Faydalı bakteri ile farklı dozlarda borik asit ve çinko uygulamalarının buğdayda (triticum durum L.) verim, verim öğeleri ve tane içeriğine etkisi
The effects of different doses of boric acid and zinc applications with beneficial bacteria on wheat (triticum durum L.) yield, yield components and their effect on grain content
- Tez No: 943493
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH ÇIĞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Benzenboronik asitler, Makarnalık buğday, Rizobakteriler, Boronic acids, Durum wheat, Rhizobacteria
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Siirt Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, makarnalık buğdayda faydalı bakteri, borik asit ve çinko sülfat uygulamalarının bitki gelişimi, besin maddesi alımı, tane verimi ve kalite özellikleri üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla, Siirt ekolojik koşullarında 2022–2023 ve 2023–2024 yetiştirme sezonlarında yürütülmüştür. Deneme, tesadüf bloklarında faktöriyel deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada tescilli Edessa çeşidi kullanılmış; tüm parsellere azot fikseri ve fosfat çözücü özelliğe sahip Brevibacillus choshinensis (TV53D) bakterisi uygulanmış ve sekiz farklı gübre kombinasyonu değerlendirilmiştir. Uygulamalarda çinko sülfat çözeltisi (%0, %0,3, %0,6, %0,9 kg/da ZnSO₄) ve borik asit (0, 15, 30, 60 mM H₃BO₃) kullanılmıştır. Bitki gelişim parametreleri, fenolojik özellikler, verim ve kalite verileri toplanarak analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında incelenen fenolojik özelliklerden; çıkış süresi 8,00-11,67 gün, olgunlaşma süresi 86,00-95,00 gün aralığında değişmiştir. Fizyolojik ve agronomik gelişim parametreleri bakımından ise; bitki boyu 73,27-86,60 cm, başak uzunluğu 5,47-7,73 cm aralığında tespit edilmiştir. Verim ve verim komponentleri açısından; metrekarede başak sayısı 230,33-321,33 adet, biyolojik verim 473,99-997,92 kg/da, tane verimi 113,81-273,09 kg/da ve 1000-tane ağırlığı 37,30-41,57 g, aralığında değişmiştir. Uygulamalara bağlı olarak tanede kalite kompozisyonu bakımından; rutubet oranı %8,90-9,57, ham protein miktarı %10,86-12,43, sedimantasyon değeri 26,53-40,60 ml ve nişasta miktarı %68,63-70,03 aralığında değişim göstermiştir. Bulgular, borik asit ve çinko sülfatın hem tek başına hem de birlikte uygulanmasının tane verimi üzerinde olumlu etkiler oluşturduğunu göstermiştir. Özellikle düşük doz borik asit uygulamaları verimi artırmıştır. En yüksek verim, 15 mM H₃BO₃ uygulamasından elde edilmiştir. Ayrıca kalite parametreleri de uygulamalardan olumlu etkilenmiştir. Sonuçlar, yapraktan uygulanan borik asit ve çinko sülfatın makarnalık buğdayda verimi artırırken kimyasal gübre kullanımını azaltabilecek, uygulanabilir ve sürdürülebilir bir tarımsal yöntem olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the effects of beneficial bacteria, boric acid and zinc sulfate applications on plant growth, nutrient uptake, grain yield and quality traits of durum wheat under Siirt ecological conditions during 2022-2023 and 2023-2024 growing seasons. The experiment was established in three replicates according to the factorial trial design in randomized blocks. The registered variety Edessa was used in the study; Brevibacillus choshinensis (TV53D) bacteria with nitrogen fixing and phosphate solubilizing properties were applied to all plots and eight different fertilizer combinations were evaluated. Zinc sulfate solution (0%, 0,3%, 0,6%, 0,9% kg/da ZnSO₄) and boric acid (0, 15, 30, 60 mM H₃BO₃) were used. Plant growth parameters, phenological characteristics, yield and quality data were collected and analyzed. Among the phenological traits examined in the research; emergence period ranged between 8,00-11,67 days and maturity period ranged between 86,00-95,00 days. In terms of physiological and agronomic development parameters; plant height was determined between 73,27-86,60 cm and spike length between 5,47-7,73 cm. In terms of yield and yield components; number of spikes per square meter ranged between 230,33-321,33, biological yield 473,99-997,92 kg/da, grain yield 113,81-273,09 kg/da and 1000-grain weight 37,30-41,57 g. In terms of grain quality composition, moisture content ranged between 8,90-9,57%, crude protein content between 10,86-12,43%, sedimentation value between 26,53-40,60 ml and starch content between 68,63-70,03% depending on the treatments. The results showed that both single and combined application of boric acid and zinc sulfate had positive effects on grain yield. Especially low dose boric acid applications increased the yield. The highest yield was obtained from 15 mM H₃BO₃ application. Quality parameters were also positively affected by the treatments. The results suggest that foliar application of boric acid and zinc sulphate is a feasible and sustainable agricultural method that can reduce the use of chemical fertilizers while increasing yield in durum wheat.
Benzer Tezler
- Yahya Kemal'de bedii tefekkür unsurları: 1 Kendi Gök Kubbemiz'de duygu
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA ÖZBALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SADIK K. TURAL
- Çeltik kabuklarının yalıtım malzemesi olarak kullanılması
Başlık çevirisi yok
B.CİHAN ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KIRBIYIK
- Trafik tıkanıklığının ekonomik analizi ve tıkanık kent içi yolların fiyatlandırılması
Başlık çevirisi yok
HASAN ERTÜRK
- Malzeme istekleri planlaması (MİP)
Material requirement planning system
ALİ ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İşletmeEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. ÖZEL ERGEN