Akkaraman tiplerinin morfolojik ve bazı verim özelliklerinin incelenmesi
Investigation of morphological and some productivity traits of Akkaraman types
- Tez No: 927643
- Danışmanlar: PROF. DR. CEYHAN ÖZBEYAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Akkaraman koyunları, Akkaraman sheep
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Zootekni Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Zootekni Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Halk Elinde Hayvan Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesi kapsamında yetiştirilen Akkaraman tipi koyunların morfolojik özellikleri, kırkım sonu canlı ağırlık ve 2019-2021 yıllarına ait doğum ve sütten kesim ağırlıkları ile bazı üreme özellikleri belirlenmeye, Akkaraman tipleri arasında muhtemel farklılıkların ortaya konmasına çalışılmıştır. Tez çalışması iki aşamada gerçekleştirilmiş olup; birinci aşamada 3-5 yaşlı 90'ar baş Akkaraman, Kangal Akkaraman, Şavak Akkaraman, Zom ve Karakaş tipi toplam 450 baş koyunun kırkım sonu canlı ağırlıkları belirlenmiş ve 15 farklı vücut ölçüsü alınmıştır. İkinci aşamada ise kuzularda bazı verim özellikleri (sütten kesime kadar günlük ortalama canlı ağırlık artışı, doğum ağırlığı, sütten kesim ağırlığı) tespit edilmiştir. Her alt projeden beşer sürü olmak üzere 2.864 baş Akkaraman, 4084 baş Kangal Akkaraman, 2.962 baş Şavak Akkaraman, 1.659 baş Zom ve 2.962 baş Karakaş olmak üzere toplam 25 sürüye ait 14.181 baş hayvana ait veri kullanılmıştır. Akkaraman, Kangal Akkaraman, Karakaş, Şavak Akkaraman, Zom kuzularda sırasıyla doğum ağırlığı 4,121±0,019 kg, 4,115±0,012 kg, 3,757±0,018 kg, 3,670±0,018 kg ve 3,303±0,021 kg; sütten kesim ağırlıkları 30,285±0,163 kg, 33,001±0,105 kg, 18,848±0,156 kg, 18,684±0,161 kg, 19,060±0,187 kg ve sütten kesime kadar canlı ağırlık artışı 246,306±1,579 g, 259,430±1,015 g, 196,728±1,508 g, 283,880±1,559 g ve 203,631±1,805 g olarak belirlenmiştir. Sütten kesim ağırlığı, sütten kesime kadar canlı ağırlık artışı ve sütten kesime kadar günlük canlı ağırlık artışına genotip, yıl, ana yaşı, doğum tipi ve cinsiyetin etkisinin istatistik olarak önemli olduğu (P<0,001) tespit edilmiştir. Akkaraman, Kangal Akkaraman, Şavak Akkaraman, Karakaş ve Zom koyunlarda kırkım sonu canlı ağırlıklar sırasıyla 68,466±0,678 kg, 82,129±0,680 kg, 56,377±0,676 kg, 49,326±0,662 kg, 58,305± 0,674 kg olarak bulunmuştur. Kırkım sonu canlı ağırlık en yüksek Kangal Akkaraman koyunlarda, en düşük ise Şavak Akkaraman koyunlarda tespit edilmiştir. Kırkım sonu canlı ağırlığa genotipin (P<0,001) ve ana yaşının (P<0,05) etkisinin önemli olduğu tespit edilmiştir. Akkaraman, Kangal Akkaraman, Karakaş, Şavak Akkaraman, Zom koyunlarda sırasıyla cidago yüksekliği 79,756±0,348, 78,900±0,349, 69,954±0,347, 69,376±0,340 ve 71,653±0,346 cm; sağrı yüksekliği 80,817±0,346, 80,573±0,347, 71,672±0,345, 71,003±0,338 ve 73,286±0,343 cm; göğüs çevresi 105,267±0,592, 107,693±0,594, 95,376±0,591, 96,770±0,579 ve 101,722±0,589 cm; ön incik çevresi 10,622±0,091, 11,444±0,092, 9,267±0,091, 10,547±0,089 ve 9,997±0,091cm; vücut uzunlukları 73,355±0,375, 82,011±0,376, 69,504±0,374, 67,658±0,366 ve 76,41±0,373 cm olarak tespit edilmiştir. Genotip faktörünün istatistik olarak incelenen özelliklerden göğüs genişliğine etkisinin önemsiz (P>0,05) olduğu, diğer tüm özelliklere etkisinin önemli düzeyde (P<0,001) olduğu belirlenmiştir. Regresyon modelinde yer alan bağımsız değişkenler (vücut ölçüleri), bağımlı değişkenin (canlı ağırlık) %88,9'unu açıklayabilmektedir. Bağımsız değişkenlerin tamamı, modele istatistiksel açıdan önemli düzeyde katkı vermişlerdir (P<0,05). Modele en yüksek katkıyı genotip ve sırasıyla göğüs çevresi, vücut uzunluğu ve göğüs derinliği tespit edilmiştir. Tüm değişkenler kullanılarak oluşturulan regresyon denklemiyle ergin canlı ağırlıklar başarılı bir şekilde tahmin edilebilmiştir. Sonuç olarak Akkaraman tiplerinin canlı ağırlığı ve vücut ölçüleri ile kuzularda sütten kesim ağırlıkları bakımından önemli farklılıklar olduğu ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
