Yaygın anksiyete bozukluğu tanılı hastalara uygulanan kabul ve kararlılık terapisi temelli psikoeğitimin bilişsel kaçınma düzeyleri ve başa çıkma tutumlarına etkisi
The effect of psychoeducation based on acceptance and commitment therapy applied to patients diagnosed with generalized anxiety disorder on cognitive avoidance levels and coping attitudes
- Tez No: 942810
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURGÜL ÖZDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Başa Çıkma Tutumları, Bilişsel Kaçınma, Kabul ve Kararlılık Terapisi, Psikiyatri Hemşireliği, Psikoeğitim, Yaygın Anksiyete Bozukluğu, Psikiyatrik hemşirelik, Coping Attitudes, Cognitive Avoidance, Acceptance and Commitment Therapy, Psychiatric Nursing, Psychoeducation, Generalized Anxiety Disorder
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma yaygın anksiyete bozukluğu (YAB) tanılı bireylerde kabul kararlılık terapisi (KKT) temelli psikoeğitimin bilişsel kaçınma ve başa çıkma tutumlarına olan etkisini incelemek amacıyla tek kör randomize kontrollü deneysel türde yapılmıştır. Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesinin psikiyatri polikliniklerine başvuran YAB tanısı almış hastalar araştırmanın evrenini, güç analizi ile belirlenen 60 hasta (30 deney ve 30 kontrol) araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmanın verileri“Kişisel Bilgi Formu”,“Bilişsel Kaçınma Ölçeği (BKÖ)”ve“Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (BCTDÖ)”ile toplanmıştır. Deney grubuna KKT temelli psikoeğitim haftada 2 kez toplam 8 oturum grup eğitimi şeklinde uygulanmıştır. Kontrol grubuna rutin tedavi dışında herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Araştırmanın verileri tanımlayıcı istatistikler ve gruplarının homojenliğini test etmek için Ki-Kare testi ve Bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. Tekrarlayan ölçümlerin varyans analizi ile etkileşim değerlerini belirlemek için“Tekrarlayan Ölçümlerde İki Yönlü Karma Desenli Varyans Analizi”testi kullanılmıştır. Tekrarlı ölçümlerde karma desen varyans testinde grup içi ve gruplar arası karşılaştırmalar Bonferroni düzeltmesi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. KKT temelli psikoeğitim sonrası müdahale grubunda, BKÖ toplam puan ortalamaları ile düşünce yerine koyma, distraksiyon, tehdit eden uyaranlardan kaçma ve düşüncelerin bastırılması alt boyutlarında kontrol grubuna kıyasla hem son testte hem de izlem testinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalma görülmüş (p<0.05); bu etkiler arasında en yüksek etki büyüklüğü düşüncelerin bastırılması alt boyutunda elde edilirken, görüntülerin düşünceye dönüştürülmesi alt boyutunda gruplar arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. BÇTDÖ toplam puan ortalamalarında kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik gözlenmemekle birlikte (p<0.05), kendine yardım, uyum sağlama, sakınma-kaçınma ve kendine ceza alt boyutlarında son test ve izlem testi sonuçları dikkate alındığında anlamlı düzeyde değişimler elde edilmiş; en yüksek etki büyüklüğü kendine yardım alt boyutunda saptanmış, yaklaşım alt boyutunda ise gruplar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Bulgular, KKT temelli psikoeğitimin YAB tedavisine katkı sağlayabileceğini ve farklı örneklemler ile uzun dönemli izlem çalışmalarıyla daha fazla incelenmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was carried out as a single-blind, randomized controlled experimental study to examine the effect of Acceptance and Commitment Therapy (ACT)-based psychoeducation on cognitive avoidance and coping attitudes in individuals diagnosed with Generalized Anxiety Disorder (GAD). The population of the study consisted of patients diagnosed with generalized anxiety who applied to the psychiatry outpatient clinics of a Hatay Training and Research Hospital, and the sample size of the study consisted of 60 patients (30 experimental and 30 control) determined by power analysis. The data of the study were collected with the“Personal Information Form”,“Cognitive Avoidance Scale (CAQ)”and“Coping Attitudes Assessment Scale (COPE)”. ACT-based psychoeducation was applied to the experimental group twice a week in a total of 8 group training sessions. The control group did not receive any intervention apart from routine treatment. Descriptive statistics and Chi-Square test and Independent groups t test were used to test the homogeneity of the study data. The“Two-Way Mixed Design Analysis of Variance in Repeated Measurements”test was used to determine the interaction values with the variance analysis of repeated measurements. In the mixed design variance test in repeated measurements, intra-group and inter-group comparisons were performed using Bonferroni correction. Following the ACT-based psychoeducation, the intervention group showed statistically significant decreases in the CAQ total scores as well as in the subscales of substitution of thoughts, distraction, avoidance of threatening stimuli, and thought suppression compared to the control group, both at post-test and follow-up (p<0.05). Among these, the largest effect size was found in the thought suppression subscale, while no significant difference was observed in the transformation of images into thoughts subscale. Although no statistically significant difference was found in COPE total scores between the groups (p<0.05), significant changes were observed in the subscales of self-help, adaptation, avoidance, and self-punishment at both post-test and follow-up in favor of the intervention group. The greatest effect size was observed in the self-help subscale, while no significant difference was detected in the approach subscale.Findings indicate that ACT-based psychoeducation may benefit GAD treatment and should be further examined in diverse samples with long-term follow-up.
Benzer Tezler
- Diesel motorları yakıt püskürtme sistemlerinin dinamik simülasyonu
Başlık çevirisi yok
İRFAN KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ BORAT
- Bölünüme bağlı olmayan varyans çözümlemesi çoklu karşılaştırmalar ve tarımda uygulamaları
Distiribution-free analyis of variance multiple comparisons and applications in agriculture
HAMZA GAMGAM
- Analog dijital çeviricilerin analiz ve sentezi
Başlık çevirisi yok
ALİ ÇAPRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU