Geri Dön

Akut lenfoblastik lösemili çocuklarda tedavi sürecindeki akut endokrin ve metabolik komplikasyonların retrospektif değerlendirilmesi

Retrospective evaluation of acute endocrine and metabolic complications during the treatment process in children with acute lymphoblasti̇c leukemia

PDF İndir

  1. Tez No: 942072
  2. Yazar: ELİF İYİÇİFTÇİ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF GÜLER KAZANCI
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Hematoloji, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Hematology, Child Health and Diseases, Endocrinology and Metabolic Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Akut Lenfoblastik Lösemi, Endokrin Komplikasyon, Metabolik Komplikasyon, Lenfoblastik lösemi, Lenfoblastik lösemi-akut, Acute Lymphoblastic Leukemia, Endocrine Complication, Metabolic Complication
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Çalışmamızda, S.B.Ü. Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Kliniği'nde Ocak 2018 - Aralık 2022 tarihleri arasında akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısı alarak tedavi gören hastaların klinik, laboratuvar ve demografik verileri retrospektif olarak incelendi. Tedavi sürecinde gelişen endokrin komplikasyonların sıklığı, şiddeti ve bu komplikasyonlarla ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlandı. Elde edilecek bulguların, tedaviye bağlı yan etkilerin azaltılmasına katkı sağlaması hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışma, 1 Ocak 2018 – 31 Aralık 2022 tarihleri arasında SBÜ Bursa Yüksek İhtisas EAH Çocuk Hematoloji Kliniğinde akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısı alarak BFM ALL IC 2009 protokolüne göre tedavi gören ve dışlama kriterlerine uymayan 116 hasta ile gerçekleştirildi. Hastalara ait demografik özellikler, klinik bulgular, laboratuvar verileri ve görüntüleme sonuçları hasta dosyaları ve hastane bilgi sisteminden elde edildi. Tedavi sürecinde gelişen endokrin ve metabolik komplikasyonlar çeşitli sınıflandırma sistemleri (CTCAE, yaşa göre referans değerler, D vitamini düzeyleri, PTH aralıkları, Z skoru vb.) esas alınarak değerlendirildi. İstatistiksel analizlerde Ki-kare testi, Mann Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve Spearman korelasyon testi kullandı; analizler SPSS 25.0 programı ile yapıldı ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen 116 hastanın %64,7'si erkek, %35,3'ü kadındı; hastaların %84,5'inde B-ALL, %15,5'inde T-ALL tanısı mevcuttu. Risk grubu dağılımı %15,5 standart, %67,2 orta ve %17,2 yüksek risk şeklindeydi. Hastaların %81,9'u prepubertaldi. En az bir endokrin/metabolik komplikasyon, hastaların %93,9'unda saptandı; %64,6'sında birden fazla komplikasyon gelişti. En sık görülen komplikasyonlar hipertrigliseridemi (%79,3), D vitamini eksikliği/yetersizliği (%55,1), hiperglisemi (%44) ve hipokalsemi (%19) idi. Ortalama komplikasyon sayısı 2,18±1,3'tü ve bu sayı MRG ve HRG gruplarında anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,04). Hipo-hiperglisemi ve D vitamini eksikliği oranları radyoterapi alanlarda ve pubertal hastalarda daha yüksekti. D vitamini eksikliği erkeklerde ve T-ALL grubunda daha sık izlenmiş olup, pubertal hastalarda da anlamlı düzeyde fazlaydı (p<0,05). Hiperglisemi ve hipertrigliseridemi, özellikle Protokol 1A ve HR bloklarında daha sık gözlendi. Hipoglisemi, hipokalsemi, parathormon yüksekliği, tiroid disfonksiyonu, osteopeni/osteoporoz, obezite ve avasküler nekroz gibi diğer komplikasyonlar da belirli oranlarda gözlendi. Sonuç: Bu çalışmada, akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısı alan çocuk hastalarda, kemoterapi süresince gelişen endokrin ve metabolik komplikasyonların sıklığı, dağılımı ve ilişkili risk faktörleri değerlendirildi. Bulgular, hastaların büyük çoğunluğunda (%93,9) en az bir endokrin/metabolik yan etkinin geliştiğini ve %64,6'sında birden fazla komplikasyon izlendiğini ortaya koydu. En sık görülen komplikasyonlar sırasıyla hipertrigliseridemi, D vitamini eksikliği/yetersizliği, hiperglisemi ve hipokalsemi oldu. Komplikasyon sayıları; hastaların mevcut yaşı, tanı yaşı ve risk gruplarıyla anlamlı ilişki göstermekteydi. Özellikle orta ve yüksek risk grubundaki hastalarda gelişen komplikasyon sayılarının anlamlı şekilde daha yüksek olduğu gözlendi. Ayrıca pubertal hastalarda ve radyoterapi alan çocuklarda hiperglisemi ve D vitamini düşüklüğünün anlamlı düzeyde daha sık görülmesi, bu alt grupların daha yakın takip edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Kemoterapinin farklı protokollerinde (özellikle Protokol 1A ve HR bloklarında) komplikasyonların daha yoğun şekilde geliştiği belirlendi. Bu durum, tedavi fazlarının komplikasyon gelişiminde belirleyici olabileceğini göstermektedir. Elde edilen veriler, çocukluk çağı ALL tedavilerinde yalnızca hastalığın remisyonuna odaklanmanın yetersiz olduğunu; eş zamanlı olarak endokrin ve metabolik etkilerin de dikkatle izlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Risk gruplarına, yaşa ve tedavi protokollerine göre bireyselleştirilmiş destek tedavilerinin uygulanması, hastaların yaşam kalitesini artırmada ve geç dönem sekellerin önlenmesinde önemli bir katkı sağlayabilir.

