Olayın merkeziliği, yaşamda anlam ve travma sonrası stresin 2020 izmir depremini yaşayanlarda travma sonrası büyüme üzerindeki yordayıcı rolü
The predictive role of centrality of the event, the meaning in life, and post-traumatic stress on post-traumatic growth in those who survived the 2020 izmir earthquake
- Tez No: 940243
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM NARTER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Travma Sonrası Büyüme, Travma Sonrası Stres, Olayın Merkeziliği, Yaşamda Anlam, 2020 İzmir Depremi, Post-Traumatic Growth, Post-Traumatic Stress, Centrality of the Event, Meaning in Life, 2020 Izmir Earthquake
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı yetişkin bireylerde olayın merkeziliği, yaşamda anlam ve travma sonrası stres belirtilerinin travma sonrası büyüme üzerindeki yordayıcı rolünü incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, araştırma 2020 İzmir depremini yaşamış 18-65 yaşları arasında (Ort.=33.52, SS=11.71) %70,1'i kadın (n=286), %29,9'u erkek (n=118) ve %1'i belirtmek istemiyorum (n=4) olmak üzere 408 yetişkin birey ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Travma Sonrası Büyüme Envanteri, Olayların Etkisi Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu, Yaşamda Anlam Ölçeği ve Olayların Merkeziliği Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans ve betimleyici istatistik analizi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Korelasyon analizlerine bakıldığında travma sonrası büyümenin travma sonrası stres, olayın merkeziliği ve yaşamda anlam ile pozitif yönde anlamlı ilişkili olduğu saptanmıştır. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analiz sonuçları, olayların merkeziliğinin ve yaşamda anlam değişkeninin“var olan anlam”alt boyutunun travma sonrası büyüme üzerinde en güçlü yordayıcı olduğunu göstermektedir. Ayrıca bu değişkenler travma sonrası büyümeyi %58 oranında açıklamaktadır. Buna karşılık, travma sonrası stresin alt boyutları (kaçınma, yeniden yaşantılama ve aşırı uyarılma) ile yaşamda anlam değişkeninin“bulunmaya çalışılan anlam”alt boyutu travma sonrası büyüme üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir yordayıcı olarak bulunmamıştır. Bu çalışmanın, olayın merkeziliği, yaşamda anlam ve travma sonrası stresin, travma sonrası büyüme üzerindeki ilişkisel etkilerini birlikte inceleyen öncül araştırmalardan biri olması bakımından alanyazına katkı sunacağı ve gelecekteki çalışmalara yol gösterici olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The main aim of this study is to examine the predictive role of centrality of the event, meaning in life, and post-traumatic stress on post-traumatic growth in adult individuals. For this purpose, the study was conducted with 408 adults aged 18-65 (M=33.52, SD=11.71), 70.1% of whom were female (n=286), 29.9% male (n=118), and 1% preferred not to disclose their gender (n=4), who survived the 2020 İzmir earthquake. Socio-Demographic Information Form, the Post-Traumatic Growth Inventory, the Impact of Events Scale-Revised Form, the Meaning in Life Questionnaire, and the Centrality of Event Scale were used as data collection tools. Frequency and descriptive statistical analyses, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis were used to analyse the data. A significant positive relationship was found between centrality of the event, meaning in life, post-traumatic stress and post-traumatic growth in adults. According to the results of the multiple linear regression analysis, the“presence of meaning”subdimension of the variables centrality of the event and meaning in life was found to be the strongest predictor of post-traumatic growth. Additionally, these variables explain 58% of the variance in post-traumatic growth. Conversely, the subdimensions of post-traumatic stress were not found to be statistically significant predictors of post-traumatic growth. This study is considered to be one of the pioneering efforts in examining the relational effects of event centrality, meaning in life, and posttraumatic stress on posttraumatic growth, and is expected to contribute to the literature and guide future research.
Benzer Tezler
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Diesel motorları yakıt püskürtme sistemlerinin dinamik simülasyonu
Başlık çevirisi yok
İRFAN KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ BORAT
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY