Silopi ovası'nın (Şırnak) yeraltı suyu kirlenme potansiyeli'nin drastıc yöntemi kullanılarak belirlenmesi
Determination of groundwater pollution potential of silopi plain (Şirnak) by using drastic method
- Tez No: 943156
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACI ALİM BARAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Coğrafi bilgi sistemleri, DRASTIC, Yer altı suları, Geographical information systems, DRASTIC, Ground waters
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Şırnak ili Silopi Ovası'nda yeraltı sularının kirlenmeye karşı hassasiyetini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yeraltı suları, bölgenin temel tatlı su kaynaklarından biri olup, yoğun tarımsal faaliyetler ve yerleşim birimlerinin etkisi altında bulunmaktadır. Çalışma kapsamında, yeraltı suyu kirliliği riskini değerlendirmek için DRASTIC yöntemi kullanılmıştır. DRASTIC, yedi hidrojeolojik ölçütü (yeraltı suyu derinliği, beslenme, akifer ortamı, toprak ortamı, topografya/eğim, doymamış bölge etkisi ve hidrolik iletkenlik) dikkate alarak yeraltı suyu kirliliği potansiyelini değerlendiren bir indeks tabanlı yöntemdir. Tez çalışmasında, Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından sağlanan 397 sondaj verisi analiz edilmiş ve bu veriler Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yazılımı ArcGIS ile değerlendirilmiştir. Her bir parametrenin yoğunluk haritaları IDW interpolasyon yöntemiyle oluşturulmuş, ayrıca Japonya Uzay Araştırma Ajansı'ndan (JAXA) alınan sayısal yükseklik modeli kullanılarak topografya ile ilişkilendirilmiştir. Çalışma alanının yeraltı suyu hassasiyet haritası oluşturulmuş, Hassasiyet haritası analizleri sonucunda havza alanının %19,4'ünün düşük, %76'sının orta ve %4,03'ünün ise yüksek hassasiyete sahip olduğu belirlenmiştir. Yerleşim yerlerine yakın bölgelerde yüksek hassasiyetin gözlenmesi, yeraltı suyu seviyesinin yüzeye daha yakın olduğu bu alanların antropojenik etkiler ve tarımsal faaliyetlerden daha fazla etkilendiğini göstermektedir. Ayrıca, bu bölgelerdeki alüvyonlu zemin yapısı ve düşük eğim değerleri, hassasiyeti artıran diğer önemli faktörler arasında yer almaktadır. Bu çalışma, bölgedeki yeraltı suyu kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir kullanımını desteklemek amacıyla hassasiyet haritalarının oluşturulmasıyla önemli bir bilimsel katkı sağlamaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, bölge için etkili bir çevre yönetim planı önerilmekte ve yüksek hassasiyet alanlarında koruma önlemlerinin alınmasının gerekliliği vurgulanmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis was carried out to determine the vulnerability of groundwater to pollution in Silopi Plain of Şırnak province. Groundwater is one of the main freshwater resources of the region and is under the influence of intensive agricultural activities and settlements. Within the scope of the study, DRASTIC method was used to assess the risk of groundwater pollution. DRASTIC is an index-based method that evaluates groundwater pollution potential by considering seven hydrogeological criteria (groundwater depth, recharge, aquifer environment, soil environment, topography/slope, unsaturated zone effect and hydraulic conductivity). In the thesis study, 397 borehole data provided by the State Hydraulic Works (DSI) were analyzed and these data were evaluated with the Geographic Information Systems (GIS) software ArcGIS. The density maps of each parameter were created with the IDW interpolation method and were also associated with the topography using the digital elevation model obtained from the Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA). The groundwater sensitivity map of the study area was created, and as a result of the sensitivity map analyses, it was determined that 19.4% of the basin area had low sensitivity, 76% had medium sensitivity, and 4.03% had high sensitivity. The observation of high sensitivity in areas close to settlements indicates that these areas, where the groundwater level is closer to the surface, are more affected by anthropogenic effects and agricultural activities. In addition, the alluvial soil structure and low slope values in these regions are among the other important factors that increase sensitivity. This study provides an important scientific contribution by creating vulnerability maps to support the protection and sustainable use of groundwater resources in the region. In line with the findings, an effective environmental management plan is proposed for the region and the necessity of taking protection measures in high sensitivity areas is emphasized.
Benzer Tezler
- Asfaltit ve bitümlü şist piroliz ürünlerindeki azotun potansiyometrik yöntemle incelenmesi
The Investigation of nitrogen containing compounds in pyrolysis products of asphaltite and oil shale by nonaoueous potentiometry
ALİ ÖNEN
- Ülkemiz karayollarında meydana gelen trafik kazalarına ağır taşıtların etkisinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
HALİT ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
İnşaat MühendisliğiYıldız Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ILICALI
- Linyit ve asfaltitlerin sıvılaştırılmasında katalizör etkisi
Başlık çevirisi yok
HALE SÜTÇÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Kimya MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH DİNÇER
- Bazı Türk kömürlerinin çabuk (flash) pirolizi
Başlık çevirisi yok
O.NURİ ŞARA
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Kimya MühendisliğiAtatürk ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜRRİYET ERŞAHAN
- Harbolit bitümlü şistlerden vanadyum, molibden ve nikel'in kazanılması
Başlık çevirisi yok
TAMER COŞAR
Doktora
Türkçe
1995
Kimya MühendisliğiDicle ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP ZİYADANOĞULLARI