Geri Dön

LiDAR nokta bulutu ile arkeolojik kazı çalışmalarında yüksek doğruluklu arazi modeli üretim performansının değerlendirilmesi

Evaluation of high-accuracy terrain model generation performance in archaeological excavations using LiDAR point cloud

  1. Tez No: 938944
  2. Yazar: MURAT AYGÜN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FEVZİ KARSLI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Jeodezi ve Fotogrametri, Geodesy and Photogrammetry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Arkeolojik kazılar, kültürel mirası koruma ve insanlık tarihini yeniden inşa etme açısından büyük öneme sahiptir. Son yıllarda uzaktan algılama ve fotogrametrik yöntemlerin gelişmesi, arkeolojik alanların analizini hızlandırmıştır. Arkeolojik kazı bölgeleri genellikle yoğun bitki örtüsüyle kaplı olup, bu alanlarda gerçek arazi modelinin elde edilmesi önemli bir araştırma konusu olmuştur. Bu tez çalışmasında, LiDAR nokta bulutu verisi kullanarak zemin filtrelemesi yapmak amacıyla literatürde yer alan Kumaş Simülasyon Filtresi (CSF), Aşamalı Üçgenleştirilmiş Düzensiz Ağ (PTIN) ve Destek Vektör Makinesi (DVM) yöntemleri farklı parametre kombinasyonlarıyla karşılaştırılmıştır. Test bölgesi olarak, Ordu ili Fatsa ilçesi, Yapraklı Mahallesi'nde yer alan ve 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillenen Çıngırt Kalesi seçilmiştir. Arazide yersel LiDAR verisiyle elde edilen 1159 adet referans veriyle yapılan karşılaştırmada, CSF, PTIN ve DVM yöntemlerinin zemin çıkarım performansları sırasıyla %97,66, %96,80 ve %73,40 F-skoru ile sonuçlanmıştır. PTIN ve CSF yöntemlerinin birleşimi ile zemin çıkarım performansı %96,89 F-skor değerine ulaşmıştır. Referans veriye göre ortalama yükseklik farkı yaklaşık 10 cm olarak hesaplanmıştır. Sonuçlar, PTIN'in bitki örtüsü ve zemin filtrelemesinde, CSF'nin ise kayalık ve branda alanlarında daha başarılı olduğunu göstermektedir. Bütünleşik yöntemle (PTIN+CSF) hassas arazi modeli üretimi daha etkin bir şekilde zemin çıkarımını sağlamıştır.

Özet (Çeviri)

Archaeological excavations are of great importance for preserving cultural heritage and reconstructing human history. In recent years, the development of remote sensing and photogrammetric methods has accelerated the analysis of archaeological sites. Archaeological excavation sites are often covered by dense vegetation, and obtaining a true terrain model in these areas has been an important research topic. In this thesis, in order to perform ground filtering using LiDAR point cloud data, Cloth Simulation Filter (CSF), Progressive Triangulated Irregular Network (PTIN) and Support Vector Machine (SVM) methods in the literature are compared with different parameter combinations. Çıngırt Castle, located in Yapraklı Neighborhood of Fatsa District, Ordu Province, and registered as a Grade 1 Archaeological Site, was chosen as the test site. In the comparison with 1159 reference data obtained with ground-based LiDAR data in the field, the ground extraction performances of CSF, PTIN and SVM methods resulted in F-score of 97.66%, 96.80% and 73.40% respectively. The combination of PTIN and CSF methods resulted in an F-score of 96.89%. The average height difference with respect to the reference data was approximately 10 cm. The results show that PTIN is more successful in vegetation and ground filtering, while CSF is more successful in rocky and canvas areas. Precise terrain model generation with the integrated method (PTIN+CSF) resulted in more efficient ground extraction.

Benzer Tezler

  1. Pik demiri ve karbon çeliğinin sulu çözeltiler içindeki korozyon hızının tayini

    Determination of the rate of corrosion of the cast iran and carbon steel in the aqueous solutions

    EMİNE NAZAN ÜNAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Kimya MühendisliğiGazi Üniversitesi

    Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HAYRİ YALÇIN

  2. Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları

    Başlık çevirisi yok

    BİNNUR ERCEM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1984

    SosyolojiCumhuriyet Üniversitesi

    Kurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK

  3. Tanzimattan Cumhuriyet'e Türkiye'de aydınlar ve aydın sosyolojisi

    Başlık çevirisi yok

    İHSAN KESER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    SosyolojiCumhuriyet Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HALİL ÇİVİ

  4. Türkiye trafik düzeninde kazaların azaltılması açısından yeni trafik kanunu uygulaması ile ilgili sorunlar ve çözüm yolları

    Başlık çevirisi yok

    ERDAL UÇAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    UlaşımGazi Üniversitesi

    Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. RIDVAN EGE

  5. Buca yerleşme merkezinde ekoloji yönünden önemli biyotoplar üzerinde araştırmalar

    Başlık çevirisi yok

    KEMAL TULUHAN YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Peyzaj MimarlığıEge Üniversitesi

    Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı