Synthesis and biotransformation studies of various appealing synthons for biologically active natural products
Biyolojik aktiviteye sahip doğal ürünlerin çeşitli ilgi çekici yapıtaşlarının sentez ve biyodönüşüm çalışmaları
- Tez No: 93347
- Danışmanlar: PROF. DR. CİHANGİR TANYELİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Hidrolazlar, taksoidler, 5-sikloh.ekzadien-l-karboksilat türevleri, amino asitler, 5-oxazolidinonlar, a'-hidroksi-a, p-doymamış siklik ketonlar, Mn(OAc)3 yükseltgenmesi, C2 simetrik diazot ligandı. vııı, Biyodönüşüm, Hidroliz, Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı, Sentez, Taksoid, Hydrolases, taxoids, 5-cyclohexadiene-l-carboxylate derivatives, amino acids, 5-oxazolidinones, a'-hydroxy-a, P-unsaturated cyclic ketones, Mn(OAc)3 oxidation, C2 symmetric dinitrogen ligand, Bioconversion, Hydrolysis, Chromatography-high pressure-liquid, Synthesis
- Yıl: 2000
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
oz BİYOLOJİK AKTİVİTEYE SAHİP DOĞAL ÜRÜNLERİN ÇEŞİTLİ İLGİ ÇEKİCİ YAPITAŞLARININ SENTEZ VE BİYODÖNÜŞÜM ÇALIŞMALARI SEZEN, BENGÜ Yüksek Lisans, Kimya Bölümü Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Cihangir Tanyeli Mayıs 2000, 267 sayfa 2,5-Siklohekzadien-l-karboksilat türevleri, doğal ürünlerin asimetrik sentezi için ilgi çekici yapıtaşları ve umut vadeden antikanser özellikli taksoid ilaçların önemli başlangıç maddeleridir. Bu çalışmanın ilk bölümünde, Pig Liver Esteraz (PLE) ve Horse Liver Esteraz (HLE) katalizörlüğünde, (±)-metil-2-metoksi-2,5- siklohekzadien-1-karboksilat türevlerinin ters enantiyomerik ayırımı başarılmıştır. Sentezleme aşamasında, rasemik 2,5-siklohekzadien türevleri, çok ucuz bir başlangıç maddesi olan salisilik asitten Birch indirgen alkilleme yöntemi ile elde edilmiştir. Elde edilen rasemik (±)-metil-2-metoksi-2,5-siklohekzadien-l-karboksilat türevleri, hidrolaz tipi enzimler olan PLE ve HLE kullanılarak, esterlerin her iki enantiyomerinin yüksek enantiyomerik zenginlik (92-96 %) ile enzimatik hidrolizi başarılmıştır. vıElde edilen optikçe aktif ürünlerin mutlak konfigürasyonları, optik saptırma değerlerinin literatür değerleri ile karşüaştrnlmasıyla tayin edilmiştir. Daha sonraki bölüm, potansiyel olarak amino asit yapı taşları olan 5- okzazolidinon türevlerinin enantiyomerik aynştırılmasım kapsar. 2-Alkil ya da 2-aril N-trifmoroasetü-5-okzazolidinon türevleri, ucuz ve tek akiral amino asit olan glisin ve uygun bir aldehitten, Schiff baz tuzları üzerinden sentezlenmiştir. Rasemik 5-okzazolidinon lurevlerinin PLE ve HLE ile enantiyomerik ayrıştırılmasıyla, düşük ve orta derecede enantiyomerik zenginlikte optikçe aktif 5- okzazolidinonlar elde edilmiştir. a,P-Doymamış siklik ketonlar, birçok biyolojik aktiviteye sahip doğal ürünün sentezinde önemli bir rol oynar. Bu çalışmanın üçüncü bölümünde, çeşitli siklik a'- asetoksienonlann hidrolaz tipi enzimlerle enantiyomerik ayrıştırılması incelenmiştir. a,P-Doymamış siklik ketonlar, a'-asetoksi türevlerine Mn(OAc)3 yükseltgenmesi yöntemiyle dönüştürülmüştür. Daha sonra elde edilen bu rasemik a'-asetoksi-a,P-doymamış siklik ketonlar PLE ile aynştırılmıştır. Enzimatik hidroliz, yüksek enantiyomerik zenginlikte (85-98 %) optikçe aktif a'-hidroksi-a,p-doymamış siklik ketonların eldesini sağlamıştır. a'-Hidroksi-a,P-doymamış siklik ketonlann mutlak konfigürasyanları CD spektrumlar yardrmı ile belirlenmiştir. vuTezin son bölümü, bir C2 simetrik diazot ligandının sentezi için önerilen sentetik yolları açıklamaktadır. Tüm ürünlerin yapısı rH-NMR, 13C-NMR ve İR spektroskopisi ile tanımlanmıştır. Optikçe saflık tayinleri kiral kolon takılı HPLC ölçümleri ile yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT SYNTHESIS AND BIOTRANSFORMATION STUDIES OF VARIOUS APPEALING SYNTHONS FOR BIOLOGICALLY ACTIVE NATURAL PRODUCTS SEZEN, BENGÜ M. S., Department of Chemistry Supervisor: Prof. Dr. Cihangir Tanyeli May 2000, 267 pages 2,5-Cyclohexadiene-l-carboxylate derivatives are appealing synthons for the asymmetric synthesis of natural products and important precursors for the taxoids, the promising anticancer drugs. In the first part of this study, Pig Liver Esterase (PLE) and Horse Liver Esterase (HLE) catalyzed reverse enantiomeric separation of (±)-methyl-2-methoxy-2,5-cyclohexadiene-l-carboxylate derivatives was achieved. In the synthetic strategy, racemic 2,5-cyclohexadiene derivatives were synthesized from a very cheap starting compound salicylic acid, via a Birch reductive alkylation method. The resultant racemic (±)-methyl-2-methoxy-2,5-cyclohexadiene-l- carboxylate derivatives were hydrolyzed with hydrolase type enzymes PLE and HLE mto give both enantiomers of the corresponding esters separately, with very high enantiomeric excess values (92-96 %). The absolute configurations of the optically active compounds obtained were determined by comparing the optical rotation values with the literature ones. The next part covers the enantiomeric resolution of potent amino acid precursors 5-oxazolidinone derivatives. 2-Substituted N-trifluoroacetyl-5-oxazolidinone derivatives were synthesized from cheap and the only achiral amino acid glycine with the appropriate aldehyde via Schiff base salts. Enantiomeric resolution of racemic 5-oxazolidinone derivatives with PLE and HLE resulted in optically active 5-oxazolidinones with low to moderate enantiomeric excess values. a,p-Unsaturated cyclic ketones play an important role in the synthesis of many biologically active natural products. In the third part of this work, enantiomeric separation of various cyclic a'-acetoxyenones via hydrolase type enzymes was studied. a,P-Unsaturated cyclic ketones were converted to their a'-acetoxy derivatives with Mn(OAc)3 oxidation. Racemic a'-acetoxy-a,P-unsaturated cyclic ketones obtained were then resolved with PLE. The enzymatic hydrolysis resulted in optically active a'-hydroxy- a,P-unsaturated cyclic ketones with high enantiomeric excess values (85-98 %). IVThe absolute configurations of the resultant a'-hydroxy-a,P-unsaturated cyclic ketones were determined by the help of their CD spectra. The last part of this thesis demonstrates the synthetic strategies devised for the synthesis of a C2 symmetric dinitrogen ligand. All the products were identified by 'H-NMR, 13C-NMR and IR spectroscopy. Optical purity determinations were done by HPLC measurements equipped with a chiral column.
Benzer Tezler
- Çörekotu (Nigella sativa l.) lipaz enziminin stabilizasyonuna şekerlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
AYSUN AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEM ÜSTÜN
- Çörekotu lipaz enziminin (nigella sativa L.) stabilizasyonuna PEG bileşiklerinin etkisi
Stabilization of lipase from ginella sativa seeds by polyethylene glycols
ŞEHNAZ ÜNSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN ÜSTÜN
- Kalsiyum modülatör etkili hekzahidrokinolin türevleri üzerinde çalışmalar
Studies on hexahydroquinoline derivatives possessing calcium modulating activity
RAHİME ŞİMŞEK
Doktora
Türkçe
2000
Eczacılık ve FarmakolojiHacettepe ÜniversitesiFarmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
PROF.DR. CİHAT ŞAFAK
- Sedrol'ün mikrobiyal transformasyon ürünleri
Microbial transformation products of Cedrol
ŞEMSİDİN SKEYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Eczacılık ve FarmakolojiAnadolu ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE KIRIMER
- 3,5-Dimetil-1-(2-hHidroksietil)-4-Aminopirazol'den türeyen bazı Schiff Bazlarının sentezi ve in vivo metabolizması
Synthesis and in vivo metabolism at some Schiff Bases derived from 3,5-dimethyl-1-(2-hydroxyethyl)-4-aminopyrazole
BAŞAK ORAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Eczacılık ve FarmakolojiMarmara ÜniversitesiFarmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. FEYZA ARICIOĞLU KARTAL
PROF.DR. SEVİM ROLLAS