Özet (Çeviri)

Objective: This retrospective study was conducted with 116 patients who were diagnosed with acute lymphoblastic leukemia (ALL) and treated according to the BFM ALL IC 2009 protocol at the Pediatric Hematology Clinic of SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital between January 1, 2018, and December 31, 2022, excluding those who met the exclusion criteria. The aim was to determine the frequency and severity of endocrine complications during treatment and to identify associated risk factors. The findings are expected to contribute to the reduction of treatment-related side effects. Materials and Methods: This retrospective study included 116 patients diagnosed with ALL and treated between January 1, 2018, and December 31, 2022, at the Pediatric Hematology Department of Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital, excluding those who met exclusion criteria. Demographic characteristics, clinical findings, laboratory data, and imaging results were collected from patient records and the hospital information system. Endocrine and metabolic complications during treatment were assessed using various classification systems (CTCAE, age-based reference values, vitamin D levels, PTH ranges, Z-scores, etc.). Statistical analyses were performed using Chi-square test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, and Spearman correlation test via SPSS 25.0 software, with a significance level of p<0.05. Results: Of the 116 patients included in the study, 64.7% were male and 35.3% were female; 84.5% had B-ALL and 15.5% had T-ALL. Risk group distribution was 15.5% standard, 67.2% intermediate, and 17.2% high risk. A majority (81.9%) of patients were prepubertal. At least one endocrine/metabolic complication was detected in 93.9% of patients, and multiple complications were observed in 64.6%. The most common complications were hypertriglyceridemia (79.3%), vitamin D deficiency/insufficiency (55.1%), hyperglycemia (44%), and hypocalcemia (19%). The average number of complications was 2.18±1.3, significantly higher in intermediate and high-risk groups (p=0.04). Rates of hypo/hyperglycemia and vitamin D deficiency were higher in patients who received radiotherapy and in pubertal patients. Vitamin D deficiency was more common in males and in the T-ALL group, and significantly more frequent in pubertal patients (p<0.05). Hyperglycemia and hypertriglyceridemia were particularly observed during Protocol 1A and HR blocks. Other complications such as hypoglycemia, hypocalcemia, elevated parathyroid hormone, thyroid dysfunction, osteopenia/osteoporosis, obesity, and avascular necrosis were also identified at varying frequencies. Conclusion: This study assessed the frequency, distribution, and related risk factors of endocrine and metabolic complications that developed during chemotherapy in children diagnosed with ALL. The findings revealed that a vast majority (93.9%) of patients experienced at least one endocrine/metabolic complication, with 64.6% experiencing multiple issues. The most common complications were hypertriglyceridemia, vitamin D deficiency/insufficiency, hyperglycemia, and hypocalcemia. The number of complications was significantly associated with patients' current age, age at diagnosis, and risk groups. Notably, patients in the intermediate and high-risk groups had a significantly higher number of complications. Furthermore, hyperglycemia and vitamin D deficiency were significantly more frequent in pubertal patients and those receiving radiotherapy, indicating the need for closer monitoring in these subgroups. The increased complication rates during specific treatment protocols (especially Protocol 1A and HR blocks) suggest that chemotherapy phases may influence the development of complications. The results emphasize that focusing solely on disease remission in pediatric ALL treatment is insufficient; concurrent monitoring of endocrine and metabolic effects is also essential. Implementing individualized supportive treatments based on risk group, age, and treatment protocol may enhance patients' quality of life and help prevent long-term sequelae.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    941420

    Akut lenfoblastik lösemili çocuklarda tanı anındaki vücut kitle indeksinin tedavi sırasında gelişen komplikasyonlara etkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the impact of body mass index at diagnosis on the development of complications during treatment in children with acute lymphoblastic leukemia

    SELİN GÖKTAŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TUBA HİLKAY KARAPINAR

  2. Tez No

    236915

    Akut lenfoblastik lösemili çocuklarda kemoterapinin beslenme durumuna etkisi

    The effects of chemotherapy on nutrition over the children with acute lymphoblastic leukemia

    CANAN YURDDAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Beslenme ve DiyetetikHacettepe Üniversitesi

    Diyetetik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. GÜLHAN SAMUR

  3. Tez No

    281073

    Akut lenfoblastik lösemili hastaların yoğun kemoterapi sonrası immünolojik durumu ve alerjik hastalık sıklığı

    Immunologic status and allergic disease insidance in acute lymphoblastic leukemia patients after intensive chemotheraphy

    KAMURAN ARIKBUKA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZCAN BÖR

  4. Tez No

    619475

    Akut lösemi tedavisi gören port kateterli çocuklarda bakım verici annelerin deneyimleri

    Experiences of caregiving mothers in port catheterized children treated with acute leukemia

    HAZAL ATALAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    HemşirelikEge Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SELMİN ŞENOL

  5. Tez No

    874319

    Pediatrik yaş grubu yeni tanı akut lenfoblastik lösemi hastalarının beslenme durumu ile oksidatif stres ilişkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between nutritional status and oxidative stress in newly diagnosed pediatric acute lymphoblastic leukemia patient

    MERVE ERKAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DİLEK GÜRLEK GÖKÇEBAY

Geri Dön