Kanser tanısı olan hastalarda psikolojik acı ve ilişkili faktörler
Psychological pain and associated factors in cancer patients
- Tez No: 944050
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA ÖZLEM ORHAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Psikolojik acı, psikolojik acıya tolerans, psikolojik sağlamlık, anksiyete, depresyon, kanser, Psychological pain, psychological pain tolerance, psychological resilience, anxiety, depression, cancer
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Günümüz tıbbının önemli ve güncel sorunlarından biri olan kanser, bireylerde fiziksel kayıplara ve mortaliteye yol açmasının yanı sıra, ruhsal ve psikososyal alanlarda da önemli olumsuz etkilere sebep olan bir hastalıktır. Kanser ve psikiyatrik komorbid durumlar arasında yapılan çalışmalar literatürde mevcuttur. Psikolojik acı; kayıp deneyimleri, beklenmedik olumsuz durumlarla karşılaşma, travmatik olaylara maruz kalma, hayal kırıklıkları ve temel ihtiyaçların karşılanmaması gibi etkenler sonucunda ortaya çıkan, keder, hüzün ve utanç gibi olumsuz duygularla karakterize edilen, baş edilmesi güç zihinsel olarak acı çekme sürecidir. Onkolojik hasta grubunda, psikiyatrik komorbid durumlara dair birçok çalışma yapılmış olmasına karşın, bu grupta psikolojik acı hakkında çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızda, kanser tanısı olan hastalarda psikolojik acı ve ilişkili faktörler olarak psikolojik acıya tolerans, psikolojik sağlamlık, anksiyete ve depresyonun incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, KSÜ Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Onkoloji Polikliniği ve Kahramanmaraş Necip Fazıl Şehir Hastanesi Onkoloji Polikliniğine ayaktan başvuran ve çalışmaya katılmak için onay veren, kanser tanısı olan 60 kişi ile rastgele seçilmiş 60 sağlıklı kişi dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara sosyodemografik karakteristikleri ve hastalıkla ilgili veriler için araştırmacı tarafından düzenlenen Sosyodemografik Veri Formu doldurtulmuştur. Yine tüm katılımcılara, psikolojik acıyla ilişkili olarak Psikolojik Acı Ölçeği (PAÖ) ve Psikolojik Acıya Tolerans Ölçeği (PATÖ), psikolojik sağlamlık için Kısa Psiklojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ), anksiyete, depresyon düzeylerini belirlemek için Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HADÖ) uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda vaka grubunda, psikolojik acı toplam puanı, anksiyete ve depresyon puanları kontrol grubuna kıyasla anlamlı yüksek, psikolojik acıya tolerans ve psikolojik sağlamlık ise kontrol grubuna kıyasla anlamlı düşük saptanmıştır. Tek değişkenli model analizinde, vaka ve kontrol gruplarını ayırmada, psikolojik acı ölçeği toplam puanının, psikolojik acıya tolerans ölçeği toplam puanının, kısa psikolojik sağlamlık ölçeği toplam puanının, HADÖ anksiyete, depresyon puanının anlamlı (p<0.05) etkinliği gözlenmiştir. Çok değişkenli modelde vaka ve kontrol gruplarını ayırmada ise, psikolojik acı ölçeği toplam puanının, kısa psikolojik sağlamlık ölçeği toplam puanının, depresyon puanının anlamlı-bağımsız (p<0.05) etkinliği gözlenmiştir. Çalışmamızda PAÖ toplam puanı ile PATÖ toplam puanı, KPSÖ toplam puanı arasında anlamlı (p<0.05) negatif korelasyon, PAÖ toplam puanı ile HAD-A puanı, HAD-D puanı arasında anlamlı (p<0.05) pozitif korelasyon bulunmuştur. PATÖ toplam puanı ile KPSÖ toplam puanı arasında anlamlı (p<0.05) pozitif korelasyon, PATÖ toplam puanı ile HAD-A puanı, HAD-D puanı arasında anlamlı (p<0.05) negatif korelasyon gözlenmiştir. KPSÖ toplam puanı ile HAD-A puanı, HAD-D puanı arasında anlamlı (p<0.05) negatif korelasyon olduğu saptanmıştır. Sonuç: Psikolojik acı kavramı, çeşitli psikopatolojilerle ilişkili olarak daha önce incelenmiş olsa da, ciddi ve önemli bir hastalık grubu olan kanser hastalarında bu kavrama yönelik çalışmaların literatürde yer almaması, bu araştırmanın gerçekleştirilmesinde önemli bir etken olmuştur. Elde ettiğimiz bulgular, vaka (kanser hastası) grubunda sağlıklı kontrollere kıyasla tüm değişkenler açısından anlamlı farklar olduğunu ortaya koymuştur. Vaka grubu kendi içinde değerlendirildiğinde, kadın cinsiyette ve daha genç yaşta olanlarda, hem psikolojik acının hem de psikolojik acıyı dışa