizm spektrum bozukluğu olan çocukların psikomotor ve psiko-sosyal özellikleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of a 10-week physical activity program on psychomotor and psyco-social features of children with autismspectrum disorder
EBRU KARACAR
Doktora
Türkçe
2023
Sporİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ŞAHİN
PROF. DR. DİLARA FATOŞ ÖZER