İsmet İnönü dönemi'nde milli bayramlar: Kutlanma şekilleri ve bayramlarda milli şef imajının yerleşmesi (1938-1950)
National holidays during the İsmet İnönü period: Methods of celebration and the construction of the national chief image (1938-1950)
- Tez No: 933757
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ENVER EMRE ÖCAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geçmişi ayin gibi dini anma günlerine dayanan zamanla ulus-devletleri birleştiren ve geleneklerini yaşatan milli bayram olgusu 1789 Fransız Devrimi'nin bir ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Bu bakımdan Türk tarihinde modern ilk ulusal bayram anlayışını karşılayan gelişme II. Meşrutiyet'in ilanının İttihat ve Terakki Fırkası tarafından kutsandığı 23 Temmuz Hürriyet Bayramı'dır. Daha sonra Atatürk liderliğinde askeri başarılarından sonra varlığını tüm dünyaya siyaseten de tanıtan Türk ulus-devletinin yeni gelenek ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Erken cumhuriyet döneminde bu ihtiyacı gidermek ve laik/seküler yeni ulus anlayışını lider kültü ile pekiştirmek için 30 Ağustos, 23 Nisan, 29 Ekim ve 19 Mayıs, 24 Temmuz günlerinin tarihsel önemleri ortaya çıkarılarak yeni bayram gelenekleri doğmuştur. Rejimin koruyucusu Milli Şef İsmet İnönü döneminde ise milli bayramlar hem liderlik imajını parlatmak hem de rejimin kutsiyetini yaşatmak için kullanılmıştır. Her yıl ülkede milli bayram törenlerinde ortaya konan stadyum gösterileri, geçit resimleri, fener alayları, gece baloları, sportif faaliyetler, yapılan nutuklar, görseller, oynanan piyesler, yapılan anıt heykeller, şiirler, marşlar ve kılık kıyafet uygulamaları gibi birçok argüman adeta rejimin ve liderin kutsandığı ritüellere dönüştürülmüştür. Basın yayın yoluyla da bu bayram günlerinde Milli Şef'in tanrının Türk milletine bir lütfu algısı oluşturulmuştur. Bayram kutlamalarının CHP Genel Sekreterliği'nin talimatnameleri ile de taşradaki en ücra kasaba ve köylerde de yapılması sağlanmıştır. Ayrıca Milli Şef Grek-Latin temelli batı hümanizma kültür hareketinin birtakım uygulamalarını da ulusal bayramlara yansıtmaya çalışmıştır. İnönü dönemi hem II. Dünya Savaşı hem de çok partili siyasi hayata geçiş sancılarını da barındırdığı için yoğunlaşan eleştirilere karşı liderin yüceltilmesi pratiğinde milli bayramlardan yararlanılmıştır. Milli Şef İnönü Kemalist kurucu lider kültüne de öykünerek milli bayramlar münasebetiyle rejimin yeni lideri imajını halkın nazarında yüceltmeye çalışmıştır.
Özet (Çeviri)
The phenomenon of national holidays, which originated from religious commemorative days resembling rituals and later unified nation-states while preserving their traditions, emerged as a product of the 1789 French Revolution. With this understanding, the development that met the first modern national holiday concept in Turkish history was July 23 is the Freedom Day, when the declaration of the Second Constitutional Monarchy was sanctified by the Party of Union and Progress. Later, the need for a new tradition emerged for the nation-state, which introduced its existence politically to the whole world after its military successes under the leadership of Atatürk. In the early republic period, in order to meet this need and to reinforce the secular understanding of the new nation with the cult of the leader, new holiday traditions were born by revealing the historical significance of the days of 30 August, 23 April, 29 October, 19 May and 24 July. During the reign of National Chief İsmet İnönü, the protector of the regime, national holidays were used both to polish the image of the leadership and to keep the sanctity of the regime alive. Many arguments such as stadium shows, parades, torchlight processions, night balls, sports activities, speeches, visuals, plays performed, monumental statues, poems, anthems and dress code practices put forward every year in the national holiday ceremonies in the country are almost glorified for the regime and the leader have been transformed into rituals. Through media, the perception that the National Chief is a blessing from God to the Turkish nation has been created on these holidays. With the instructions of the CHP General Secretariat, the holiday celebrations were made possible in the most remote towns and villages in the provinces. In addition, the National Chief tried to reflect some practices of the Greco-Latin-based western humanism cultural movement on national holidays. Since the İnönü period included both World War II and the pains of transitioning to multi-party politics, national holidays were used in the practice of glorifying the leader against the increasing criticism. National Chief İnönü also emulated the Kemalist founding leader cult and tried to glorify the image of the new leader of the regime in the eyes of the people on the occasion of national holidays.
Benzer Tezler
- 24 Temmuz Lozan Sulh Bayramı (1924-1955)
24th July Lausanne Peace Holiday (1924-1955)
KAAN KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihHacettepe ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN DOĞANER
- Millî kültür taşıyıcılığında usta malı çalıp söyleme geleneği temsilcisi olarak Âşık Veysel
Âşık Veysel as an agent of the masters' repertory performer in the transmission of national culture
ERAY CÖMERT
Doktora
Türkçe
2017
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. SONGÜL KARAHASANOĞLU
ÖĞR. GÖR. SÜLEYMAN ŞENEL
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- İsmet İnönü Dönemi'nde kadın politikaları (1939-1945)
Woman politics of İsmet İnönü (1939-1945)
HACER KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk İnkılap TarihiGazi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞARİKA GEDİKLİ BERBER
- Milli Şef Dönemi Türk-Arap ilişkileri (1938-1950)
National Chief Period Turkish-Arap relations (1938-1950)
GÜLDEN GÜL YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk İnkılap TarihiNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEYHUN ŞAHİN