Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran erişkinlerin Akdeniz diyetine uyum düzeyi ile depresif semptomlar arasındaki ilişki
The relationship between adherence to the Mediterranean diet and depressive symptoms among adults attending the Aydın Adnan Menderes University Educational Family Health Center
- Tez No: 934076
- Danışmanlar: PROF. DR. AYFER GEMALMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Depresyon, Akdeniz diyeti, Birinci basamak, Depression, Mediterranean diet, Primary care
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Besin tüketimi ile ruh sağlığı arasında iki yönlü bir ilişki vardır. Duygu durum bozuklukları beslenme tarzını etkilediği gibi beslenme tarzı da uzun dönemde bireyin duygu durumunu etkilemektedir. Çalışmamızda Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Eğitim Aile Sağlığı Merkezi (EASM)'ne başvuran erişkinlerin Akdeniz Diyetine uyum gösterme düzeyi ile depresif semptomlar arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda merkezimize kayıtlı olan nüfusta sağlığın korunması ve geliştirilmesi ile ilgili değiştirilebilir diyetsel faktörler konusunda yapılacak bilgilendirmelere, eğitimlere ve yaşam tarzı değişikliklerine yol göstermek hedeflenmiştir. Yöntem: Çalışma, prospektif, kesitsel ve analitik bir araştırmadır. Araştırma, ADÜ Tıp Fakültesi Dekanlığı ve Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan alınan izinlerin ardından başlamış ve 343 katılımcıya ulaşınca sonlanmıştır. EASM'ne başvuran 18-65 yaş arası çalışmaya katılmaya gönüllü kişilere yüz yüze görüşme yöntemiyle anket formu doldurularak uygulanmıştır. Anket formunu sosyodemografik veri formu, Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği(ADBÖ) ve Birinci Basamak Beck Depresyon Tarama Ölçeği(BB-BDÖ) oluşmuştur. İstatistiksel analizler SPSS 21 paket programı ile yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler sayı ve yüzde ile belirtilmiş olup, normal dağılıma uymayan ikili gruplar Mann Whitney U, ikiden fazla gruplarda Kruskal Wallis ile analiz yapılmıştır. Bulgular: Çalışma 343 kişinin katılımıyla tamamlanmıştır. Katılımcıların %59.5'u kadın %40.5'u erkektir, bireylerin yaş ortalaması 36.4±14'tür. Katılımcıların %75,5'inde BB-BDÖ ile yapılan depresyon taramasında depresyon riski olmadığı %24,5'inde depresyon riski olduğu tespit edildi. Katılımcıların %24,4'ü (s=70) Akdeniz diyetine uyumsuz; %36,7'si (s=126) uyumlu; %42,9'u (s=147) ise sıkı uyumlu idi. Bireylerde BB-BDÖ ile elde edilen depresyon risk puanları yükseldikçe ADBÖ'nden aldıkları toplam puan anlamlı olarak azaldı. Sonuç: Cinsiyet, VKİ, medeni durum, yaşanılan bölge, gelir düzeyi, sigara veya alkol bağımlılığı, meslek ile depresyon riski arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmedi. Gelir algısı, yakınında depresyon tanısı almış birey varlığı ve olumsuz olay yaşadığında paylaşabilecek birinin olup olmaması ile depresyon riski arasında anlamlı ilişki bulundu. Katılımcıların diyet uyumları ile majör depresyon açısından uygunluk kategorileri karşılaştırıldığında kategoriler arasında anlamlı fark bulundu. Bizleri sağlıklı yaşama yaklaştıracak önemli yaşam tarzı değişikliklerinden olan beslenme düzeninin depresyon gibi sık rastlanılan ve önemli sonuçları olan bir hastalığa olan etkileri önemli bir araştırma konusudur. Birinci basamağa başvuran hastaların depresyon taraması açısından ele alınması ve uygun beslenme önerilerinin bireylere aktarılması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: There is a bidirectional relationship between food consumption and mental health. While mood disorders can influence nutritional habits, dietary patterns also affect an individual's emotional state in the long term. This study aimed to examine the relationship between adherence to the Mediterranean diet and depressive symptoms among adults attending the Aydın Adnan Menderes University Educational Family Health Center (EASM). The goal is to guide the registered population with information, education, and lifestyle interventions focusing on modifiable dietary factors to promote and protect health. Methods: This is a prospective, cross-sectional, and descriptive study. Data collection began after obtaining approval from the ADÜ Faculty of Medicine Dean's Office and the Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee, and continued until 343 participants were reached. Adults aged 18–65 who visited EASM and voluntarily agreed to participate were included through face-to-face interviews using a structured questionnaire. The questionnaire included a sociodemographic data form, the Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS), and the Primary Care Beck Depression Screening Scale (BB-BDS). Data were analyzed using SPSS version 21. Descriptive statistics are presented as numbers and percentages. The Mann-Whitney U test was used for comparing two groups that did not meet the assumptions of normality, and the Kruskal-Wallis test was used for comparisons involving more than two groups. Results: The study included 343 participants, of whom 59.5% were female and 40.5% male, with a mean age of 36.4 ± 14 years. It was found that 75.5% of participants were not at risk of depression, while 24.5% were at risk. Regarding adherence to the Mediterranean diet, 24.4% (n = 70) showed low adherence, 36.7% (n = 126) moderate adherence, and 42.9% (n = 147) high adherence. A statistically significant inverse relationship was found between depression risk scores (BB-BDS) and adherence to the Mediterranean diet (MEDAS scores). Conclusion: No significant associations were found between depression risk and gender, BMI, marital status, region of residence, income level, smoking or alcohol use, or occupation. However, significant associations were observed between depression risk and perceived income level, having a close contact with a depression diagnosis, and having someone to confide in during negative experiences. A significant difference was also found between levels of Mediterranean diet adherence and depression risk. Given that diet is a key modifiable lifestyle factor, its impact on depression—a common condition with serious consequences—deserves further research. Depression screening and appropriate nutritional counseling should be integrated into primary care services.
Benzer Tezler
- Birinci basamakta kanser erken tanısı ve izleminde aile hekimlerinin yeri: Bilgi, tutum ve davranışlarını belirlemeye yönelik kesitsel bir çalışma
The place of the family pyhsicians at cancer early diagnosis and follow -up in primary care: A cross-sectional study according to determine the knowledege, attitude and behaviour
ALİ ÖMER KOÇAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiAdnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAY BAŞAK
- Aydın ili Efeler İlçesi'nde aile sağlığı merkezlerine başvuran kişilerde sigara içme sıklığı ve ilişkili etkenler
Cigarette smoking prevalence and related factors among patients in primary care centers in Aydin, Efeler
BURCU ADAY AVCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiAdnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAY BAŞAK
- Anneanne ve babaannelerin emzirme davranışı üzerindeki etkilerine yönelik annelerin düşünceleri
Maternal opinions on the effects of grandmothers on breastfeeding behavior
BEYZANUR İŞBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Kadın Hastalıkları ve DoğumAydın Adnan Menderes ÜniversitesiDoğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE GERÇEK
- Aydın Efeler'de aile sağlığı merkezlerine başvuran hastaların kolorektal kanser bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the colorectal cancer knowledge level, attitude and behavior of patients applied to family health centers in Aydin Efeler
HİKMET KAZIM COŞAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER GEMALMAZ
- Aydın ili efeler ilçesinde bir Aile Sağlığı merkezine ağrı yakınmasıyla başvuran hastaların sağlık arama davranışları ve ilişkili etkenler
Health seeking behaviors of patients applying with pain complaints to A family health center in efeler district of Aydin province and related factors
EMİNE KIRMIZIGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAY BAŞAK
- Ebe ve hemşirelerin kendi kendine vulva muayenesi hakkındaki görüş ve uygulamaları: Bir durum çalışması
Opinion and practices about self-vulva examination of midwife and nurses: A qualitative case study
EBRU ERSİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikAydın Adnan Menderes ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALE UYAR HAZAR