Bir sanat formu olarak sinemada görüntü estetiği: Metin Erksan sineması
Visual aesthetics in cinema as an art form: Metin Erksan cinema
- Tez No: 938075
- Danışmanlar: PROF. DR. FİLİZ ERDEMİR GÖZE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Estetik, Film çözümleme, Görüntü, Sinema, Sinematografi, Türk sineması, Aesthetics, Film analysis, Image, Cinema, Cinematography, Turkish cinema
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Felsefe kökenli otonom bir bilim olan estetik, güzel ve güzellik kavramlarını sorgulamaya tuttuğu için sanatla doğrudan ilişkili bir disiplindir. Sinema ise ortaya çıkmasının ardından uzun ve zorlu bir sürecin sonunda kendisini topluma ve sanat çevrelerine“Yedinci Sanat”olarak kabul ettirebilmiş bir etkinlik alanıdır. Sinemanın sanat payesi alması neticesinde ise estetikle arasında bir irtibat ve metodolojik bir değerleme ilişkisi de kurulmuş olur. Her sanat eserinin içerik ve biçimden oluşan ikili bir yapıya sahip olduğu; başarılı bir sanat eserinin ise ancak bu iki yapı arasında kurulacak kusursuz bir harmoni ve entegrasyon ile mümkün olabileceği ifade edilmelidir. Buna göre geniş anlamda bir sanat yapıtının, özelde ise bir sinema filminin sanatsal niteliğini anlamak, o eserin ögelerine ayrılarak içeriksel ve biçimsel yapılarının estetik çözümlemeye tabi tutulmasını gerektirir. Bu çalışmanın odak noktasında Metin Erksan sineması bulunmaktadır. Metin Erksan, Türk sinemasının hem bir sinema dili geliştirerek tiyatronun etkisinden tümüyle kurtulmasında hem de uluslararası arenada saygınlık kazanmasında başrol oynayan öncü yönetmenlerinden biridir. Bu çalışmada onun filmleri, görüntü estetiği bağlamında içeriksel (öykü, olay örgüsü, anlatı) ve biçimsel (sinematografi, mizansen, kurgu) yapılarına odaklanılarak kapsayıcı bir bakışla incelenmiştir.“Kapsayıcı bir bakış”ifadesiyle kastedilen şey, yönetmenin farklı motivasyon ve amaçlarla meydana getirdiği sanat filmleri ile ticari filmlerini çalışmaya dâhil etme durumudur. Böylece onun filmografisinde yer alan bu iki kategori arasındaki benzerlik ve farklılıklar da belirlenebilecektir. Buna göre çalışmanın en temel amacı, Metin Erksan sinemasının özgün film dilini meydana getiren estetik ve stilistik yönünü hem sanat filmleri hem de ticari filmleri bakımından ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda Metin Erksan filmografisindeki sanat filmleri kategorisinden Susuz Yaz (1963) ve Sevmek Zamanı (1965); ticari filmler kategorisinden ise Sevenler Ölmez (1970) ve Süreyya (1972) filmleri amaçlı örnekleme yöntemiyle çalışmanın örneklemi olarak belirlenmiştir. Seçilen bu filmler, David Bordwell ve Kristin Thompson'ın önerdikleri“Stil Analizi”temel alınarak oluşturulan bir modele göre niteliksel çözümlemeye tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgular neticesinde, Erksan'ın sanat filmleri ile ticari filmleri arasında hem içeriksel hem de biçimsel bazı önemli farklılıklar olmakla birlikte, onun özgün film dilinin sadece sanat filmlerinde değil ticari filmlerinde de görülebildiği anlaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Aesthetics, an autonomous science originating from philosophy, is a discipline directly related to art as it questions the concepts of beauty and beauty. Cinema, on the other hand, is a field of activity that has been able to establish itself as the“Seventh Art”to the society and art circles at the end of a long and difficult process after its emergence. As a result of cinema being recognized as an art, a connection with aesthetics and a methodological valuation relationship has also been established. It should be stated that every work of art has a dual structure consisting of content and form, and that a successful work of art can only be possible with a perfect harmony and integration between these two structures. Accordingly, understanding the artistic quality of a work of art in a broad sense, and of a motion picture in particular, requires an aesthetic analysis of the content and formal structures of that work by dividing it into its elements. The focus of this study is on the cinema of Metin Erksan. Metin Erksan is one of the pioneering directors of Turkish cinema who played a leading role in both getting rid of the influence of theater and developing a cinematic language and gaining prestige in the international arena. In this study, his films are analyzed with an inclusive view by focusing on their content (story, plot, narrative) and formal (cinematography, mise-en-scene, editing) structures within the scope of visual aesthetics. What is meant by the phrase“an inclusive view”is the inclusion of the director's artistic and commercial films, which he created with different motivations and purposes. In this way, the similarities and differences between these two categories in his filmography can be identified. Accordingly, the main purpose of this study is to reveal the aesthetic and stylistic aspects of Metin Erksan's cinema, which constitute his unique film language, in terms of both art films and commercial films. For this purpose, the films Susuz Yaz (1963) and Sevmek Zamanı (1965) from the category of art films and Sevenler Ölmez (1970) and Süreyya (1972) from the category of commercial films in Metin Erksan's filmography were selected as the sample of the study through purposive sampling method. These selected films were subjected to qualitative analysis according to a model based on“Style Analysis”proposed by David Bordwell and Kristin Thompson. As a result of the findings, it is understood that although there are some significant differences between Erksan's art films and commercial films both in terms of content and form, his unique film language can be seen not only in his art films but also in his commercial films.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