Geri Dön

Kronik böbrek hastalarında sarkopenin uykukalitesi üzerine etkisi

The effect of sarcopenia on sleep quality in patients withchronic kidney disease

PDF İndir

  1. Tez No: 940443
  2. Yazar: PELİN NUR ÇELİKMAKAS
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. REFİKA BÜBERCİ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Kronik Böbrek Hastalığı, Uyku Kalitesi, Sarkopeni, PUKİ, Chronic Kidney Disease, Sleep Quality, Sarcopenia, PSQI
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Kronik böbrek hastalığı, böbrekte sebebine bakılmaksızın, üç aydan daha fazla süren fonksiyon kaybı veya yapısal hasarlanma olarak tanımlanır. Kronik böbrek hastalığı çok sayıda komplikasyona yol açar. Bu komplikasyonlar, morbidite ve mortalitede önemli rol oynar (1). Sarkopeni bu komplikasyonlardan bir tanesidir. Sarkopeni Yunanca sözcüklerden sarx (et) ve penia (kayıp) kelimelerden meydana gelir. 1989'da Irwin Rosenberg, yaşla ilişkili iskelet kası kaybı sürecini adlandırmak için“sarkopeni”terimini kullandı (2). 2018 yılında Yaşlılarda Sarkopeni İle İlgili Avrupa Çalışma Topluluğu(EWGSOP2) sarkopeniyi sadece kas kitlesinde azalma olarak değil aynı zamanda kas fonksiyonunda azalmayı da ekleyerek daha detaylı ve kapsayıcı bir şekilde tanımladı (3). Sağlıklı bir insanın günlük uyku ihtiyacı altı ile sekiz arasında değişebilmektedir. Uyku kalitesi sağlıklı bireylerde bilhassa hasta bireylerde yaşam kalitesinde ve sağlığı devam ettirmede önemli bir etmendir. Uyku kalitesi bir çok durumdan etkilenebilmektedir. Literatürde kronik böbrek hastalığına sahip bireylerde sarkopeninin uyku kalitesi üzerine etkisinin araştırıldığı yeterince çalışma mevut değildir. Çalışmamızda temel amaç kronik böbrek hastalarında sarkopenin uyku kalitesi üzerine etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli kesitsel bir çalışma olarak tasarlandı. Ankara Eğitim ve Araştırma hastanesi Nefroloji polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arası Evre 2-3-4-5 Kronik Böbrek hastaları dahil edildi. Hastaları sarkopeni tarama testi olan SARC-F (Güç, Yürüme, Sandalyeden Kalkma, Düşme)den dört puan ve üzeri alması durumunda hastalara El Kavrama Gücü testi yapıldı. Ardından hastane bünyemizde mevcut olan ve uluslararası altın standart yöntem olarak kabul edilen Kemik Dansitometri(Dual Enerji X-ray Absorptiometre-DEXA) görüntülemesi hastalara uygulandı. DEXA görüntülemesinde Apendiküler iskelet kası kitlesi ölçülmektedir. Apendiküler kas kitlesinin hastanın boyunun karesine oranı(ASMM) sarkopeni tanısında ve araştırmalarında kullanılan en yaygın ve en ucuz yöntemdir. El Kavrama Gücü kadınlar qçqn <16 kg olan değerler ve erkekler qçqn <27 kg olan değerler sarkopenqk açısından şüphelq kabul edqlqrken aynı hastaların ASMMye göre kadınlar qçqn <5.5 kg/m², erkekler qçqn <7 kg/m² olan hastalar kesqn sarkopenqk kabul edqldq. Uyku kalqtesqnq değerlendqrmek qçqn Pqttsburgh Uyku Kalqte İndeksq(PUKİ) kullanıldı ve ölçeğe göre ³5 üzerq puan alan hastalarda uyku kalqtesq kötü olarak değerlendqrqldq. Bulgular: Çalışmamıza 18-65 yaş arası Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi nefroloji kliniğine başvuran 60 kronik böbrek hastası dahil edildi. Bu hastaların %75i kadın(n:45) %25i erkekti(n:15). Başvuru esnasında bakılan eGFR değerlerqne göre ve hastaların %8.3ü Evre 1(n:5), %21.6sı Evre 2(n:13), %21,6'sı Evre 3a(n:13), %23,3ü Evre 3b(n:14), %16.6 Evre 4(n:10), %8.3ü Evre 5(n:5) idi. Çalışmaya dahil edilenlerin %43,3'ünde diyabet ve hipertansiyon, %23,33'ünde hipertansiyon, %8,33'ünde sadece diyabet mevcuttu. Hastaların El Kavrama Gücü, ASMM değerleriyle sarkopeni kategorileri belirlendi. Hastaların n:22(%36,67)sinde kesin sarkopeni, n:8(%13.34)inde olası sarkopeni ve n:30(%50)u sarkopenik olmayan olarak değerlendirildi. PUKİ puanı <5 ise iyi uyku kalitesi, ≥5 ise kötü uyku kalitesi olarak kabul edildi. Hastaların n:7 (%11,6)'si iyi uyku kalitesine sahipken n:53 (%88,33)ü kötü uyku kalitesine sahipti. Hastaların sarkopeni kategorileri arasında laboratuvar değerlerinin karşılaştırılmasında hemoglobin düzeyinin sarkopeni saptanmayan hastalarda kesin sarkopenik saptananlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulundu(p<0,001). Diğer laboratuvar verileriyle sarkopenik kategorileri arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı(p>0,05). Hastaların sarkopeni kategorileri arasında yaş, vücut kitle indeksi ve PUKİ puanlarının karşılaştırılmasında kesin sarkopeni hastalarında vücut kitle indeksi olmayanlara göre anlamlı düzeyde düşük bulundu (p<0,001). Çalışmaya Dahil Edilen Hastalrın PUKİ skor grupları (iyi-kötü) arasında El Kavrama Gücü, ASMM, sarkopeni kategorileri karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı bir farklılık saptanmadı (p>0,05). Çalışmada tek değişkenli analizlerle kötü uyku kalitesi ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanan değişkenlerle çok değişkenli lojistik regresyon analiz modeli oluşturuldu. Total Proteinin yüksek olması (p=0,038, OR=0,102) kötü uyku kalitesinden koruyucu faktör olduğu belirlendi. Sonuç: Kronik böbrek hastaların büyük bir çoğunluğunda uyku kalitesi olup sarkopenin uyku kalitesi üzerine bir etkisi saptanmadı.

