Use of food web bioaccumulation modeling to estimate human exposure to organic compounds via fish consumption
Besin zinciri biyobirikim modellemesi kullanarak insanların organik kimyasallara balık tüketimi yoluyla maruziyetinin tahmini
- Tez No: 940990
- Danışmanlar: PROF. DR. İPEK İMAMOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye'deki göllerde izlenen hidrofobik organik kirleticilerin biyobirikim potansiyellerini tahmin etmek için“Aquatic Foodweb and TMF Model”modeli kullanıldı. Literatürde mevcut veriler, kullanılan modelin pelajik, demersal ve birleşik besin ağlarında türlerin kimyasal konsantrasyonlarını tahmin etmek için kullanıldı. Bu veriler daha sonra balık tüketiminin insan sağlığına yönelik riskleri değerlendirmek için kullanıldı. Duyarlılık analizi, tüm türler için logKow ve sudaki kimyasal konsantrasyonunu hassas parametreler olarak belirlerken, detritus ve fitoplanktonun lipid içeriğinin organizmalardaki kimyasal konsantrasyonu üzerinde büyük bir etkisi olduğunu ortaya koydu. Model, Kanada'daki Ontario Gölü ve Türkiye'deki Efteni Gölü ve Karaboğaz Gölü verileriyle doğrulandı. Aşırı tahmin gözlemlendi, bu da şu eksikliklere atfedildi: (i) besin ağı ve diğer çevresel verilerle ilgili bölgeye özel bilgilere, (ii) eliminasyon mekanizmalarına, (iii) kimyasalların biyoyararlanabilirliğinin dahil edilmesine. Model, Sapanca Gölü'nden kadife balığı ve sazandaki, İznik Gölü'nden gümüş balığındaki organoklorlu pestisit konsantrasyonlarını belirlemek için uygulandı. İnsan sağlığı risk değerlendirmesi, yetişkinler, ergenler ve çocuklar üzerindeki hem kanserojenik hem de kanserojenik olmayan etkileri için yapıldı. Sonuçlar, aşırı tahmin ihtimali olsa da Sapanca Gölü ve İznik Gölü'nden balık tüketiminin kanserojenik ve kanserojenik olmayan risklerinin kabul edilebilir limitlerin üzerinde olduğunu olduğunu ortaya koymaktadır. Bu göllerdeki kimyasal konsantrasyonlarının çevre kalite standartlarının üzerinde olması, bu çalışmanın sonuçları gösterdiği üzere balık tüketiminin potansiyel sağlık riskleri taşımasına sebep olmuştur. Bu tez çalışması, bu göllerden kaynaklanan potansiyel kimyasal tehlikeleri vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, the Aquatic Foodweb and TMF Model was used to predict bioaccumulation potentials of hydrophobic organic pollutants monitored in lakes in Türkiye. Data available in the literature was used for predicting specie chemical concentrations in pelagic, demersal and combined food webs. These data were then used to assess risks to human health via consumption of fish. Sensitivity analysis yielded logKow and chemical concentration in water as sensitive parameters for all species, whereas lipid content of detritus and phytoplankton had a great impact on the chemical concentration in organisms. Model was validated with data from Lake Ontario, Canada, and Lake Efteni and Lake Karaboğaz from Türkiye. Overprediction was observed, which was attributed to lack of: (i) site-specific information on food web and other environmental data, (ii) elimination mechanisms, (iii) incorporation of bioavailability of chemicals. The model was applied to determine organochlorine pesticide concentrations in tench and common carp from Lake Sapanca and sand smelt from Lake İznik. Human health risk assessment was conducted for both carcinogenic and non-carcinogenic health impacts on adults, adolescents and children. The outcomes reveal that the carcinogenic and non-carcinogenic risks associated with the consumption of fish from Lake Sapanca and Lake İznik are above acceptable limits, although overestimation potential is present. Chemical concentrations in these water resources are above the environmental quality standards, which result in potential health risks associated with fish consumption, as per model results. This thesis study underscores potential chemical related dangers originating from these lakes.
Benzer Tezler
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Diyabetus mellitus'da gözlenen mikrovasküler komplikasyonların prostaglandinler ile olan ilişkisi
The Relation of microvaskular complications observed in diabetes mellitus with prostoglandins
CANAN NEBİGİL
Doktora
Türkçe
1985
Eczacılık ve FarmakolojiCumhuriyet ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF SARIOĞLU
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM