Yetişkin hastaların sağlık okuryazarlık düzeyine göre acil servisi kullanma durumları ve etkileyen faktörler
Emergency department utilization and influencing factors according to health literacy levels of adult patients
- Tez No: 938125
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURCAN KOLAÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, Acil Servis, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32), Health literacy, Emergency Department, Turkish Health Literacy Scale (TSOY-32)
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 18-65 yaş arası yetişkin hastaların sağlık okuryazarlığı düzeyi ile acil servisi kullanım durumları belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişkisel türde bir araştırmadır. Araştırma, Nisan - Aralık 2024 tarihleri arasında İstanbul İli Avrupa yakasında devlete bağlı bir hastanenin acil servisine başvuran 450 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, Tanımlayıcı Bilgi Formu ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) kullanılarak yüz yüze görüşme yoluyla toplandı. Veriler SPSS 27 paket programı kullanılarak değerlendirildi. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler, anlamlı farkların olup olmadığını belirlemek için ki-kare testi ve t-testleri yapılmıştır. Sağlık okuryazarlığının acil servise başvuru sıklığıyla olan ilişkisini bulmak için, korelasyon analizi kullanılmıştır. Katılımcıların genel sağlık okuryazarlığı değerlendirildiğinde %14.2'sinin yetersiz düzeyde %36.7'sinin sorunlu-sınırlı düzeyde, %30'unun yeterli düzeyde %19.1'inin ise mükemmel düzeyde sağlık okuryazarlığına sahip olduğu saptanmıştır. Katılımcıların yaş (p<0.05), cinsiyet (p<0.001), eğitim durumu (p<0.001) ve meslek (p<0.01) ile Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçek puanları arasında anlamlı farklar tespit edilmiştir. Katılımcıların 45-65 yaşındakilerin genel sağlık okuryazarlık düzeyinin daha yüksek seviyede olduğu bulundu. Hastalıklardan Korunma / Sağlığın Geliştirilmesi alt boyutundan elde edilen ortalama puan 33.04±9.71 olduğu saptanmıştır. Katılımcıların genel sağlık okuryazarlık düzeyleri ile tedavi ve hizmete yönelik sağlık okuryazarlığı ve hastalıklardan korunma ve sağlığın geliştirilmesine yönelik sağlık okuryazarlığı arasında pozitif yönde, oldukça yüksek düzeyde, anlamlı doğrusal bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.001). Katılımcıların tedavi ve hizmete yönelik sağlık okuryazarlığı ve hastalıklardan korunma ve sağlığın geliştirilmesine yönelik sağlık okuryazarlığı arttıkça genel sağlık okuryazarlığı da artmıştır. Sağlık çalışanları tarafından yaşlı grupta ve eğitimi düşük olan hastaların tedavi ve bakım süreçlerinde sağlık okuryazarlık düzeylerini artırmak amacıyla daha fazla bilgilendirme çalışmalarının yapılması önerilir.
Özet (Çeviri)
This study is a descriptive and correlational research aimed at determining the level of health literacy and emergency department utilization of adult patients aged 18-65. The research was conducted with 450 patients who visited the emergency department of a state hospital located in the European side of Istanbul between April and December 2024. Data were collected through face-to-face interviews using the Descriptive Information Form and the Turkish Health Literacy Scale (TSOY-32). The data were analyzed using the SPSS 27 software. Descriptive statistics, chi-square tests, and t-tests were conducted to determine whether significant differences existed. Correlation analysis was used to explore the relationship between health literacy and the frequency of emergency department visits. When evaluating the overall health literacy of participants, it was found that 14.2% had inadequate, 36.7% had problematic-limited, 30% had sufficient, and 19.1% had excellent health literacy. Significant differences were observed between health literacy scores and the participants' age (p<0.05), gender (p<0.001), educational status (p<0.001), and occupation (p<0.01). It was found that individuals aged 45-65 had a higher level of health literacy. The mean score for the Disease Prevention/Health Promotion sub-dimension was 33.04±9.71. A strong, significant, and positive linear relationship was found between general health literacy and health literacy related to treatment and services, as well as disease prevention and health promotion (p<0.001). As participants' health literacy related to treatment and services, and disease prevention and health promotion increased, their overall health literacy also increased. It is recommended that healthcare professionals conduct more informative interventions to increase health literacy levels in older patients and those with lower education levels during their treatment and care processes.
Benzer Tezler
- Çocuk acil hastaları ebeveynlerinin akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı
Rational drug use and adult health literacy of children emergency patients
ŞÜKRİYE YENİÇERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk SağlığıTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YALÇIN ÖNDER
- Sivas yöresinde metopism oranının araştırılması
Incidence of the metopism in Sivas regio
ERDEM GÜMÜŞBURUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
MorfolojiCumhuriyet ÜniversitesiMorfoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORHAN CEYHAN
- Sivas yöresinde os trigonum oranının radyolojik olarak araştırılması
An Investigation about the incidence of os trigonumin Sivas
MEHMET ÇİMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Radyoloji ve Nükleer TıpCumhuriyet ÜniversitesiMorfoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORHAN CEYHAN
- Biogas production from agricultural wastes-semi-continuous digestion of wheat straw
Başlık çevirisi yok
AYŞE TOSUN
- Türkiye'nin ölümlülük yaş yapısına model yaşam tablolarından en uygun kalıbın seçimi
Başlık çevirisi yok
MERYEM DEMİRCİ
