Obsesif kompulsif bozukluk ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu eş tanılı çocuk ve ergenlerin yürütücü işlevlerinin incelenmesi
An assessment of executive functions in children and adolescents with comorbid obsessive-compulsive disorder and attention deficit hyperactivity disorder
- Tez No: 940070
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜL KARAÇETİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Obsesif Kompulsif Bozukluk, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Yürütücü İşlevler, Eş Tanı, Dikkat eksikliği ve aşırı hareketlilik bozukluğu, Komorbidite, Obsessif kompülsif bozukluk, Yönetici işlevler, Obsessive Compulsive Disorder, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Executive Functions, Comorbidity, Attention deficit and hyperactivity disorder
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Çalışmamızda çocuk ve ergen popülasyonunda Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) ve Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) eş tanısı olan bireylerin, OKB veya DEHB tanısı olan bireyler ve kontrol grubu ile yürütücü işlevler yönünden karşılaştırılması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya, 7-18 yaş aralığındaki 104 birey dahil edilmiş, katılımcılar; DEHB+OKB, OKB, DEHB ve kontrol olmak üzere 26 kişilik dört gruba ayrılmıştır. Katılımcılar, Sosyodemografik Veri Formu, Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli, Çocuklar İçin Genel Değerlendirme Ölçeği, Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Ebeveynler tarafından Turgay Çocuk ve Ergenlerde Davranım Bozuklukları için DSM-4'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği ve BRİEF ölçeği doldurulmuştur. Yürütücü işlevler, Wisconsin Kart Eşleme Testi, İz Sürme Testi, Stroop Testi ve BRIEF ölçeği ile değerlendirilmiştir. BULGULAR: Yürütücü işlevler, BRIEF ile değerlendirildiğinde, üç olgu grubunda da kontrol grubuna kıyasla daha fazla yürütücü işlev sorunu bildirilmiştir. Ancak olgu gruplarının nöropsikolojik test sonuçları kontrol grubuyla benzer bulunmuştur. DEHB ve DEHB+OKB gruplarının OKB grubuna kıyasla BRIEF bastırma ve çalışma belleği alt ölçeklerinde daha yüksek puan aldığı, OKB grubunun ise BRIEF set değiştirme ve başlatma alt ölçeklerinde kontrol grubuna göre daha yüksek puan aldığı saptanmıştır. Semptom şiddeti ile yürütücü işlev sorunları arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Yürütücü işlevlerin işlevsellik üzerine etkisi DEHB grubunda daha belirgin bulunmuştur. SONUÇ: DEHB+OKB, OKB ve DEHB tanılı çocuk ve ergenlerde yürütücü işlevlerde bozulma olduğu ve bozulmanın semptom şiddeti ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Yürütücü işlevleri değerlendiren nöropiskolojik testler ve ebeveyn bildirim ölçekleri arasında ortaya çıkan farklılıklar, klinik değerlendirmede ekolojik geçerliliği yüksek yöntemlerin değerini vurgulamaktadır. DEHB'ye özgü olabilecek bastırma ve çalışma belleği alanlarındaki güçlüklerin yanı sıra, OKB tanılı bireylerde belirginleşen bilişsel esneklik sorunları, tanıya özgü yürütücü işlev profillerinin varlığına işaret etmekte ve bu alanlara yönelik hedefli müdahalelerin önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
OBJECTIVE: This study aimed to compare executive functions in children and adolescents diagnosed with comorbid Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) and Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), with those diagnosed with OCD or ADHD alone, as well as with healthy controls. MATERIALS AND METHODS: The study included 104 participants aged 7-18 years, divided into four groups of 26: ADHD+OCD, OCD, ADHD, and control. All participants were assessed using a Sociodemographic Data Form, the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version, the Children's Global Assessment Scale, and the Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale for those with OCD. Parents completed the DSM-IV-Based Screening and Assessment Scale for Behavioral Disorders in Children and Adolescents and the Behavior Rating Inventory of Executive Function (BRIEF). Executive functions were evaluated using the Wisconsin Card Sorting Test, Trail Making Test, Stroop Test, and the BRIEF parent form. RESULTS: According to the BRIEF, all three clinical groups reported significantly more executive function problems compared to the control group, while neuropsychological test scores did not differ significantly. The ADHD and ADHD+OCD groups scored higher on the BRIEF inhibition and working memory subscales compared to the OCD group, while the OCD group had higher scores on the set-shifting and initiation subscales compared to controls. A positive correlation was found between symptom severity and executive dysfunction. The impact of executive functions on overall functioning was more pronounced in the ADHD group. CONCLUSION: Executive dysfunction was observed in children and adolescents with OCD, ADHD, and comorbid OCD+ADHD, and this dysfunction was associated with symptom severity. The discrepancy between neuropsychological tests and parent-reported outcomes highlights the value of ecologically valid assessment tools in clinical practice. Difficulties in inhibition and working memory may be specific to ADHD, while cognitive flexibility issues appear more prominent in OCD, suggesting distinct executive function profiles that warrant targeted interventions.
Benzer Tezler
- İnternet kötüye kullanımı olan çocuklarda psikiyatrik eş tanılar
Psychiatric disorders in children with ınternet abuse
HASAN BOZKURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN SALİH ZOROĞLU
- Sivas il merkezinde erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun yaygınlığı ve eşlik eden eksen ı-eksen ıı tanıları
Prevalance of adult adhd in sivas city centre and comorbid axis ı-ıı diagnoses
BEKİR YAPICIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
PsikiyatriCumhuriyet ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖNDER KAVAKÇI
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocukların ebeveynlerinde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, diğer ruhsal tanıların sıklığı ve bu tanıların farklı işlevsellik alanlarına etkileri
The frequencies of attention deficit hyperactivity disorder and the other mental disorders diagnoses in the parents of the children with attention deficit hyperactivity disorder and the effects of these diagnoses on the different functionality areas
GÜLHAN ERDİNÇLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
PsikiyatriTrakya ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ TUĞLU
- Bipolar I bozukluk tanılı ötimik hastalarda psikiyatrik eş tanılar, dürtüsellik ve bunların işlevsellik üzerine etkileri
Psychiatric comorbidity impulsivity and their effects on functioning in euthymic patients with bipolar I disorder
SEDA DERİCİ MEMİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
PsikiyatriTrakya ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ TUĞLU
- Erişkin obsesif kompulsif bozukluk hastalarında çocukluk dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun klinik etkisi
The impact of childhood diagnosis of attention deficiency and hyperactivity disorder on adulthood obsessive compulsive disorder
SANEM MERSİN KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
PsikiyatriAdnan Menderes ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT SEVİNÇOK