Yabancılara Türkçe öğretimi lisansüstü öğrencilerinin yapay zekâya yönelik algılarının yazma çalışmalarındaki rolü
The role of perceptions of artificial intelligence in writing exercises of graduate students in teaching Turkish to foreigners
- Tez No: 943969
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DURMUŞ BARIŞ KIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Eğitim ve Öğretim, Turkish Language and Literature, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Lisansüstü eğitim, Lisansüstü programlar, Lisansüstü öğrenciler, Lisansüstü öğretim, Negatif algı, Pozitif tutum, Türkçe eğitimi, Yapay zeka okuryazarlığı, Öğrenci algısı, Öğrenci tutumu, Postgraduate education, Postgraduation programs, Postgraduation students, Postgraduation study, Negative perceptions, Positive attitude, Turkish education, Artificial intelligence literacy, Students perceptions, Student attitude
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zekânın (YZ) eğitime entegrasyonu, özellikle akademik yazma bağlamında, öğrencilerin öğrenme süreçlerine katılım biçimlerini önemli ölçüde dönüştürmüştür. Yabancılara Türkçe öğretimi alanında, yapay zekâ araçlarının kullanımı; yapı, dil bilgisi, kelime bilgisi ve anlatım netliği gibi unsurlarda öğrencilere destek sunarak yazma becerilerini geliştirmek adına yeni imkânlar yaratmaktadır. Ancak, bu teknolojilere yönelik lisansüstü öğrencilerin algıları ve bu algıların yazma süreçlerine etkisine dair araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışma, Yabancılara Türkçe öğretimi alanında öğrenim gören lisansüstü öğrencilerin yapay zekâya yönelik algılarının, akademik yazma süreçlerindeki rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nicel ve nitel verilerin bir arada kullanıldığı karma yöntem deseni benimsenmiştir. Nicel veriler, Yapay Zekâya Yönelik Genel Tutum Ölçeği aracılığıyla toplanırken; nitel veriler, olumlu ya da olumsuz YZ algısına sahip öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir. Katılımcılar, Türkiye'nin çeşitli üniversitelerinde Yabancılara Türkçe Öğretimi alanında lisansüstü eğitim gören öğrencilerdir. Bulgular; cinsiyet, yaş, lisans eğitimi alanı, not ortalaması, yabancı dil bilgisi ve yapay zekâ deneyimi gibi demografik ve akademik değişkenlerin öğrencilerin yapay zekâya yönelik tutumlarını anlamlı biçimde etkilediğini ortaya koymuştur. Olumlu tutuma sahip öğrenciler, yapay zekâyı fikir düzenleme, tutarlılığı artırma ve dil kullanımını iyileştirme açısından faydalı bir araç olarak değerlendirmiştir. Öte yandan, olumsuz tutuma sahip öğrenciler; etik sorunlar, veri gizliliği ve teknolojiye aşırı bağımlılığın orijinallik ve bilişsel katılımı azaltabileceği yönünde endişelerini dile getirmiştir. Bu araştırma, lisansüstü düzeyde eğitim gören öğrencilerin yapay zekâya yönelik algılarla akademik yazma ilişkisini ele alan sınırlı alanyazına katkı sağlamaktadır. Aynı zamanda, lisansüstü düzeyde akademik yazma süreçlerine yapay zekânın bilinçli, etik ve pedagojik temelli entegrasyonunun gerekliliğine dikkat çekmektedir.
Özet (Çeviri)
The integration of artificial intelligence (AI) into education has transformed how students engage with learning processes, particularly in the context of academic writing. In the field of Teaching Turkish as a Foreign Language, the use of AI tools has introduced new possibilities for students to improve their writing through support with structure, grammar, vocabulary, and clarity. However, there remains a lack of research on how graduate students perceive these technologies and how their perceptions shape the ways they utilize AI in their writing practices. This study explores the role of graduate students' perceptions of artificial intelligence in their academic writing within the scope of Teaching Turkish as a Foreign Language. A mixed-methods research design was employed, using both quantitative and qualitative methods to collect data. Quantitative data were obtained through the General Attitudes Toward Artificial Intelligence Scale, and qualitative data were gathered through semi-structured interviews with students holding either positive or negative AI perceptions. The participants were graduate students studying Teaching Turkish as a Foreign Language at different universities in Turkey. The findings revealed that demographic and academic variables such as gender, age, undergraduate field, GPA, foreign language knowledge, and experience with artificial intelligence significantly influenced students' attitudes. Students with positive perceptions described AI as a helpful resource in organizing ideas, enhancing coherence, and refining language use in academic texts. On the other hand, students with negative perceptions expressed reservations about ethical concerns, data privacy, and the potential negative impact of overreliance on technology, such as reduced originality and cognitive engagement. This study contributes to the limited body of literature addressing the relationship between perceptions of artificial intelligence and academic writing at the graduate level. It also highlights the necessity of consciously, ethically, and pedagogically integrating artificial intelligence into graduate-level academic writing processes.
Benzer Tezler
- Yabancılara Türkçe öğretiminde B1-B2 düzeyinde yapay zekâ üretimi hikâyelerin kullanılabilirliği üzerine bir inceleme
A study on the usability of stories produced by artificial intelligence at B1-B2 level in teaching Turkish to foreigners
ASLIHAN SEFERİNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞABAN ÇOBANOĞLU
- Yabancı dil olarak Türkçe öğrenicilerinin yazılı metinleri ile ChatGPT tarafından yazılan metinlerin niteliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the qualities of written texts of Turkish as a foreign language learners and texts written by ChatGPT
PINAR HAVVA ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiYabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL ÖZDEMİR
- Türkçe'nin anadili ve yabancı dil olarak öğretimi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SAMİ BALCI
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde deyimlerin yapay zekâ destekli animasyonlarla öğretimi
Teaching idioms with artificial intelligence supported animations in teaching Turkish as a foreign language
DERYA DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiYabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDİ ŞİMŞEK
- Yapay zekânın ürettiği metinlerin dinleme becerisi gelişiminde kullanımı: B1 düzeyindeki öğrenciler üzerine bir inceleme
The use of text generated by artificialintelligence in the development of listening skills: A study on B1 level students
GÜRDAL KARAKILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞABAN ÇOBANOĞLU