Türkiye Selçuklu Devleti`nin sağlık hizmetleri ve tıp
Health service and medicine in Turks Seljukian state
- Tez No: 92807
- Danışmanlar: PROF. DR. REFİK TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Anadolu Selçukluları, Sağlık hizmetleri, Tıp, Anatolian Seljuks, Health services, Medicine
- Yıl: 2000
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
199 ÖZET Türkiyede Selçuklu Türkleri hastaneler (darüşşifalar, şifahaneler, maristanlar, bimaristanlar, darulafiyeler, vb.), camiler, medreseler, hamamlar ve imaretler yapmışlardır. Yollar, köprüler ve kervansaraylar imar ederek de bunları birbirlerine bağlamışlardır. Bu sağlık ve sosyal yardım kuruluşları ve bunların hizmet kalitesi, komşu ülkelerdeki eşdeğerlerinin çok üzerinde idi. Bu abidevi sağlık bina kalıntılarından, kitaplardaki doktor isimlerinden, tıp hakkındaki kitaplardan ve kullanılan ileri tedavi metotlarından anlaşılabilir. Bu müesseseler Selçuklu Türkleri geçmiş metotları kullanmış ve bunları yeni yaklaşımlar ve fikirlerle geliştirmişlerdir. Selçuklu Türkleri çağlarının en modern hastanelerini Türkiye'nin birçok önemli şehirlerinde imar etmişlerdir. Hatta bu hastaneler Avrupa'daki Rönesans hareketlerini dahi etkilemiştir. Bunlara örnek olarak Gevher Nesibe Hastane ve Fakültesi, Sivas izzeddin Keykavus Hastanesi ve Konya, Erzurum, Erzincan, Amasya, Aksaray... vb illerde bulunan diğer bir çoğu sayılabilir. Selçuklu hastanelerindeki tedavi metotları devrin önde gelenlerindendi. Örnek olarak Avrupa'da ciddi zihinsel problemi olan deliler ve depresif hastalar hapiste tutulurken ya da yakılırken Selçuklu Türkleri kendi hastalarına musiki teknikleri ve psikolojik tedaviler uyguluyorlardı. Hastaneler bir tür vakıf sistemi üzerine kurulmuştu ki; bunlar devlet hazinesini değil dindar insanlardan gelen fonları ve bağışları kullanırlardı. Aynı zamanda devlet yöneticileri de bu müesseselerin oluşumunda büyük rol sahibiydi. Bu da Selçuklu sosyal yapılmasının başka bir boyutudur. Tıp öğrencileri öğrenim süreleri boyunca hastanelerde pratik de yapma imkanına sahipti. Dönemin en önemli doktoru, Mevlana'nın da doktoru olan Tabip Ekmeleddin Nahcivani idi. Diğer bazı önemli doktorlar arasında Abdüllatif Bağdadi, Sadreddin Konevi, Kutbeddin Şirazi, Gazanfer Kürşi, Ali Sivasi...vb. yer alır. Bu doktorlar Hipokrat, Calihos, Dios Cordios, ibn-i Sina, Razi'den kalan metotları, birçok ilerleme ile beraber kullanmışlardır.eden savaşlarda birçok kültürel etkileşim meydana gelmiştir. Bu etkileşimlerin bir sonucu da Avrupalıların sağlık kurumlarını ve metotlarını fark ederek kendi anavatanlarında uygulamalar ve Türk-islâm alimlerinin eserlerini tercüme etmeleri olmuştur.
Özet (Çeviri)
201 SUMMARY In Türkiye, Seljuk Turks had built many important buildings such as hospitals, (namely, darüşşifas, şifashanes, maristans, bimaristans, darulafiyes, etc.), mosques, medreses, hamams (Turkish baths) and imarets, etc. By constructing bridges, kervansarays and roads they'd connected them with each other. These health and social help institutions and their quality of service were much bete than their equivalents in neighbour countries. This can be understood from the remains of the monumental health buildings, from names of doctors recorded in books, from the books about medicine and from the advanced cure methods applied. In those institutions. Seljuk Turks had used earlier metods and developed them with many new approaches and ideas. Seljuk Turks had constructed the most modern hospitals of their era in many important cities of Türkiye. Those hospitals had even affected the Renaissance in Europe. Examples of those include the hospital and faculty of Gevher Nesibe in Kayseri, izzeddin Keykavus hospital in Sivas and many others located in Konya, Erzurum, Erzincan, Amasya, Aksaray etc. The cure methods in Seljuk hospitals were the leading ones of their era, as an example in Europe, people having serious problems in their minds such as mad and depressive ones were being held in jails or were being burned where as Seljuk Turks were using musical technigues, and psychological treatments to their patients. Hospitals were based on a kind of foundation system which did not use state treasury but the funds and donations religious people. Also rulers of state had great role in formation of this organizations. This is another important aspect of the social organization in Seljuk culture. Students that would become doctors had the adventege of practicing in hospitals during their educational period. Most important doctor of the period is Tabib Ekmeleddin Nahcivani, Who is also special doctor of Mevlana. Some other important doctors are Abdullatif Bağdadi, Sadreddin Konevi, Kutbeddin202 Şirazi, Gazanfer Kurşi, Ali Sivasi etc. These doctors had used the methods from Hipocrat, Calinos, Dioscorides, ibn-i Sina, Er- Razi whit several improvements. i Because of having a rich cultural accumulation, the people had also developed treatment methods which is mainly based on natural sources (such as animals, plant etc) besides these institutes. The underground water resources constitute a very important part in these methods. (Ilgın Karakurt, Yoncalı and Terzili water resources and baths) Religion and some other mystic ideas played an important role in public's view of medicine In the crusades, which had made in XI. and XIII. Centuries, the Europeans had been affected from the Turkish - Islamic world and the civilazation of Seljuks. ûOKüttJürnsvoM tnam tc
Benzer Tezler
- I. Gıyaseddin Keyhüsrev ve II. Süleymanşah Dönemi Selçuklu tarihi
Seljuks history in the reign of Ghiyath al-Din Kaykhusraw I and Sulaymanshah II (1192-1211)
SELİM KAYA
- Sultan 1. Alaeddin Keykubat Devri Selçuklu tarihi (1220-1237)
Başlık çevirisi yok
EMİNE UYUMAZ
Doktora
Türkçe
1997
TarihMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF.DR. RAMAZAN ŞEŞEN
- İslam Hukukun`da ve Osmanlı Devleti`nde egemenlik anlayışı
The Concept of sovereignty in Islamic Law and Ottoman Empire
AYBARS PAMİR