Mevcut betonarme binaların 1975, 2007 ve 2018 türk deprem yönetmeliklerine göre incelenmesi ve performans analizi
Investigation and performance analysis of existing reinforced concrete buildings according to the 1975, 2007, and 2018 Turkish seismic codes
- Tez No: 933121
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ KOÇAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yapı Deprem Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ülkemizin büyük bir kısmının aktif deprem kuşağı üzerinde bulunduğu gerçeğiyle, mevcut binaların depreme karşı dayanımının değerlendirilmesi, can ve mal güvenliği açısından zorunlu bir hal almıştır. Bunun yanı sıra Türkiye'de 1940 yılından itibaren çeşitli deprem şartnameleri yayınlanmaya başlanmış ve genellikle yaşanan şiddetli depremlerin sonrasında güncellenmiştir. Bu çalışmada ülkemizde yaygın ve en riskli yapı grubunda bulunan orta katlı, 2000 yılı öncesi yapılmış ve yeterli mühendislik hizmet almamış binaları temsilen mevcut bir betonarme bina ele alınmıştır. İlgili bina yerinde gözlem ve yapıldığı dönem şartları dikkate alınarak mevcut durumuna göre, süneklik kavramının ilk kez dikkate alındığı ABYBHY 1975 uygun şartlarına göre, mevcut binaların performansının belirlenmesinde ilk kez doğrusal ile doğrusal olmayan analiz yöntemlerinin kullanıldığı DBYBHY 2007 uygun şartlarına göre ve oldukça kapsamlı kriterler içeren güncel TBDY 2018 uygun şartlarına göre modellenmiştir. Oluşturulan modellerin her birine yönetmelikler kapsamında doğrusal elastik olmayan statik ve dinamik analiz yöntemleri uygulanmıştır. Modellerin doğrusal olmama durumu için plastik mafsallar kolon ve kiriş elemanlarının ucuna atanmıştır ve hesaplamalarda yığılı plastik davranış modeli esas alınmıştır. Modeller Sap2000 programı yardımıyla analiz edilmiştir. Analizler neticesinde modellerin malzeme ve kesit özelliklerindeki farklılıklar ile yönetmelik kapsamındaki başta deprem ivme kayıtlanın özellikleri, etkin kesit rijitliği ve kesit hasar bölge tanımındaki farklılıkların analiz sonuçlarını da önemli ölçüde etkilediği tespit edilmiştir. Mevcut durumda ve ABYBHY 1975 yönetmeliği kapsamında tasarlanan modellerin Göçme Bölgesinde kaldıkları görülmüştür. DBYBHY 2007 ve TBDY 2018 şartlarına uygun modellerin ise statik itme ve zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizlerde hedeflenen performans seviyesini sağladıkları belirlenmiştir. Çalışma sonuçlarının, hem mühendislik hizmeti almamış riskli gruptaki mevcut betonarme binaların olası bir deprem etkisi altındaki performansının tahmini için hem de değişen yönetmelikler ile analiz yöntemlerinin karşılaştırılması için gösterge olması amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Given that a significant portion of Turkiye is located within an active seismic zone, the assessment of existing buildings'seismic resistance has become a necessity to ensure life and property safety. Additionally, various earthquake regulations have been published in Turkey since 1940 and have generally been updated following major earthquakes. In this study, a representative existing reinforced concrete (RC) building was examined to reflect the most common and high-risk building group in the country—mid-rise buildings constructed before 2000 without adequate engineering services. The selected building was modeled according to its current condition based on on-site observations and the construction standards of its period. The modeling was performed in accordance with the 1975 Earthquake Code (ABYBHY 1975), where the concept of ductility was first considered, the 2007 Earthquake Code (DBYBHY 2007), where linear and nonlinear analysis methods were first introduced for assessing the seismic performance of existing buildings, and the 2018 Turkish Building Earthquake Code (TBDY 2018), which incorporates comprehensive criteria. For each model, nonlinear static and dynamic analysis methods were applied in accordance with the relevant regulations. To simulate the nonlinear behavior of the structures, plastic hinges were assigned to the ends of column and beam elements, and a lumped plasticity behavior model was adopted for calculations. The models were analyzed using the SAP2000 software. The analysis results revealed that differences in material and section properties, as well as variations in earthquake acceleration records, effective section stiffness, and section damage zone definitions prescribed by the regulations, significantly affected the analysis outcomes. It was observed that the models designed according to the current state and TEC 1975 remained in the collapse prevention zone. However, models designed in compliance with TEC 2007 and TBEC 2018 met the targeted performance levels in nonlinear analyses performed using static pushover and time-history methods. The findings of this study are expected to serve as an indicator for estimating the seismic performance of existing RC buildings within the high-risk group that lack engineering services, as well as for comparing different earthquake regulations and analysis methodologies.
Benzer Tezler
- 1975, 1998 ve 2007 Türk deprem yönetmeliklerine göre tasarlanmış mevcut betonarme yapıların deprem performanslarının TBDY-2018'e göre değerlendirilmesi
An evaluation of the seismic performance of existing reinforced concrete structures designed in accordance with the 1975, 1998 and 2007 Turkish earthquake codes against the provisions of TBEC-2018
ARZU KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İnşaat MühendisliğiKocaeli Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN ERDOĞAN
- Seismic performance of reinforced concrete structural systems under mainshock–aftershock sequences: Insights from the 2023 Türkiye–Syria
Ana şok–artçı şok dizileri altında betonarme taşıyıcı sistemlerin sismik performansı: 2023 Türkiye–Suriye depremleri ışığında
VALID ALJOBRANI
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Deprem MühendisliğiSakarya Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN DEMİR
- 2007 türk deprem yönetmeliğine göre tasarlanan yapıların TBDY2018'e göre performans analizi
Performance analysis according to 2018 regulations of structures analysis designed according to the 2007 Turkish earthquake regulations
EMEL KEPEKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Deprem MühendisliğiManisa Celal Bayar Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKERİM ERGÜT
- Mevcut binaların deprem performanslarının 2007 ve 2018 deprem yönetmeliklerine göre değerlendirilmesi
Assessment of seismic performance of existing buildings according to earthquake codes of 2007 and 2018
İLKAY BALIKÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İnşaat MühendisliğiPamukkale Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEVKET MURAT ŞENEL
- Integrated seismic retrofit with steel bracing members in building facades
Binaların cephelerinde çelik çapraz elemanlarla depreme karşı bütünleşik güçlendirme
KIMIA JOZAGHİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ CEM ÇELİK