Asistan hekimlerin sigara içme durumları ile sigara bırakma tedavisi konusundaki bilgi ve tutumları
Smoking status of resident physicians and their knowledge and attitudes regarding smoking cessation treatment
- Tez No: 940610
- Danışmanlar: PROF. DR. ONUR ÖZTÜRK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sigara bırakma danışmanlığı, Tütün bağımlılığı, Eğitim Düzeyi, Tutum, Bilgi, Smoking cessation counseling, Tobacco dependence, Education level, Attitude, Knowledge
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Samsun Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamızda bir üniversite hastanesinde çalışmakta olan asistan hekimlerin sigara içme durumlarının belirlenmesi ve sigara bırakma tedavisi hakkındaki bilgi düzeyleri ve tutumlarının analiz edilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, 01 Kasım 2024-28 Şubat 2025 tarihleri arasında Samsun Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görevli asistan hekimlerle yürütülmüştür. Araştırmacı tarafından hazırlanan 29 soruluk veri toplama formu; 9 sosyodemografik soru, 4 tutum sorusu (5 dereceli Likert tipi), 9 bilgi sorusu (çoktan seçmeli), 1 açık uçlu soru (yalnızca sigara içenler için) ve 6 soruluk Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi'nden oluşmaktadır. Veriler SPSS 26.0 programı ile analiz edilmiş, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan 224 asistan hekimin yaş ortalaması 30,3 yıl, meslekteki ortalama süresi 5,5 yıldır. Katılımcıların %54'ü kadın, %56,7'si evli, %81,7'si dahili bilimlerde görev yapmakta ve %31,7'si sigara kullanmaktadır. %26,4'ü tütün bağımlılığı eğitimi almış, %2,7'si sertifikalı, %19,6'sı danışmanlık vermiştir. Cinsiyet ile sigara tüketimi (p<0,001) ve meslekteki süre ile sigara içme durumu (p=0,028) arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Eğitim alma ve danışmanlık verme durumu görev yapılan bölüme göre farklılık göstermektedir (p<0,001; p=0,028). Katılımcıların %44'ü düşük, %46,7'si orta düzeyde nikotin bağımlılığı göstermektedir. Bağımlılık düzeyi ile demografik değişkenler, eğitim/danışmanlık durumu ve bilgi düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır; ancak yüksek bağımlılığa sahip bireylerde bilgi düzeyi daha düşüktür. Katılımcıların %95,1'i sigara bırakma danışmanlığını önemli bulurken, yalnızca %34,9'u kendini yeterli hissetmektedir. Dahili bilimlerde çalışanlar danışmanlığı daha önemli bulmakta (p=0,002), kendilerini daha yeterli görmekte (p=0,007) ve ihtisaslarının hazırlayıcı olduğunu düşünmektedir (p<0,001). Dahili bilimlerde çalışanlar, cerrahi bilimlere kıyasla daha yüksek bilgi düzeyine sahiptir (örneğin, tedavi ilaçlarını bilenler: %43,2 vs. %7,3; p<0,001). Yeterlilik algısı ve danışmanlık algısı, bilgi düzeyinin bazı başlıklarıyla anlamlı ilişkilidir (p<0,05). Tıp eğitiminin hazırlayıcılığı ile bilgi düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanmamış; ancak ihtisası yeterli bulanların bilgi düzeyi daha yüksektir (p<0,05). Cerrahi bilimlerde çalışanlarda sigara tüketimi bağımlılık düzeyine göre anlamlı farklılık göstermektedir (p=0,001); fakat bölüm bazında sigara tüketim ortalamaları arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,409). Sonuç: Çalışmamız, asistan hekimlerin sigara bırakma danışmanlığına yönelik bilgi ve yeterlilik düzeylerinin yetersiz olduğunu, tıp ve ihtisas eğitiminin bu alana yeterince hazırlayıcı bulunmadığını ortaya koymuştur. Dahili bilimlerde görev yapan hekimler bilgi, farkındalık ve yeterlilik açısından daha olumlu durumda olsa da genel olarak sigara bırakma danışmanlığının daha etkin yürütülebilmesi için tüm branşlarda eğitim ve farkındalık çalışmalarının artırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to determine the smoking status of resident physicians working in a university hospital and to analyze their knowledge levels and attitudes regarding smoking cessation treatment. Materials and methods: This cross-sectional study was conducted between November 1, 2024, and February 28, 2025, with resident physicians working at Samsun University Faculty of Medicine Training and Research Hospital. The data collection form, prepared by the researcher, consisted of 29 questions: 9 