Initiatives for alternative payment instruments against global hegemony in the context of power transition theory: BIRCS countries
Güç geçiş teorisi bağlamında küresel hegemonyaya karşı alternatif ödeme araçları girişimleri: BRICS ülkeleri
- Tez No: 939672
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLİZ DİNÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Uluslararası İlişkiler, Ekonomi, Political Science, International Relations, Economics
- Anahtar Kelimeler: Küresel Hegemonya, Alternatif Ödeme Sistemleri, Uluslararası Politik Ekonomi, Küresel Finans, Global Hegemony, Alternative Payment Systems, International Political Economy, Global Finance
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, küresel finansal hegemonya karşısında kurucu BRICS üyelerinin (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika) geliştirdiği finansal mekanizmaları, Organski'nin Güç Geçişi Teorisi üzerinden analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Süreç izleme, içerik analizi ve arşiv taraması gibi yöntemler uygulanarak BRICS ülkelerinin 2009-2024 yılları arasında geliştirdiği finansal araçlar değerlendirilmiştir. Ayrıca, ülkelerin Merkez bankaları, bakanlıkları, Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü (WTO) gibi kuruluşların veri tabanlarından alınan resmi veriler kullanılarak istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada BRICS ülkelerinin küresel finansal hegemonyaya karşı meydan okuduğu şu dört temel araç araştırılmıştır: İkili ticarette ulusal para kullanımı anlaşmaları, merkez bankası dijital para birimleri (CBDC), ikili para takas anlaşmaları ve alternatif sınır ötesi finansal mesajlaşma ve transfer sistemleri. Ülkelerin anılan girişimlerine katılım düzeyleri, oluşturulan standart bir ölçek aracılığıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş ve Güç Geçişi Teorisi ve bu teorideki meydan okuma beklentileri ile uyumları test edilmiştir. Bu araştırmaya göre, Çin en aktif meydan okuyan ülke olarak öne çıkarken, Rusya, Brezilya, Hindistan ve Güney Afrika da kendi finansal bağımsızlıklarını artırmaya yönelik çeşitli seviyelerde adımlar atmıştır. Ayrıca, çalışmayla Güç Geçişi Teorisi'nin günümüzde hala geçerliliğini koruduğu, yapılan teori ve pratiğin karşılaştırma yöntemiyle test edilmesi sonucunda ortaya çıkarılmıştır. Sonuç olarak, BRICS ülkeleri, alternatif ödeme sistemlerini yaygınlaştırarak batı merkezli küresel finansal sistemine bağımlılıklarını azaltmaya çalışmaktadır. Bu yönüyle çalışma, BRICS ülkelerinin alternatif ödeme sistemlerine dair sistematik ve güncel bir analiz sunarak literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Ayrıca, Türkiye'nin de benzer finansal araçları benimsemesi durumunda finansal egemenliğini artırabileceği ve çok kutuplu düzende daha etkin bir aktör olabileceği yönünde politika önerilerine yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines the initiatives of alternative payment instruments developed by the founding BRICS members (Brazil, Russia, India, China, South Africa) to challenge the hegemony of the US-centric global financial system through Organski's Power Transition Theory. Mixed-method research approach has been employed in this study. Process tracing, content analysis, and archival research have been applied to evaluate the financial instruments developed by BRICS countries between 2009 and 2024. Additionally, statistical analyses have been conducted using official data sources such as central banks, ministries, and international institutions such as the International Monetary Fund (IMF), the World Bank, and the World Trade Organization (WTO). This study investigates four primary financial instruments that BRICS countries utilized to challenge global hegemony: national currency usage in bilateral trade, central bank digital currencies (CBDCs), bilateral currency swap agreements, and alternative cross-border financial messaging systems. The level of participation of the countries in these challenge initiatives was comparatively assessed using a standardized scale, and their alignment with the challenge expectations of Power Transition Theory was tested. According to the findings, China has emerged as the most active challenger, while Russia, Brazil, India, and South Africa have also taken significant steps to enhance their financial independence. By comparing theoretical assumptions with empirical findings, this study confirms the validity of Power Transition Theory in the context of the contemporary global financial landscape. In conclusion, BRICS countries aim to reduce their dependence on the Western-centric global financial system by expanding the use of alternative payment systems. In this respect, the study fills an important gap in the literature by providing a systematic and timely analysis of BRICS countries' initiatives regarding alternative payment systems. It suggests that Türkiye could enhance its financial sovereignty and become a more influential actor within the emerging multipolar global order by adopting similar financial instruments.
Benzer Tezler
- Avrupa Merkez Bankası'nın oluşumu, para politikası, uygulama sorunları ve Türkiye etkileri
Formation of European Central Bank, its monetary policy, application problems and its effects on Turkey
ALİ POLAT
- Dynamics of change in domestic actors' foreign policy preferences: the case of Japan's overseas troop deployments (1990-2010)
Başlık çevirisi yok
KIVILCIM ERKAN
- Blok zinciri tabanlı dış ticaret ödeme yöntemi: İslami finans uyumlu alternatif bir model önerisi
Blockchain based international trade payment method: A proposal for an Islamic finance compliant alternative model
VASFİ AKDENİZ
Doktora
Türkçe
2026
İşletmeİstanbul Üniversitesiİslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM ESEN
- Merkez bankaları dijital para çalışmaları ve Türkiye için durum analizi
Central banks' digital currency studies and situation analysis for Turkey
AHMET GÖKALP
- Ticari bir ortam olarak internet
A Study on the internet as a commerce medium
RÜÇHAN ZİYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. AKİF EYLER
