Ratlarda hipokampüs kaynaklı nöral kök hücrelere propiyonik asit ve likopenin etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of propionic acid and lycopene on neural stem cells from rat hippocampus
- Tez No: 927009
- Danışmanlar: PROF. DR. GÖKÇEN DİNÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Nöral kök hücreleri, Pluripotent kök hücreler, Neural stem cells, Pluripotent stem cells
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kök Hücre Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kök Hücre Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Nöral kök hücreler nörogenezin en önemli bileşenidir. Nörogenez sinir sisteminin organizasyonu ve rejenerasyonu için son derece önemli bir süreçtir. Nörodejenerasyondan en çok bu süreç etkilenir. Hipokampüs merkezi sinir sisteminin en önemli nörogenez merkezidir. Nöral kök hücreler, nörotransmitterler ve nörotrofik faktörler yönünden hipokampüs son derece zengindir. Otizm çevresel, metabolik, genetik, immünolojik, gastrointestinal, psikolojik etkilerle gelişebilen regresif bir hastalıktır. Dünya genelinde her yıl otizmin görülme sıklığı artmaktadır. Bu araştırma in vitro otizm modeli oluşturmak ve bu model üzerinde likopenin etkilerinin araştırılması ve modelin doğrulanabilmesi amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Bu amaçla 3-8 haftalık erkek ratların hipokampüs dokusundan elde edilen nöral kök hücreler propiyonik asit ile muamele edilerek in vitro otizm modeli oluşturulmuştur. Bu sürecin yönetimi ve hücresel düzeyde otizmin oluşturulması için bir takım nöromedyatörlerin tepkileri, apoptotik testlerin sonuçları ve likopenin etkilerinden elde edilen verilerden yararlanılmıştır. Bu testlerden elde edilen sonuçlar ile in vitro otizm oluşturularak literatüre katkı sunulmaya çalışılmıştır. Oluşturulan in vitro deney düzeneğinde kontrol grubuna ek olarak propiyonik asit 2 MM/24 saat ile hücresel olarak propiyonik asit asidemisi oluşturulmuştur. Oluşturulan propiyonik asit asidemisinin etkilerini geriye çevirmek amacıyla likopen (1 µM/24 saat ve 2 µM/24 saat) ile hücreler muamele edilmiştir. Çalışmanın sonucunda elde edilen bulgular çerçevesinde propiyonik asit uygulaması ile IL-6, IL-10, Glutamat, GABA otizme göre anlamlı bir şekilde artışları gözlemlenmiştir (p<0,05). Propiyonik asit uygulaması ile asetilkolin, BDNF, FGF-2, NGF ve anandamidin de otizme göre anlamlı bir şekilde azalışları gözlemlenmiştir (p<0,05). Staufen-2 için sadece nörosfer morfolojisi ve proliferasyon yönünden anlamlı bir artış gözlemlenmiştir (p<0,05). propiyonik asit ile muamele edilen hücrelere likopen verildiğinde her iki dozda da (1 µM, 2 µM) asetilkolin, anandamid ve BDNF yönünden son derece anlamlı yükselişler saptanmıştır (p<0,05). Aynı durumda hücreler 1 µM doz likopen ile muamele edildiğinde FGF-2'nin seviyesini yeterli miktarda yükseltmede başarılı olamamış ancak 2 µM doz likopen ile muamele edildiğinde son derece anlamlı bir yükselişe neden olmuştur (p<0,05). Staufen-2 için sadece nörosfer morfolojisi yönünden her iki dozda da (1 µM, 2 µM) anlamlı bir azalış belirlenmiştir (p<0,05). NGF'de otizm yönünden likopen verilen grupta herhangi bir olumlu etkiye rastlanılmamıştır. Propiyonik asitten dolayı yükselen proinflamatuar sitokinlerin baskılanmasında; 2 µM likopenin IL-6 yönünden anlamlı olduğu, 1 µM likopenin de IL-10 yönünden anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Propiyonik asitten dolayı yükselen GABA'nın seviyesinin düşürülmesinde 1 µM likopenin doz olarak yeterli gelmediği 2 µM likopenin ise son derece anlamlı bir şekilde düşüş sağladığı belirlenmiştir (p<0,05). Propiyonik asitten dolayı yükselen glutamatta ise 1 µM likopenin anlamlı bir düşüşe sebep olduğu gözlemlenmiştir (p<0,05). Akım sitometrik sonuçlar çerçevesinde de otizmde beklendiği gibi; propiyonik asitin hücrelerin apoptoz oranını artırdığı likopen verildiğinde özellikle propiyonik asitten zarar görmüş hücrelerde apoptotik oranları (doza bağlı olarak) düşürdüğü, canlılığı ve ölüm oranını arttığı saptanmıştır. İnvitro olarak elde edilen sonuçlara göre; oluşturulan otizm modelinin nöral kök hücrelere ve nöromediyatörlere etkilerinin olduğu, ayrıca apoptoz, nekroz ve proliferasyon dengelerinide değiştirdiği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Neural stem cells are critical components of neurogenesis, a vital process for the organisation ve regeneration of the nervous system. This process is profoundly affected by neurodegeneration. The hippocampus is a major neurogenesis centre within the central nervous system, rich in neurotransmitters ve neurotrophic factors. Autism is a regressive disorder influenced by environmental, metabolic, genetic, immunological, gastrointestinal, ve psychological factors, with a rising prevalence worldwide. This study aimed to establish an in vitro autism model ve investigate the effects of lycopene on this model. Neural stem cells were isolated from the hippocampal tissue of 3-8 week-old male rats ve treated with propionic acid to create the in vitro autism model. Cellular responses, apoptotic tests, ve the influence of lycopene were evaluated to better understve autism at the cellular level. The findings contribute to the literature on in vitro autism models. In the experimental setup, propionic acid acidaemia was induced in cells using 2 mM propionic acid for 24 hours. Lycopene (liquid) was applied at doses of 1 µM ve 2 µM for 24 hours to counteract propionic acid -induced effects. The results revealed significant increases in IL-6, IL-10, glutamate ve GABA levels following propionic acid treatment (p<0.05), alongside significant decreases in acetylcholine, BDNF, FGF-2, NGF, ve anandamide levels (p<0.05). Staufen-2 expression showed a notable increase in neurosphere morphology ve proliferation (p<0.05).When cells treated with propionic acid were exposed to lycopene, significant increases in acetylcholine, anandamide, ve BDNF were observed at both doses (p<0.05). However, 1 µM lycopene was insufficient to elevate FGF-2 levels, whereas 2 µM induced a significant increase (p<0.05). Staufen-2 levels exhibited significant reductions at both lycopene doses (p<0.05), though these changes were not consistent with expectations for autism-related memory ve learning features. Similarly, no positive effect on NGF was observed in lycopene-treated groups. Lycopene demonstrated dose-dependent suppression of pro-inflammatory cytokines elevated by propionic acid; 2 µM significantly suppressed IL-6, while 1 µM notably reduced IL-10 (p<0.05). Regarding propionic acid -induced elevations in GABA levels, 1 µM lycopene was insufficient, but 2 µM caused a substantial reduction (p<0.05). In the case of glutamate, 1 µM lycopene resulted in a significant decrease (p<0.05). Flow cytometry findings showed that propionic acid increased apoptosis rates in line with autism-related expectations. Lycopene treatment, particularly in propionic acid-damaged cells, reduced apoptotic rates dose-dependently while improving cell viability ve reducing mortality. According to the results obtained in vitro, it has been determined that in vitroautism model has effects on neural stem cells and neuromediators, and also changes the balance of apoptosis, necrosis and proliferation.
Benzer Tezler
- Ratlarda oluşturulan depresyonda venlafaksin tedavisinin hipokampüs beyin kaynaklı büyüme faktörü üzerine etkisi
Effect of venlafaxine treatment on hippocampus brain derived neurotrophic factor in rats with experimentaldepression model
ARİF DEMİRDAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
BiyokimyaSüleyman Demirel ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. İBRAHİM EREN
- Alkol kullanımına bağlı oluşan nörotoksisitede zonisamidin etkinliğinin incelenmesi
Investigation of the effect of zonisamide in alcohol-induced neurotoxicity
NİLÜFER DÖNMEZDİL
Doktora
Türkçe
2024
Histoloji ve EmbriyolojiDicle ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. MURAT AKKUŞ
- Ratlarda aflatoksin B1 kaynaklı nörotoksisite üzerine probiyotik takviyesinin etkileri
Effects of probiotic supplementation on aflatoxin B1-induced neurotoxicity in rats
GİZEM AYTEKİN ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikErciyes ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HABİBE ŞAHİN
- Sevoflurane anestezisi alan yaşlı ratlarda Berberine'nin hafıza ve öğrenme üzerine etkisinin araştırılması
The effect of berberine on memory and learning in elderly rats receiving sevoflurane anesthesia
TUĞBA ÖZYURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Anestezi ve ReanimasyonEskişehir Osmangazi ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERDA YAMAN
- Ratlarda beyin alüminyum toksisitesine N-asetil sistein (NAC)' in etkileri
Effects of N-acetylcysteine (NAC) on brain aluminum toxicity in rats
PINAR BULUZ
Doktora
Türkçe
2026
BiyokimyaSelçuk ÜniversitesiVeterinerlik Biyokimyası Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURİ BAŞPINAR