sociodemographic questions, 4 attitude questions (5-point Likert scale), 9 multiple-choice knowledge questions, 1 open-ended question (for smokers only), and the 6-item Fagerström Test for Nicotine Dependence. Data were analyzed using SPSS 26.0, and a p-value <0,05 was considered statistically significant. Results: The study included 224 resident physicians with a mean age of 30,3 years and an average professional experience of 5,5 years. Of the participants, 54% were female, 56,7% were married, 81,7% worked in internal medical sciences, and 31,7% were smokers. While 26,4% had received tobacco addiction training, only 2,7% were certified, and 19,6% had provided smoking cessation counseling. A statistically significant association was found between gender and smoking status (p<0,001), as well as between years in profession and smoking behavior (p=0,028). Tobacco addiction training and counseling experience significantly differed by medical specialty (p<0,001 and p=0,028, respectively). Among the participants, 44% had low and 46,7% had moderate nicotine dependence. No significant associations were found between dependence level and demographic variables, training/counseling experience, or knowledge level; however, those with higher dependence tended to have lower knowledge levels. While 95,1% of participants considered smoking cessation counseling important, only 34,9% felt competent in this area. Physicians working in internal medicine viewed counseling as more important (p=0,002), felt more competent (p=0,007), and found their residency training more preparatory (p<0,001). Internal medicine residents had significantly higher knowledge levels than those in surgical fields (e.g., correct identification of treatment medications: 43,2% vs. 7,3%; p<0,001). Perceived competence and the perceived importance of counseling were significantly associated with specific areas of knowledge (p<0,05). No overall significant relationship was found between undergraduate medical education and knowledge level; however, residents who found their specialty training adequate had higher knowledge scores (p<0,05). Among surgical residents, cigarette consumption differed significantly by dependence level (p=0,001), but average consumption did not differ significantly by specialty (p=0,409). Conclusion: Our study revealed that resident physicians' knowledge and perceived competence regarding smoking cessation counseling are inadequate, and that medical and specialty education are not considered sufficiently preparatory for this role. Although internal medicine residents demonstrated more favorable outcomes in terms of knowledge, awareness, and competence, it is concluded that training and awareness activities need to be enhanced across all disciplines to improve the effectiveness of smoking cessation counseling.
Benzer Tezler
- Ordu ilinde görev yapan aile hekimlerinin sigara içme durumları ile sigara bırakma tedavisi konusunda bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behaviors of family physicians working in ordu province on smoking status and smoking cessation treatment
BEDİRHAN ERTEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiOrdu ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR ENGİNYURT
- Bir üniversite hastanesinde görev yapan hekimlerin sigara bırakma tedavisi hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitudes and behaviors of the doctors working at a university hospital on smoking cessation treatment
SAFA ÜNAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiDüzce ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKADİR KAYA
- Akçay-Edremit yöresinin hidrojeolojisi
Başlık çevirisi yok
NEVZAT BAYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Jeoloji MühendisliğiDokuz Eylül ÜniversitesiJeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEVKİ FİLİZ
- Türkiye-Suriye sınırı boylarındaki köy yerleşmelerinin başlıca sorunları: Asmacık köyü örneği
Başlık çevirisi yok
ÖKKEŞ KESİCİ
- Şarkışlalı aşıkların şiirlerinde aile içi ilişkiler
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ GÜNBULUT
Doktora
Türkçe
1987
AntropolojiHacettepe ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BOZKURT GÜVENÇ