Acil servise başvuran 65 yaş üzeri hastaların klinik prognozunun öngörülmesinde kanada triyaj skoru (CTAS) ve klinik kırılganlık skalası (CFS), acil durum önem indeksi (ESI) ve modifiye erken uyarı skoru (MEWS) skorlarının karşılaştırılması
Comparison of canadian triage score (CTAS) and clinical frailty scala (CFS), emergency severity index (ESI) and modified early warning score (MEWS) scores in predicting clinical prognosis of patients over 65 years of age applicing to the emergency service
- Tez No: 939379
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT ERSEL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Acil servis, triyaj, geriatrik hasta, mortalite, ESI, MEWS, CTAS, CFS, Emergency department, triage, geriatric patient, mortality, ESI, MEWS, CTAS, CFS
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaşlı nüfusu her geçen gün artmaktadır. Dünya nüfusu yaşlandıkça acil servislere başvuran yaşlı birey sayısı da artacaktır. Acil servislerin yoğunluğu ve hasta başına ayrılabilen sürenin kısıtlılığı nedeniyle 65 yaş üzeri hastalarda tanı ve tedavinin gecikmemesini, kritik durumların erken tanınması ve müdahalesini sağlayacak ölçeklere ihtiyacı vardır. Hali hazırda acil servis triyajında kullanılan ölçekler, 65 yaş üzeri hastanın literatürde önerilen tam kapsamlı geriatrik muayene ve yaşlı hastanın özel triyajı önerisini karşılayamamaktadır. Amaç Bu çalışma ile 65 yaş üzeri hasta grubunun genel özelliklerini, acil servise başvurularının sık nedenlerini ve farklı triyaj sistemlerinden hangisinin bu hasta grubunda mortalite ve morbiditeyi ön görmede daha etkili olduğunu belirlemeyi amaçlanmıştır. Yöntem Çalışmamız üçüncü basamak üniversite hastanesi olan hastanemizin acil servisinde yapılmıştır ve tek merkezli, prospektif, gözlemsel bir çalışmadır. Acil servis başvurusu dahil edilme kriterlerine uyan 65 yaş üzerindeki hastalar çalışmaya dahil edilmiştir (n=950). Veri formunda hastaların sosyodemografik özellikleri ve tıbbi durumlarını değerlendiren sorular ve hastaların sağlık durumunu değerlendirmek için ESI, MEWS, CTAS, CFS skorlama sistemleri bulunmaktadır. Çalışmamızın sonlanımı olarak yoğun bakım yatışı ve 30 günlük mortalite olarak belirlenmiştir. Tıbbi Araştırmalar Etik Kurulu'ndan olur yazısı alınmıştır. Bulgular Çalışmaya katılan hastaların % 51,9'u erkek ve toplam yaş ortalaması 75,83±7,42 olarak bulunmuştur. Çalışmaya katılan hastalarda en sık görülen komorbid durum hipertansiyondur. Hastaların % 24'ü nefes darlığı, % 20,8'i karın ağrısı ve % 10,8'i göğüs ağrısı şikâyeti ile acil servise başvurmuştur. Çalışma hastalarındaki en sık vital anomaliler sistolik hipertansiyon (% 35,9), hipoksi (% 28,5) ve taşikardi (% 27,3)'dir. Çalışma hastalarının yaş grubu büyüdükçe hipoksi ve GKS düşüklüğü oranları istatistiksel olarak anlamlı derecede artmıştır. Çalışmaya hastalarından acil hayat kurtarıcı müdahale ihtiyacı olan hastaları tanımlayan ESI seviye 1 hastaların oranı % 2,4 ve CTAS kategori 1 hastaların oranı %8,9 olarak saptanmıştır. Çalışma hastalarından mortalite için yüksek riskli olarak tanımlanan MEWS skoru 5 ve üzerinde olan hastaların oranı % 5,3 olarak saptanmıştır. Yüksek derecede kırılgan olarak tanımlanan CFS seviyesi 6 ve üzerinde olan hastaların oranı ise % 34,1 olarak saptanmıştır. Çalışma hastalarının % 54,8'inin acil servisten taburcu edildiği, % 20,9'unun servise, % 20,5'inin yoğun bakıma yatırıldığı ve %3,7'sinin acil serviste öldüğü saptanmıştır. 30 günlük sağkalım incelendiğinde % 13,9'unun mortalite ile sonlandığı saptanmıştır. Çalışmamızda sistolik hipotansiyon ve hipertansiyon (p<0,001), hipoksi (p<0,001), GKS düşüklüğü (p<0,001), laktat yüksekliği (p<0,001) ve tüm skorlama sistemlerinin (p<0,001) 30 günlük mortaliteyi istatistiksel olarak anlamlı derecede arttırdığı saptanmıştır. Mortalite için istatistiksel olarak anlamlı olan risk faktörlerini lojistik regresyon modeli ile incelendiğinde CTAS skorunun mortalite riskini 2,90 kat, yoğun bakıma yatma riskini ise 2,66 kat arttırdığı saptandı. 30 günlük mortaliteye duyarlılığı % 64,39 özgüllüğü % 77,75 AUC değeri 0,769 olarak hesaplanmıştır. 85 yaş üzeri hasta grubunda AUC değerinin 0,855'e çıktığı saptanmıştır. CFS skorunun mortalite riskini 3,10 kat arttırırken, yoğun bakım yatışında anlamlı etkiye sahip olmadığı saptandı. 30 günlük mortaliteye duyarlılığı % 68,20, özgüllüğü % 71,40 ve AUC değeri 0,743 olarak hesaplanmıştır. Tartışma ve Sonuç Çalışmamızda günümüzde sık kullanılan skorlama sistemleri içerisinden geriatrik hasta grubunun triyajında kullanılabilecek ideal bir skorlama sistemi bulamadık. Klasik triyaj sistemlerinin mortalite ve morbidite (yoğun bakım yatışı) öngörüsü oldukça iyi düzeyde iken, yaşlı hastalarda bu tahminleri kuvvetlendirme konusunda önemli bir destek olacağını düşünüp hipotezlerimizi oluşturduğumuz MEWS ve CFS gibi skorlama sistemlerinin doğrudan net bir katkısı saptanmamıştır. Skorlama sistemlerine laktat eklenmesi mortalite öngörüsü açısından önemli bir katkı sağlamıştır. CTAS skoru yüksek özgüllük oranlarıyla güvenli taburculukta kullanılabilir gibi görünse de düşük duyarlılık oranlarının yetersiz triyaj riski nedeni ile geriatrik hastaların acil servis triyajında kullanımını sınırlayacağını düşünmekteyiz. MEWS skorunun hekimlere mortal seyredebilecek hastalar konusunda başarılı bir şekilde uyarı verdiği saptanmıştır. Fakat MEWS skorunun acil servis gibi hasta ayrımının doğru yapılması gereken yerlerde kullanımının düşük duyarlık değerine sahip olması sebebiyle beklenilen ayırt ediciliğe ulaşamamış olduğunu düşünmekteyiz. CFS skoru, CTAS skoruna yakın bir mortalite öngörüsüne sahiptir ve tek başına kullanıldığında negatif öngörü değeri en yüksek skordur. Bu nedenle CFS skorunun ya da bazı parametrelerinin acil servis triyaj skorlarına entegre edilerek, geriatrik hastaların mortalite ve olası yoğun bakım yatışının tahmininde kullanılmasıyla ilgili çalışmalar yapılmasının olumlu çıktılar sağlayacağı kanısındayız.