In this study, it was aimed to determine the morphological characteristics, post-shearing live weights, birth and weaning weights for the years 2019–2021, and some reproductive traits of Akkaraman sheep types raised within the scope of the National Project on Small Ruminant Breeding under Farmer Conditions, coordinated by the General Directorate of Agricultural Research and Policies of the Ministry of Agriculture and Forestry. Additionally, it was aimed to reveal potential differences among Akkaraman types. The thesis study was conducted in two stages. In the first stage, the post-shearing live weights of a total of 450 sheep, including 90 heads of 3-5-year-old Akkaraman, Kangal Akkaraman, Şavak Akkaraman, Zom, and Karakaş types, were determined, and 15 different body measurements were taken. In the second stage, certain productivity traits of lambs (birth weight, weaning weight, and average daily live weight gain until weaning) were identified. Data from a total of 14.181 animals belonging to 25 herds, including 2.864 Akkaraman, 4.084 Kangal Akkaraman, 2.962 Şavak Akkaraman, 1.659 Zom, and 2.962 Karakaş sheep, with five herds from each subproject, were used. The birth weights of Akkaraman, Kangal Akkaraman, Karakaş, Şavak Akkaraman, and Zom lambs were determined as 4,121±0,019 kg, 4,115±0,012 kg, 3,757±0,018 kg, 3,670±0,018 kg, and 3,303±0,021 kg, respectively; their weaning weights were 30,285±0,163 kg, 33,001±0,105 kg, 18,848±0,156 kg, 18,684±0,161 kg, and 19,060±0,187 kg, respectively. The live weight gain until weaning was recorded as 246,306±1,579 g, 259,430±1,015 g, 196,728±1,508 g, 283,880±1,559 g, and 203,631±1,805 g, respectively. It was determined that genotype, year, dam age, birth type, and sex had a statistically significant effect (P<0,001) on weaning weight, live weight gain until weaning, and daily live weight gain until weaning. The post-shearing live weights of Akkaraman, Kangal Akkaraman, Şavak Akkaraman, Karakaş, and Zom sheep were found to be 68,466±0,678 kg, 82,129±0,680 kg, 56,377±0,676 kg, 49,326±0,662 kg, and 58,305±0,674 kg, respectively. The highest post-shearing live weight was observed in Kangal Akkaraman sheep, while the lowest was recorded in Şavak Akkaraman sheep. It was determined that genotype (P<0,001) and dam age (P<0,05) had significant effects on post-shearing live weight. In Akkaraman, Kangal Akkaraman, Karakaş, Şavak Akkaraman, and Zom sheep, the withers height was determined as 79,756±0,348 cm, 78,900±0,349 cm, 69,954±0,347 cm, 69,376±0,340 cm, and 71,653±0,346 cm, respectively; rump height as 80,817±0,346 cm, 80,573±0,347 cm, 71,672±0,345 cm, 71,003±0,338 cm, and 73,286±0,343 cm, respectively; chest circumference as 105,267±0,592 cm, 107,693±0,594 cm, 95,376±0,591 cm, 96,770±0,579 cm, and 101,722±0,589 cm, respectively; cannon bone circumference as 10,622±0,091 cm, 11,444±0,092 cm, 9,267±0,091 cm, 10,547±0,089 cm, and 9,997±0,091 cm, respectively; and body length as 73,355±0,375 cm, 82,011±0,376 cm, 69,504±0,374 cm, 67,658±0,366 cm, and 76,41±0,373 cm, respectively. It was determined that the genotype factor had an insignificant effect on chest width (P>0,05) but significantly affected all other traits (P<0,001). The independent variables (body measurements) in the regression model explained 88,9% of the dependent variable (live weight). All independent variables made statistically significant contributions to the model (P<0,05). Genotype, followed by chest circumference, body length, and chest depth, was identified as making the highest contribution to the model. Using the regression equation developed with all variables, mature live weights were successfully predicted. As a result, it was revealed that there were significant differences in body weight and measurements of Akkaraman types and weaning weights of lambs.
Benzer Tezler
- Evcil hayvanlarda serum lipit, total protein ve lipoprotein düzeylerinin araştırılması
Investigation of the serum lipid, total protein and lipoproteins levels in domestic animals
İBRAHİM HAKKI YÖRÜK
- Kangal akkaraman koçlarında bazı androlojik özelliklerin belirlenmesi
Determination of some andrological characteristics in kangal akkaraman rams
OĞUZ BURAK YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Veteriner HekimliğiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiDölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER KOÇYİĞİT
- Depremlerde meydana gelen tipik betonarme yapı hasarlarına 2018 türkiye bina deprem yönetmeliğine göre alınabilecek önlemler
Precautions for typical reinforced concrete structural damages occurred in earthquakes based on 2018 turkish building earthquake code
ERDAL YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Deprem Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP DEĞER
- Akkaraman kuzularda mikrofaunanın bazı rumen ve kan metabolitleri ile ağırlık artışı üzerine etkileri
The Effects of microfauna on some rumen and blood metabolites and weight gain of Akkaraman lambs
MURSAYETTİN EKSEN