Geri Dön

Kadınlarda menopoz durumuna göre üriner inkontinans sıklığının ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi

Evaluation of the frequency of urinary incontinence and associated factors according to menopausal status in women

  1. Tez No: 936987
  2. Yazar: ESRA BALCI
  3. Danışmanlar: PROF. DR. BERRİN TELATAR
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Üriner İnkontinans, Menopoz, Kadın, Prevalans, Risk Faktörleri, Urinary Incontinence, Menopause, Women, Prevalence, Risk Factors
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışma, menopoz öncesi ve sonrası dönemde kadınlarda üriner inkontinans sıklığının ve ilişkili risk faktörlerinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 01 Kasım 2024 – 01 Ocak 2025 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 20–65 yaş arası kadınlar arasında yürütülmüştür. Toplam 1.310 kadından oluşan evrende, basit rastgele örnekleme yöntemi ile 297 kişi örneklem büyüklüğü olarak belirlenmiş, olası veri kayıplarına karşı hedef örneklem büyüklüğü 327 kişi olarak planlanmıştır. Katılımcılara sosyodemografik özellikleri içeren 26 soruluk anket formu ve üriner inkontinans şikayeti bildirenlere Uluslararası Üriner İnkontinans Sorgulama Kısa Formu (ICIQ-SF) uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılımı Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilmiş ve normal dağılım gösterdiği saptanmıştır. Niceliksel veriler için minimum, maksimum, ortalama ve standart sapma; kategorik değişkenler için sayı ve yüzde dağılımları hesaplanmıştır. İkili grupların karşılaştırılmasında bağımsız gruplar için t-testi, ikiden fazla gruplu kategorik değişkenlerin niceliksel değişkenlerle karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında Ki-Kare testi, niceliksel değişkenler arasındaki ilişkilerin analizinde Pearson korelasyon testi uygulanmıştır. Menopoz durumunun üriner inkontinans üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla binary lojistik regresyon analizi yapılmış, inkontinans şiddetini artırma olasılığı Odds Ratio analizi ile değerlendirilmiştir. Tüm istatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan 327 kadının %30,3'ünde son bir yılda idrar kaçırma şikayeti saptanmıştır. Menopoz grubunda çalışmama, sık idrar yolu enfeksiyonu geçirme ve normal doğum; inkontinansla anlamlı bulunmuştur. Ayrıca, bu grupta yaş, beden kitle indeksi, canlı doğum sayısındaki artış ve evlilik yaşının düşüklüğü inkontinans sıklığı ile anlamlı düzeyde ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Menopoza girmeyen katılımcılarda ise eğitim durumu, çalışma durumu, sık idrar yolu enfeksiyonu öyküsü, yaş ve beden kitle indeksi üriner inkontinans ile anlamlı ilişki göstermiştir. İdrar kaçıran bireylerin %84'ü az miktarda kaçırmakta, %68'i öksürme veya hapşırma sırasında bu durumu yaşamaktadır. ICIQ-SF ölçeğiyle yapılan değerlendirmede puan ortalaması 9,72±2,38 olarak bulunmuştur. Kabızlık, inkontinans şiddetini anlamlı şekilde artırırken; eğitim düzeyi, medeni durum, sigara kullanımı, kronik hastalık öyküsü ve psikiyatrik hastalık geçmişiyle inkontinans şiddeti arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Menopoz, inkontinans için anlamlı bir risk faktörü olarak bulunmuş ve bu durumun üriner inkontinans riskini %31,3 oranında artırdığı belirlenmiştir. Sonuç: Çalışma bulguları, menopoz, yaş, obezite gibi faktörlerin kadınlarda üriner inkontinans gelişiminde önemli risk oluşturduğunu göstermektedir. Özellikle menopoz dönemindeki kadınlarda inkontinansın daha sık görüldüğü ve yaşam kalitesini belirgin biçimde olumsuz etkilediği saptanmıştır. Bu nedenle, birinci basamak sağlık hizmetlerinde menopozdaki kadınlarda idrar kaçırma şikayetlerinin rutin olarak sorgulanması önerilmektedir. Ayrıca, henüz menopoza girmemiş ancak obezite ve çoklu doğum öyküsü gibi risk faktörlerine sahip kadınlarda da Üİ semptomlarının aktif şekilde değerlendirilmesi ve erken müdahale stratejilerinin geliştirilmesi, halk sağlığı açısından önemlidir. İdrar kaçırmanın bireylerin sosyal ve psikolojik yaşamı üzerindeki etkileri göz önünde bulundurularak, bireyselleştirilmiş tarama, değerlendirme ve tedavi yaklaşımlarının uygulanması tavsiye edilmektedir.