Özet (Çeviri)

Introduction and Aim: Chronic kidney disease (CKD) is defined as a loss of function or structural damage in the kidney lasting more than three months, regardless of the underlying cause. CKD leads to numerous complications, which play a significant role in both morbidity and mortality (1). Sarcopenia is one of these complications. The term“sarcopenia”is derived from the Greek words sarx (flesh) and penia (loss). In 1989, Irwin Rosenberg used the term“sarcopenia”to describe the age-related loss of skeletal muscle mass (2). In 2018, the European Working Group on Sarcopenia in Older People (EWGSOP2) defined sarcopenia in a more detailed and comprehensive manner, including both loss of muscle mass and muscle function (3). A healthy individual's daily sleep need may vary between six and eight hours, and sleep quality is an important factor in maintaining health and quality of life, especially in patients. Sleep quality can be influenced by many factors. There are not enough studies in the literature investigating the effect of sarcopenia on sleep quality in individuals with CKD. The main aim of our study is to investigate the effect of sarcopenia on sleep quality in patients with chronic kidney disease. Materials and Methods: This study was designed as a single-center crosssectional study. Patients aged 18–65 years with Stage 2-3-4-5 CKD who applied to the nephrology outpatient clinics of Ankara Training and Research Hospital were included. Patients who scored four or more points on the SARC-F questionnaire (Strength, Walking, Chair Rise, Falls), which is a sarcopenia screening test, underwent Hand Grip Strength testing. Then, Dual-energy X-ray Absorptiometry (DEXA), which is accepted as the international gold standard and available in our hospital, was performed. DEXA imaging measures appendicular skeletal muscle mass. The ratio of appendicular muscle mass to the square of the patient's height (ASMM) is the most widely used and cost-effective method for diagnosing sarcopenia. Hand Grip Strength values <16 kg for women and <27 kg for men were considered suspicious for sarcopenia. Patients with ASMM <5.5 kg/m² for women and <7 kg/m² for men were definitively diagnosed with sarcopenia. To assess sleep quality, the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) was used, and patients scoring ≥5 on the scale were considered to have poor sleep quality. Results: A total of 60 patients aged 18–65 years who applied to the nephrology clinic were included in our study. Among them, 75% were female (n=45) and 25% were male (n=15). Based on eGFR values at the time of admission: 8.3% were Stage 1 (n=5), 21.6% Stage 2 (n=13), 21,6% Stage 3a (n=13), 23.3% Stage 3b (n=14), 16.6% Stage 4 (n=10), and 8.3% Stage 5 (n=5). Among the participants, 43.3% had both diabetes and hypertension, 23.33% had only hypertension, and 8.33% had only diabetes. Based on Hand Grip Strength and ASMM values, 22 patients (36.67%) were classified as having definitive sarcopenia, 8 (13.34%) as probable sarcopenia, and 30 (50%) as non-sarcopenic. A PSQI score <5 was accepted as good sleep quality, and ≥5 as poor sleep quality. Of the patients, 7 (11.6%) had good sleep quality, while 53 (88.33%) had poor sleep quality. In comparing laboratory values among sarcopenia categories, hemoglobin levels were significantly higher in non-sarcopenic patients than in those with definitive sarcopenia (p<0.001). No statistically significant differences were found for other laboratory parameters (p>0.05). When age, body mass index (BMI), and PSQI scores were compared between sarcopenia categories, BMI was significantly lower in patients with definitive sarcopenia than in others (p<0.001). There was no statistically significant difference in Hand Grip Strength, ASMM, or sarcopenia categories between PSQI score groups (good vs. poor) (p>0.05). A multivariate logistic regression analysis was performed using variables found to be statistically significant in univariate analyses related to poor sleep quality. High total protein levels (p=0.038, OR=0.102) were found to be a protective factor against poor sleep quality. Conclusion: The majority of patients with chronic kidney disease had poor sleep quality. However, no significant effect of sarcopenia on sleep quality was identified.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    907811

    Kronik hemodiyaliz hastalarında sarkopeni varlığı ileyaşam kalitesi indeksleri arasındaki ilişki

    He relationship between the presence of sarcopenia and quality of life indices in chronic hemodialysis patients

    TÜRKAN YAĞMUR ÖZEL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İç HastalıklarıKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ORÇUN ALTUNÖREN

  2. Tez No

    947589

    Kronik böbrek hastalığı olan yaşlılarda ev tabanlı egzersizin sarkopeni riski, fonksiyonel kapasite, depresyon, yorgunluk, uyku ve yaşam kalitesine etkisi

    The effects of a home-based exercise program on sarcopenia risk, functional capacity, depression, fatigue, sleep quality, and quality of life in elderly individuals with chronic kidney disease

    BÜŞRA YILDIRIM UZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    GeriatriAkdeniz Üniversitesi

    Gerontoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÖKÇE YAĞMUR GÜNEŞ GENCER

  3. Tez No

    896366

    Kronik hemodiyaliz hastalarında sarkopeni sıklığı ve sarkopenin yaşam kalitesine etkisi

    The frequency of sarcopenia in chronic hemodialysis patients and its impact on quality of life

    BETÜL İVERENDİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BEYZA MACUNLUOĞLU ATAKAN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN BAŞ

  4. Tez No

    930604

    Evre 4 Kronik Böbrek Hastalığı tanılı hastalarda Sarkopeni prevalansı ve Sarkopeni ile serum IL-6 ve miyostatin düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    The evaluation of the prevalence of Sarcopenia inpatients diagnosed with stage 4 Chronic Kidney diseaseand the relationship between Sarcopenia and serum IL-6 and myostatin levels

    İREM ÜNAL BİLGİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç Hastalıklarıİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAYRAM KORKMAZ

    DOÇ. DR. ZEKİ SOYPAÇACI

  5. Tez No

    708504

    Kronik böbrek yetmezliği hastalarında sarkopeni parametreleri ve karotis intima-media kalınlığının değerlendirilmesi

    Evaluation of sarcopenia parameters and carotid intima media thichness in patients with chronic renal failure

    ESMA TATAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    NefrolojiNecmettin Erbakan Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KÜLTİGİN TÜRKMEN

Geri Dön