Sınırda karbon düzenleme mekanizmasının dış ticarete etkileri: Hesaplanabilir genel denge analizi
The effects of the carbon border adjustment mechanism on foreign trade: A computable general equilibrium analysis
- Tez No: 944462
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZAFER ÖZTÜRK, PROF. DR. OSMAN ORKAN ÖZER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Uluslararası Ticaret, Economics, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Hesaplanabilir genel denge modeli, İklim değişikliği, Computable general equilibrium model, Climate change
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), Avrupa Birliği'nin (AB) iklim değişikliği ile mücadele etmek ve 2050 yılına kadar nötr iklim hedefine ulaşmak için kabul ettiği çevre düzenleme politikasıdır. SKDM'nin üretim süreçleriyle ilişkili olarak önemli düzeyde sera gazı emisyonu salan ve karbon kaçağı riski yüksek olan çimento, elektrik, gübre, demir çelik, alüminyum ve hidrojen sektörlerine uygulanması planlanmıştır. SKDM uygulanmaya başladığında AB ve AB ile yoğun dış ticaret ilişkisi içinde bulunan ülkeler iktisadi olarak bu süreçten etkileneceklerdir. Bu nedenle tezde SKDM uygulandığında AB'ye ve önemli ticaret ortaklarından Türkiye, ABD ve Çin'in nasıl etkileneceği araştırılmaktadır. Tezde yöntem olarak hesaplanabilir genel denge modeli olan GTAP kullanılarak analiz yapılmıştır. Analiz için GTAP verileri modele şoklar verilerek 2023 yılına güncellenmiştir. Analizde AB, Türkiye, ABD, Çin ve diğer ülkeler şeklinde 5 ülke ve 11 sektör kullanılmıştır. Analiz kapsamında dört senaryo oluşturularak simüle edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ulaşılan sonuçlara bakıldığında ilk üç senaryo uygulandığında özellikle demir çelik ve alüminyum sektörlerinde AB'nin ihracatı azalırken Türkiye, ABD ve Çin'in ihracatının arttığı görülmektedir. İthalatta ise tüm ülkelerin ithalatında azalma varken AB'nin ithalatının daha fazla azaldığı görülmektedir. Bu sonuçlar AB'nin daha temiz üretim yapan kendi içindeki sektörlerin ürünlerini kullandığını bu nedenle ihracatının ve ithalatının azaldığını göstermektedir. Diğer ülkeler ise SKDM'nin ticaret saptırıcı etkileri nedeniyle farklı ülkeler ile ticaretlerini yapmaya devam etmektedirler.
Özet (Çeviri)
Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) is the environmental regulation policy adopted by the European Union (EU) to combat climate change and achieve the climate neutrality target by 2050. CBAM is planned to be applied to the cement, electricity, fertilizer, iron and steel, aluminum and hydrogen sectors, which emit significant levels of greenhouse gas emissions due to their production processes and have a high risk of carbon leakage. When the CBAM is implemented, the EU and countries that have intense foreign trade relations with the EU will be economically affected by this process. Therefore, the thesis investigates how the EU and its important trading partners Türkiye, the USA and China will be affected when the CBAM is implemented. In the thesis, analysis was carried out using GTAP, which is a computable general equilibrium model. For the analysis, GTAP data were updated to 2023 by giving shocks to the model. In the analysis, 5 countries and 11 sectors were used, namely EU, Türkiye, USA, China and other countries. Within the scope of the analysis, four scenarios were created and simulated. As the results obtained are examined, when the first three scenarios are applied, the EU's exports decrease, especially in the iron, steel and aluminum sectors, while the exports of Türkiye, the USA and China increase. Regarding imports, while there is a decrease in imports of all countries, the EU's imports decreased more. These results demonstrate that the EU uses products from its own sectors that produce cleaner products, and therefore its exports and imports have decreased. Other countries continue to trade with different countries due to the trade diversionary effects of CBAM.
Benzer Tezler
- Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın gümrük ve Avrupa Birliği açısından incelenmesi: Türkiye dış ticaretine yönelik bir araştırma
An examination of the European Green Deal in terms of Customs and the European Union: A research on foreign trade in Türkiye
FATİH ERBAŞI
- Potential economic effects of the carbon border adjustment mechanism on Germany and Türkiye
Sınırda karbon düzenleme mekanızmasının Almanya ve Türkiye üzerindeki potansiyel ekonomik etkileri
PAULİNE SOPHİE SEYFERT
Doktora
İngilizce
2025
Uluslararası Ticaretİstanbul Ticaret ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUNUS ÖZCAN
- Avrupa Yeşil Mutabakatının Türkiye-AB Gümrük Birliği çerçevesinde ticaret yaratıcı ve saptırıcı etkileri
Trade-creation and trade-diversion impact of European Green Deal under Türkiye-EU Customs Union Framework
KÜBRA DEMİRAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerMarmara Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET BABACAN
- Yeşil Hidrojen Bazlı Gübre Üretiminin Ekonomik ve Çevresel Değerlendirmesi
Economic and Environmental Assessment of Green Hydrogen-BasedFertilizer Production
ZEYNEP ÖZGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiAnkara Üniversitesiİklim Değişikliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKAY DELLAL
- Avrupa yeşil mutabakatı kapsamında sınırda karbon düzenlemesinin Türkiye demir-çelik sektörü ihracatına etkileri ve rekabet analizi
The impact of border carbon adjustments under the European green deal on Turkey's iron and steel export sector and competitive analysis
VEYSEL ÇAKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası TicaretToros ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇE MANAVKAT