Özet (Çeviri)

Aim: This study was conducted to evaluate the prevalence of urinary incontinence (UI) and its associated risk factors in women before and after menopause. Materials and Methods: The research was carried out between November 1, 2024, and January 1, 2025, among women aged 20–65 who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic of the University of Health Sciences, Fatih Sultan Mehmet Training and Research Hospital. Among the universe of 1,310 women, a sample size of 297 was determined by simple random sampling, and a target sample size of 327 was planned considering possible data losses. A 26-item questionnaire addressing sociodemographic characteristics was administered to all participants, and the International Consultation on Incontinence Questionnaire-Short Form (ICIQ-SF) was applied to those reporting UI symptoms. Data were analyzed using SPSS 22.0 software. The normality of data distribution was assessed using the Shapiro-Wilk test, and normal distribution was confirmed. For quantitative variables, minimum, maximum, mean, and standard deviation values were calculated; for categorical variables, frequencies and percentages were presented. Independent samples t-test was used for comparisons between two groups, and one-way analysis of variance (ANOVA) was applied to compare quantitative data across more than two categorical groups. Chi-square test was employed for comparisons of categorical variables, and Pearson correlation test was used to analyze relationships between quantitative variables. To determine the effect of menopausal status on urinary incontinence, binary logistic regression analysis was performed, and the likelihood of increased incontinence severity was evaluated using odds ratio (OR) analysis. A p-value of <0.05 was considered statistically significant in all analyses. Results: Urinary incontinence was detected in 30.3% of the 327 participating women within the last year. Among postmenopausal participants, not working, frequent urinary tract infections (UTIs), and history of vaginal delivery were significantly associated with UI. Additionally, older age, higher body mass index (BMI), higher parity, and younger age at marriage were significantly associated with UI in this group (p<0.05). Among premenopausal women, educational level, employment status, history of frequent UTIs, age, and BMI were significantly associated with UI. Among incontinent participants, 84% reported small amounts of leakage and 68% experienced it during coughing or sneezing. The mean ICIQ-SF score was 9.72±2.38. Constipation was found to significantly increase incontinence severity, while no significant association was found between incontinence severity and education level, marital status, smoking, chronic illness, or psychiatric history (p>0.05). Menopause was identified as a significant risk factor for UI, increasing the risk by 31.3%. Conclusion: The findings indicate that factors such as menopause, aging, and obesity significantly contribute to the development of urinary incontinence in women. UI was found to be more prevalent and to have a significantly negative impact on quality of life among postmenopausal women. Therefore, it is recommended that urinary incontinence symptoms be routinely inquired about in primary healthcare services for menopausal women. Moreover, women who are not yet menopausal but have risk factors such as obesity or a history of multiple childbirths should also be actively evaluated for UI symptoms, and early intervention strategies should be developed as a public health priority. Considering the impact of UI on individuals' social and psychological well-being, the implementation of individualized screening, assessment, and treatment approaches is advised.

Benzer Tezler

  1. Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi

    The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma

    HACI HASAN ESEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    PatolojiSelçuk Üniversitesi

    Patoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK

  2. Gülveren Sağlık Ocağı Bölgesi'nde 20 yaş ve üzeri evli kadınlarda üriner inkontinansın yaşam kalitesi ve cinsel fonksiyon üzerine etkisi

    Effect of urinary incontinence on quality of life and on sexual function of 20-years-old and older married women in Gülveren Primary Health Care Service area

    EMİNE ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    HemşirelikEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. NEBAHAT ÖZERDOĞAN

  3. Antikolinerjik ilaç tedavisi alan üriner inkontinans tanılı hastalarda kullanılan ilaçların cinsel işleve etkisinin incelenmesi

    Investigation of the effect of medications used in patients diagnosed with urinary incontinence receiving anticholinergic drug therapy on sexual function

    ÖZGÜL YİĞİT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eczacılık ve FarmakolojiVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ARES ALİZADE

  4. Üriner inkontinansı olan menopoz dönemindeki kadınlarda inkontinans ve cinsel yaşam kalitesi arasındaki ilişki

    The relationship between incontinence and sexual quality of life in menopausal women with urinary incontinence

    YASEMİN TOPKARA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    HemşirelikOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İLKNUR AYDIN AVCİ

  5. Klimakterik dönemdeki kadınlarda alt üriner sistem semptomlarını etkiyen faktörler ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile ilişkisi

    Factors affecting lower urinary tract symptoms in women in the climacteric period and their relationship with healthy lifestyle behaviors

    HÜLYA TOPTİMUR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLŞAH KÖK