Yetişkinlerde meyan kökü kullanım durumu: Gaziantep ili pilot çalışma örneği
The use of licorice root in adults: A pilot study example fromGaziantep province
- Tez No: 937362
- Danışmanlar: PROF. DR. EFSUN KARABUDAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sanko Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel bitkisel ürünlerin tüketimi yaygın olmakla birlikte bu ürünlerin sağlık üzerindeki etkilerini inceleyen bilimsel çalışmalar yok denecek kadar azdır. Bu araştırma; Gaziantep ili Şehitkamil ve Şahinbey ilçe sınırları içerisinde yaşayan yetişkin bireylerin meyan kökü tüketim alışkanlıklarını ve bu alışkanlıklarının sosyo-demografik, kültürel ve sağlıkla ilişkili yönlerini değerlendirmek amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Araştırma verileri Aralık 2023-Haziran 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Basit rastgele örnekleme yöntemi ile belirlenen toplam 300 birey (38,19±14,01 yıl) (%45,30'u erkek) araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmacı tarafından geliştirilen dört bölümden oluşan soru formu (sosyo-demografik bilgiler, sigara içme ve alkollü içecek tüketim alışkanlıkları, sağlık durumu ve meyan kökü kullanım durumu) ile yüz yüze görüşme tekniğiyle veriler toplanmıştır. Antropometrik ölçümlerden vücut ağırlığı (kg) ve boy uzunluğu (cm) araştırmacı tarafından standartlarına uygun olarak ölçülmüş ve Beden Kütle İndeksi (kg/m2) hesaplanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 23 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bireylerin meyan kökü tüketim oranı %54,30 olup erkek bireylerin 87'si (%64,00) ve kadın bireylerin 76'sı (%46,30) meyan kökünü tüketmektedir (p<0,05). Meyan kökünün en yaygın olarak tüketildiği özel günler sırasıyla; Ramazan ayı (%95,10), mevlitler (%24,40) ve dini bayramlardır (%11,00). Kadın bireylerin %64,90'ı ve erkek bireylerin %69,00'ı meyan kökünü sokak satıcılarından satın almayı tercih etmektedir. Satın almada en çok tercih edilen meyan kökü ürünü, meyan kökü şerbetidir (%99,50). Meyan kökü ürünleri arasında en fazla tüketilen meyan kökü şerbetinin tüketim miktarı erkek ve kadın bireylerde sırasıyla, 284,88±105,74 mL/gün ve 264,00±98,14 mL/gün'dür. Erkek ve kadın bireylerin sırasıyla, %1,40'ı ve %0,50'si meyan kökü balını, %3,20'si ve %2,70'i meyan kökü çayını, %1,80'i ve %2,30'u meyan kökü pekmezini tüketmektedir. Erkek ve kadın bireyler sırasıyla; meyan kökü şerbetini %36,00'ı ve %34,20'si 3-4 kez/ay, meyan kökü balını %2,30'u ve %1,30'u 1-2 kez/hafta, meyan kökü pekmezini %1,20'si ve %3,90'ı 1-2 kez/ay, meyan kökü çayını %4,80'i 1-2 kez/yıl ve %7,90'ı 4-5 kez/ay, %4,80'i 1-2 kez/yıl ve meyan kökü tozunu %5,30'u 4-5 kez/ay sıklıkta tüketmektedir. Bireylerin %28,00'inin hekim tarafından tanısı konulmuş en az bir hastalığı olduğunu, %72,00'ı sağlıklı olduğunu beyan etmiştir. Meyan kökü tüketen bireylerin %35,00'ı en az bir hastalığı olduğunu, tüketmeyen bireylerde bu oran %19,70'tir. Meyan kökünü tüketen bireyler arasında sırasıyla en sık görülen hastalıklar; hipertansiyon (%27,40), kalp-damar hastalıkları (%22,60) ve diabetes mellitustur (%16,70). Hastalığı olan bireylerden meyan kökü tüketmeyenlerin tamamı ile meyan kökü tüketenlerin %92,98'i reçeteli ilaç kullanmaktadır. Meyan kökü tüketim durumu ile reçeteli ilaç kullanımı arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Bireylerin beyanına göre %30,70'inin meyan kökü çeşitlerini tüketimi sonrasında yan etki görülmektedir. En sık görüldüğü beyan edilen yan etkiler tansiyonun yükselmesi (%40,26) ve baş ağrısıdır (%31,17). Yan etki gören bireylerin %12,00'si bu nedenle hekime başvururken %28,60'ı meyan kökü tüketimini sonlandırdığını bildirmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, meyan kökünün bölgesel ve kültürel bağlamda önemli bir yere sahip olduğu, ancak sağlık üzerindeki potansiyel risklerinin ve etkilerinin dikkatle ele alınması gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
While the consumption of traditional herbal products is widespread, scientific studies examining their effects on health are almost nonexistent. This study was planned and conducted to evaluate the licorice consumption habits of adults living in the Şehitkamil and Şahinbey districts of Gaziantep province and the socio-demographic, cultural, and health-related aspects of these habits. The licorice consumption habits of adults in these districts were examined in detail, focusing on their socio-demographic, cultural, and health-related dimensions. Data for the study were collected between December 2023 and June 2024. A total of 300 individuals (38,19 ± 14,01 years; %45,30 male), selected using the simple random sampling