vurum isteğinin daha yoğun yaşantılandığı anlaşılmıştır. Çalışmaya dahil edilen tüm katılımclar arasında, anksiyete ve depresyon düzeyleri yüksek olanlarda psikolojik acı düzeyleri de daha yüksek bulunmuştur. İleride yapılacak çalışmalarda, psikolojik acı düzeylerini etkileyebilecek sosyokültürel, dini, ekonomik ve hastalıkla ilgili çoklu değişkenlerin çalışmalara dahil edilmesi, daha bütüncül sonuçlara ulaşılmasına katkı sağlayacaktır. Ayrıca kanser tanısı olan hastalarla yürütülecek gelecekteki çalışmalarda, hastalığın evresi ve bireylerdeki işlevsellik kaybı gibi faktörlerin psikolojik acı üzerindeki etkisinin ele alınmasının anlamlı bulgular sağlayabileceği görüşündeyiz. Klinik uygulamalarda, kanser hastalarının psikolojik acı düzeylerinin ve bu acıyla başa çıkma becerilerinin değerlendirilmesi, bireye özgü psikososyal destek programlarının geliştirilmesi açısından önemlidir. Sonuç olarak, çalışmamız psikolojik acının kanser hastalarında belirgin düzeyde arttığını ve psikolojik sağlamlık, depresyon, anksiyete gibi değişkenlerle anlamlı düzeyde ilişkili olduğunu göstermiştir. Elde ettiğimiz bulgular, kanser hastalarında bütüncül bir psikolojik değerlendirme yapılmasının ve multidisipliner destek hizmetlerinin sağlanmasının önemini vurgulaması açısından anlamlıdır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Cancer, one of the major and current issues in modern medicine, is a disease that not only leads to physical losses and mortality in individuals but also causes significant negative impacts in psychological and psychosocial domains. There are studies in the literature examining the relationship between cancer and psychiatric comorbid conditions. Psychological pain is a distressing mental experience characterized by negative emotions such as grief, sorrow, and shame, which emerges as a result of loss experiences, unexpected adverse events, exposure to traumatic incidents, disappointments, and the unmet fulfillment of basic needs. Although numerous studies have investigated psychiatric comorbidities in oncology patients, research specifically focusing on psychological pain within this group is lacking. This study aimed to investigate psychological pain and related factors such as tolerance of psychological pain, psychological resilience, anxiety, and depression among patients with a cancer diagnosis. Materials and Methods: This study included 60 individuals diagnosed with cancer who provided consent to participate and were outpatients at the Oncology Clinics of Kahramanmaraş Sütçü İmam University Health Practice and Research Hospital and Kahramanmaraş Necip Fazıl City Hospital, along with 60 randomly selected healthy individuals. All participants completed a Sociodemographic Data Form prepared by the researcher to collect sociodemographic characteristics and disease-related information. All participants were administered the Psychological Pain Scale and the Psychological Pain Tolerance Scale to assess psychological pain and its tolerance, the Brief Psychological Resilience Scale to evaluate psychological resilience, and the Hospital Anxiety and Depression Scale to measure levels of anxiety and depression. Results: In our study, the case group demonstrated significantly higher total psychological pain, anxiety, and depression scores compared to the control group, while psychological pain tolerance and psychological resilience scores were significantly lower than those of the control group. In the univariate model analysis, the total scores of the Psychological Pain Scale, Psychological Pain Tolerance Scale, Short Psychological Resilience Scale, as well as the HAD Anxiety and Depression scores, were found to have a significant effect (p < 0.05) in differentiating between the case and control groups. In the multivariate model analysis, the total scores of the psychological pain scale, the brief psychological resilience scale, and the depression scores demonstrated significant independent effects (p < 0.05) in distinguishing between the case and control groups. In our study, a significant negative correlation (p<0.05) was found between the total scores of the Psychological Pain Scale and both the Psychological Pain Tolerance Scale and the Brief Psychological Resilience Scale . Additionally, Psychological Pain Scale the total score showed a significant positive correlation (p<0.05) with both the Hospital Anxiety and Depression Scale-Anxiety (HADS-A) and Depression (HADS-D) scores. A significant positive correlation was observed between the total scores of the Psychological Pain Tolerance Scale and the Brief Psychological Resilience Scale (p < 0.05), while significant negative correlations were found between the total Psychological Pain Tolerance Scale scores and both the HADS-A and HADS-D scores (p < 0.05). A significant negative correlation was found between the total score of the Brief Psychological Resilience Scale and the scores of the Hospital Anxiety and Depression Scale – Anxiety (HAD-A) and Depression (HAD-D) subscales (p < 0.05). Conclusion: Although the concept of psychological pain has been previously examined in relation to various psychopathologies, the lack of studies addressing this concept specifically in cancer patients, a serious and significant patient group, served as a key motivation for conducting this research. Our findings revealed significant differences between the patient (cancer) group and healthy controls across all variables. Within the case group, it was observed that psychological pain and the desire to express psychological pain externally were more intensely experienced among females and younger individuals. Among all participants included in the study, those with higher levels of anxiety and depression also exhibited significantly higher levels of psychological pain. Future studies should include multiple sociodemographic, cultural, religious, economic, and disease-related variables that may influence levels of psychological pain, which would contribute to more comprehensive findings. Furthermore, in future studies involving cancer patients, examining the effects of disease stage and functional impairment on psychological pain may yield meaningful findings. In clinical practice, assessing the levels of psychological pain and coping abilities of cancer patients is crucial for the development of individualized psychosocial support programs. In conclusion, our study demonstrated that psychological pain is significantly elevated in cancer patients and is meaningfully associated with variables such as psychological resilience, depression, and anxiety. Our findings underscore the importance of conducting comprehensive psychological assessments and providing multidisciplinary support services for cancer patients.
Benzer Tezler
- Meme kanseri hastalarında çevresel bireysel ve olaya dair faktörlerin travma sonrası gelişim ile ilişkisi
The relationship of environmental personal and event related factors with post - traumatic growth in breast cancer patients
ZÜMRÜT BELLUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiMersin ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ARZU AYDIN ACI
- Kanserli çocuğu olan ebeveynlerin yaşam kalitesi ile genel öz yeterlilikleri arasındaki ilişki
The correlation between quality of life and self-efficacy of parents who have children with cancer
SİBEL KUŞDEMİR
- Onkologlara güven ölçeği kısa formunun Türkçe geçerlilik ve güvenirlik çalışması
Summary- Turkish validity and reliability study of the trust in oncologists scale short form
TUĞBA EREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
OnkolojiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LOKMAN KORAL
- Hospitalize kanser hastalarında FI-LAB kırılganlık ölçeğinin bazal değeri ve hospitalizasyon sürecindeki değişiminin olumsuz sonlanım noktalarını öngördürücülüğünün değerlendirilmesi
Evaluation of the predictability of FI-LAB frailty scale's baselinevalue and change in clinical endpoints in hospitalized cancer patients
MEHMET BURAK KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
OnkolojiHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURCU BALAM DOĞU
- Erken evre kanser tanısı almış olan hastalarda algılanan eş uyumu ve ruhsal durum ilişkisi
The relationship percevied adjusment of spouse and mental status in patients with early stage cancer diagnosis
YAĞMUR ÖZÇOLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HemşirelikÜsküdar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ELÇİN BABAOĞLU