Özet (Çeviri)
Introduction As is the case all over the world, the elderly population in our country is increasing day by day. As the world population ages, the number of elderly individuals applying to emergency services will also increase. Due to the density of emergency services and the limited time allocated per patient, there is a need for scales that will prevent delays in diagnosis and treatment in patients over the age of 65, and ensure early recognition and intervention of critical situations. The scales currently used in emergency service triage cannot meet the recommendations in the literature for a full-scale geriatric examination of patients over the age of 65 and special triage of elderly patients. Objective This study aimed to determine the general characteristics of the patient group over 65 years of age, the common reasons for their emergency department visits, and which of the different triage systems is more effective in predicting mortality and morbidity in this patient group. Methods Our study was conducted in the emergency department of our tertiary university hospital and is a single-center, prospective, observational study. Patients over the age of 65 who met the emergency department admission inclusion criteria were included in the study (n=950). The data form includes questions assessing the sociodemographic characteristics and medical conditions of patients and ESI, MEWS, CTAS, CFS scoring systems to assess the health status of patients. The outcome of our study was determined as intensive care admission and 30-day mortality. Approval letter was obtained from the Medical Research Ethics Committee. Results 51.9% of the patients participating in the study were male and the total average age was 75.83±7.42. The most common comorbid condition in the patients participating in the study was hypertension. 24% of the patients applied to the emergency department with complaints of shortness of breath, 20.8% with abdominal pain and 10.8% with chest pain. The most common vital anomalies in the study patients were systolic hypertension (35.9%), hypoxia (28.5%) and tachycardia (27.3%). As the age group of the study patients increased, the rates of hypoxia and low GCS increased statistically significantly. Among the patients included in the study, the rate of ESI level 1 patients, which defines patients in need of urgent life-saving intervention, was 2.4% and the rate of CTAS category 1 patients was 8.9%. The proportion of study patients with a MEWS score of 5 and above, defined as high risk for mortality, was found to be 5.3%. The rate of patients with a CFS level of 6 and above, defined as highly frail, was found to be 34.1%. It was determined that 54.8% of the study patients were discharged from the emergency department, 20.9% were admitted to the ward, 20.5% were admitted to the intensive care unit, and 3.7% died in the emergency department. When 30- day survival was examined, it was determined that 13.9% ended in mortality. In our study, systolic hypotension and hypertension (p<0.001), hypoxia (p<0.001), low GCS (p<0.001), high lactate (p<0.001) and all scoring systems (p<0.001) increased 30-day mortality statistically significantly. has been detected. When statistically significant risk factors for mortality were examined with the logistic regression model, it was found that the CTAS score increased the risk of mortality by 2.90 times and the risk of admission to intensive care by 2.66 times. Its sensitivity to 30-day mortality was calculated as 64.39%, specificity as 77.75%, and AUC value as 0.769. It was found that the AUC value increased to 0.855 in the patient group over 85 years of age. While the CFS score increased the risk of mortality by 3.10 times, it was found to have no significant effect on intensive care admission. Its sensitivity to 30-day mortality was calculated as 68.20%, specificity as 71.40% and AUC value as 0.743. Discussion and Conclusion In our study, we could not find an ideal scoring system that can be used in the triage of the geriatric patient group, among the scoring systems commonly used today. While the prediction of mortality and morbidity (intensive care admission) by classical triage systems is quite good, no clear direct contribution has been detected from scoring systems such as MEWS and CFS, which we hypothesized would be an important support in strengthening these predictions in elderly patients. Adding lactate to scoring systems has made a significant contribution to mortality prediction. Although the CTAS score seems to be usable in safe discharge with its high specificity rates, we think that its low sensitivity rates will limit its use in emergency department triage of geriatric patients due to the risk of inadequate triage. It has been determined that the MEWS score successfully warns physicians about patients who may be mortal. However, we think that the MEWS score has not achieved the expected discrimination due to its low sensitivity value when used in places where accurate patient discrimination is required, such as the emergency room. The CFS score has a mortality prediction close to the CTAS score and has the highest negative predictive value when used alone. For this reason, we believe that conducting studies on integrating the CFS score or some of its parameters into emergency department triage scores and using it to predict mortality and possible intensive care admission in geriatric patients will provide positive results.
Benzer Tezler
- Acil servise başvuran 65 yaş üstü hastalarda üst gastrointestinal sistem kanaması: Klinik sonlanımı öngören parametrelerin retrospektif analizi
Retrospective analysis of predictive parameters for clinical outcomes in patients aged 65 and older presenting to the emergency department with upper gastrointestinal bleeding
FATMA NUR ÇİÇEKDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÖZEL
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Türkiye'de trafik kazalarının epidemiyolojisi
Başlık çevirisi yok
HARUN KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
UlaşımGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Türkiye'de trafik kazalarının nedenleri ve acil yardım organizasyonu
Başlık çevirisi yok
VEYSEL HAVUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiAcil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖVSEV DÖRTLEMEZ