method, participated in the study. Data was gathered through face-to-face interviews using a four-section questionnaire developed by the researcher (including socio-demographic information, smoking and alcohol use habits, health status, and licorice plant/root usage). Anthropometric measurements, including body weight (kg) and height (cm), were taken in accordance with standard protocols, and Body Mass Index (kg/m²) was calculated. The data was analyzed using the IBM SPSS Statistics 23 package program. The licorice plant consumption rate among individuals was %54,30, with 87 men (%64,00) and 76 women (%46,30) consuming licorice (p<0,05). The most common occasions for consuming licorice were Ramadan (%95,10), religious ceremonies (%24,40), and religious holidays (%11,00). Among men and women, %69,00 and %64,90, respectively, preferred purchasing licorice products from street vendors. The most preferred licorice product was licorice syrup (%99,50). The consumption amounts of licorice syrup were 284,88 ± 105,74 mL/day for men and 264,00 ± 98,14 mL/day for women. Other licorice products were consumed as follows: %1,40 of men and %0,50 of women consumed licorice honey, %3,20 of men and %2,70 of women consumed licorice tea, and %1,80 of men and %2,30 of women consumed licorice molasses. Regarding consumption frequency, %36,00 of men and %34,20 of women consumed licorice syrup 3-4 times/month, %2,30 of men and %1,30 of women consumed licorice honey 1-2 times/week, %1,20 of men and %3,90 of women consumed licorice molasses 1-2 times/month, and %4,80 of men and %7,90 of women consumed licorice tea 4-5 times/month. Licorice powder was consumed 4-5 times/month by %5,30 of men. Among participants, %28,00 reported having at least one chronic disease diagnosed by a physician, while %72,00 reported being healthy. Among those who consumed licorice, %35,00 had at least one chronic disease, compared to %19,70 of non-consumers. The most common diseases among licorice consumers were hypertension (%27,40), cardiovascular diseases (%22,60), and diabetes mellitus (%16,70). Of those with chronic diseases, all non-licorice consumers and %92,98 of licorice consumers used prescription medication. However, the difference in prescription medication use between licorice consumers and non-consumers was not statistically significant (p>0,05). According to participants, %30,70 experienced side effects after consuming licorice products. The most reported side effects were increased blood pressure (%40,26) and headaches (31,17). Among those who experienced side effects, %12,00 sought medical attention, and %28,60 reported discontinuing licorice consumption. The findings of the study suggest that licorice root holds significant regional and cultural importance, but its potential health risks and effects must be carefully considered.
Benzer Tezler
- 18-25 Yaş Gençlerde Elektronik Sigara Bağımlılık Düzeyi'nin Değerlendirilmesi
Evaluation of E-Cigarette Dependence Levels Among Young Adults Aged 18-25
İREM DİLŞAT İSPANLAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM POLAT
- 2017-2021 yılları arası Pamukkale Üniversitesi Hematoloji Bilim Dalına başvuran akut lenfoblastik lösemi hastaların retrospektif değerlendirilmesi
The retrospective evaluation of acute lymphoblastic leukemia patients who applied to Pamukkale University Hematology Department between the years of 2017 and 2021
AHMET FARUK BABER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıPamukkale Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİL GÜLER
- B hücreli akut lenfoblastik lösemi (B-ALL) tanılı yaşlı yetişkinlerde prognozda etkili olan faktörler ve tedavi rejimlerinin sağkalım üzerine etkisinin incelenmesi
Analysis of the prognostic factors and the effects of treatment regimens on the survival of elderly adults diagnosed with B-CELL acute lymphoblastic leukemia (B-ALL)
BURCU BAYRAM KAMBUROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
HematolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNEM CİVRİZ BOZDAĞ
- Turkish adaptation and validity- reliability study of awareness body chart
Vücut farkindalik şemasi'nin Türkçe adaptasyonu ve geçerlilik-güvenilirlik çalişmasi
FATMA ŞAHİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonYeditepe ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RASMİ MUAMMER
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYMEN BALIKÇI
- Farklı bellke türlerinin Alzheimer hastalığının klinik evrelerine göre değişimi.
The Change of different memory types according to the clinical stages of Alzheimer's disease
HANDAN CAN
Doktora
Türkçe
2004
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİREL KARAKAŞ
PROF. DR. CEYLA İRKEÇ