Postdramatik tiyatroda kadın bedeni ve cinsel kimlik temsilleri
Representations of women's body and sexual identity in postdramatic theatre
- Tez No: 943048
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MAHİNUR AKŞEHİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İngiliz Dili ve Edebiyatı, Sosyoloji, English Language and Literature, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Cinsel ve toplumsal cinsiyet azınlıkları, Kadın bedeni, Postdramatik tiyatro, Toplumsal cinsiyet, İngiliz tiyatrosu, Sexual and gender minorities, Woman body, Postdramatic theatre, Gender, British theater
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, postdramatik tiyatroda kadın bedeni ve cinsel kimlik temsillerinin nasıl yapılandırıldığını, Judith Butler'ın“performatiflik”kuramı temelinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, Sarah Kane'in Psikoz 4.48, Martin McDonagh'ın Leenane'in Güzellik Kraliçesi ve Mark Ravenhill'in Alışveriş ve S***ş adlı oyunları feminist kuram ve postdramatik tiyatro perspektifinden çok katmanlı bir biçimde incelenmiştir. Tez üç ana kuramsal yapı etrafında şekillendirilmiştir: postdramatik tiyatronun biçimsel olanakları, postmodern feminist teori ve Judith Butler'ın toplumsal cinsiyetin performatifliği kuramı. Birinci bölümde postdramatik tiyatro ve postmodern feminizmin teorik çerçevesi çizilmiş; ikinci bölümde Butler'ın kimlik, cinsiyet ve beden politikaları üzerine düşünceleri detaylandırılmıştır. Üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerde ise sırasıyla Kane, McDonagh ve Ravenhill'in oyunları“Karakter ve Beden”,“Beden Politikalarına Eleştirel Tavır”,“Kimlik ve Ses”,“Geleneksel Kalıpların Ters Yüz Edilmesi”,“Cinsellik ve Cinsel Kimlikler”ve“Performatiflik”başlıkları altında incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi benimsenmiş; metinler sosyo-kültürel bağlamları içinde çözümlenerek kuramsal yaklaşımlarla ilişkilendirilmiştir. Butler'ın“kimliğin özsel değil, toplumsal normların tekrar yoluyla kurulan bir performans olduğu”düşüncesinden yola çıkılarak, kadın karakterlerin bedensel ve cinsel temsillerinin nasıl sabitlenemez, akışkan ve çelişkili yapılarla biçimlendiği gösterilmiştir. Tezin sonucunda, incelenen oyunların, kadın bedenini yalnızca temsili değil aynı zamanda politik bir sahneleme aracı olarak kullandığı; toplumsal cinsiyet normlarına meydan okuyarak alternatif kimlik formlarını görünür kıldığı ortaya konmuştur. Bu çerçevede, postdramatik tiyatronun biçimsel yapısı ile feminist kuramın ideolojik zemini arasında güçlü bir etkileşim olduğu; bedenin, sesin ve sessizliğin politik bir direnç alanı hâline geldiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis explores how representations of the female body and sexual identity are constructed in postdramatic theatre, using Judith Butler's theory of“gender performativity”as a conceptual framework. In this context, Sarah Kane's 4.48 Psychosis, Martin McDonagh's The Beauty Queen of Leenane, and Mark Ravenhill's Shopping and F***ing are examined through a multi-layered analysis that draws on both feminist theory and postdramatic theatre aesthetics. The thesis is structured around three central theoretical frameworks: the formal possibilities of postdramatic theatre, postmodern feminist theory, and Butler's theory of gender performativity. The first chapter outlines the theoretical background of postdramatic theatre and postmodern feminism; the second chapter delves into Butler's views on identity, gender, and the politics of the body. The third, fourth, and fifth chapters focus respectively on the plays by Kane, McDonagh, and Ravenhill, analyzing them under thematic headings such as“Characters and the Body,”“A Critical Stance on Body Politics,”“Identity and Voice,”“Subversion of Traditional Norms,”“Sexuality and Sexual Identities,”and“Performativity.”The research adopts a qualitative methodology, particularly content analysis, interpreting the texts within their socio-cultural contexts and connecting them with relevant theoretical approaches. Drawing on Butler's argument that identity is not innate but rather constructed through the repetition of social norms, the thesis explores how female characters' representations of the body and sexuality are shaped as unstable, fluid, and contradictory processes. The study concludes that the plays examined not only represent the female body but also utilize it as a site of political enactment. They challenge prevailing gender norms and bring alternative identity formations to the fore. Ultimately, the findings demonstrate a strong interplay between the formal structure of postdramatic theatre and the ideological ground of feminist theory, where the body, voice, and even silence emerge as powerful spaces of resistance.
Benzer Tezler
- Çağdaş oyunculuk çalışmalarında somatik uygulamalar vasıtasıyla engelsiz bir beden dramaturjisi inşa etmek
Constructing a barrier-free body dramaturgy through somatic practices in contemporary acting
BURCU BACANAK ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sahne ve Görüntü SanatlarıKadir Has ÜniversitesiFilm ve Drama Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP SİREL GÜNSÜR YÜCEİL
- Identity tribulations in postmodern drama: Sarah Daniels' Ripen Our Darkness and Sarah Kane's Blasted
Postmodern tiyatroda kimlik çalkantıları: Sarah Daniels'ın Ripen Our Darkness ve Sarah Kane'in Blasted eserleri
ALEYNA GÜLOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İngiliz Dili ve Edebiyatıİstanbul Aydın Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED METİN ÇAMELİ
- Temporality and spatiality in contemporary Britisih theatre
Çağdaş İngiliz tiyatrosunda mekansallık ve zamansallık
GÖKÇE AKARIK
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
İngiliz Dili ve EdebiyatıGaziantep Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENES KAVAK
- Shakespeare'in Macbeth eserindeki kadın karakterlerinin feminist teori üzerinden eleştirel bir incelemesi
Critical examination of female characters in Shakespeare's Macbeth on feminist theory
AYŞE ÖZKÖYLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERİH TANGÜN
- La problématique de l'espace et du temps dans l'écriture d'Assia Djebar et de Nedim Gürsel
Assia Djebar'ın ve Nedim Gürsel'in yazınında zaman ve mekan sorunsalı
CANSU GÜMÜŞTAŞ ŞEN
Yüksek Lisans
Fransızca
2014
Karşılaştırmalı EdebiyatGalatasaray ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SIDIKA SEZA YILANCIOĞLU