Psikolojik sağlamlığın merhamet yorgunluğuna olan etkisinin riskli birimde çalışan ve çalışmayan sağlık çalışanlarında karşılaştırılması
Comparison of the effect of psychological resilience on compassion fatigue in healthcare workers working and not working in risky units
- Tez No: 935035
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM TURGUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ameliyathane ve diyaliz gibi bölümler riskli birimler olarak kabul edilmekte ve bu birimlerde çalışan/çalışmayan sağlık çalışanları çeşitli sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Başka bir bireye bakım verende oluşan merhamet yorgunluğu bu problemlerdendir. Psikolojik sağlamlık ise, kişinin yaşadığı olumsuz deneyimlerle baş edebilme kapasitesidir. Literatüre bakıldığında psikolojik sağlamlık ve merhamet yorgunluğu ilişkisini inceleyen araştırmalar az olmakla birlikte yapılan çalışmalar çoğunlukla hemşire grubuyla olmuştur. Bu çalışmada; psikolojik sağlamlığın merhamet yorgunluğunu ne düzeyde yordadığı; yorduyorsa riskli birimlerde çalışan/çalışmayan sağlık çalışanlarında ne gibi farklılıklara sahip olduğu araştırılmıştır. İlişkisel tarama modelinin benimsendiği çalışmada katılımcılar; 18 yaşın üzerinde, verilerin toplandığı zaman itibariyle çalışmakta olan, kadın-erkek sağlık çalışanlarından oluşmuştur. Veri toplanmasında Yetişkinler için Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Merhamet Yorgunluğu Kısa Ölçeği ve Demografik Bilgi-Soru Formu kullanılmıştır. Toplanan veriler IBM SPSS programında analiz edilmiş ve sonuçlar %95 güven aralığı ve p<0,05 anlamlılık düzeyi ile iki yönlü olarak değerlendirilmiştir. Çalışma bulgularına göre, psikolojik sağlamlığın merhamet yorgunluğunun mesleki tükenmişlik alt boyutunun %13'ünü, merhamet yorgunluğunun ikincil travma alt boyutunun %0,3'ünü ve merhamet yorgunluğunun %0,10'unu anlamlı bir şekilde açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca sağlık çalışanlarının yüksek riskli birimlerde çalışıp çalışmamalarına bakılmaksızın psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile merhamet yorgunluğu düzeyi ve alt boyutları arasında negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Dolayısıyla psikolojik sağlamlığı yüksek birey, riskli birim çalışanı da olsa merhamet yorgunluğunun düşük olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Ulaşılan sonuçlar; psikolojik sağlamlığın koruyucu rolünü vurgulamakta ve sağlık profesyonelleri için sağlamlık geliştirme müdahalelerinin önemini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Certain units such as operating rooms and dialysis units are considered high-risk departments, and healthcare professionals working or not working in these units encounter various challenges. One of these challenges is compassion fatigue, which arises in individuals providing care for others. Psychological resilience, on the other hand, refers to an individual's capacity to cope with adverse experiences. A review of the literature reveals that although there are few studies examining the relationship between psychological resilience and compassion fatigue, the existing research has predominantly focused on nurses. This study aimed to investigate the extent to which psychological resilience predicts compassion fatigue and to identify potential differences in this relationship between healthcare professionals working in high-risk units and those working in other units. The study adopted a correlational survey model. The participants consisted of male and female healthcare professionals aged 18 and older who were actively employed at the time of data collection. Data were collected using the Psychological Resilience Scale for Adults, the Short Compassion Fatigue Scale, and a Demographic Information and Questionnaire Form. The collected data were analyzed using IBM SPSS software. The results were evaluated within a 95% confidence interval, with statistical significance set at p<0.05 for two-tailed tests. The findings revealed that psychological resilience significantly explained 13% of the variance in the occupational burnout sub-dimension of compassion fatigue, 0.3% of the variance in the secondary trauma sub-dimension, and 0.1% of the overall variance in compassion fatigue. Moreover, a negative relationship was found between psychological resilience and the levels of compassion fatigue and its sub-dimensions, regardless of whether healthcare professionals were working in high-risk units or not. This indicates that individuals with higher psychological resilience experience lower levels of compassion fatigue, even if they work in high-risk units. The results highlight the protective role of psychological resilience and underscore the importance of developing resilience-enhancing interventions for healthcare professionals.
Benzer Tezler
- Tele hemşirelik ile gerçekleştirilen bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı stresle başa çıkma becerileri eğitim programının palyatif bakım hemşirelerinde stres algısı, psikolojik sağlamlık ve merhamet yorgunluğu üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of cognitive behavioral approach-based stress coping skills training program performed by tele-nursing on stress perception, resilience and compassion fatigue in palliative care nurses
ÖZGE AYDOĞAN AŞIR
Doktora
Türkçe
2023
HemşirelikEskişehir Osmangazi ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM ÖRSAL
- Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi çalışanlarında empati ve sempatinin merhamet yorgunluğu üzerindeki etkisinde psikolojik sağlamlık ve duyarlığın aracı rollerinin incelenmesi
Investigating the mediating roles of psychological resilience and sensitivity on the effects of empathy and sympathy on compassion fatigue in special education and rehabilitation center employees
NESLİHAN ÜSTÜNDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimDüzce ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDİ GÜNGÖR
- Psikolojik danışmanlarda şefkat yorgunluğu ve ikincil travmatik stres arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın aracı rolü
The mediating role of psychological resilience in the relationship between compassion fatigue and secondary traumatic stress among psychological counselors.
SÜMEYYE BURHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DURMUŞ ÜMMET
- Sosyal hizmet uzmanlarında öz şefkatin merhamet yorgunluğuna etkisi: Psikolojik sağlamlık ve azimli olmanın aracılık rolü
The effect of self-compassion on compassion fatigue among social workers: The mediating role of psychological resilience and grit
TOLUNAY BAYRAKTAR KAYACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sosyal HizmetRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKİ KARATAŞ
- 3. düzey palyatif bakım servisinde çalışan doktor ve hemşirelerin merhamet yorgunluğu ve psikolojik sağlamlıkları
An examination of compassion fatigue and psychological resilience among physicians and nurses working in level III palliative care units
BAHRİCAN ÖĞÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiPalyatif Bakım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAGİHAN YILDIZ ÇELTEK