Multipl sklerozlu bireylerde Akdeniz Diyetine uyumun ve mikrobiyota farkındalığının bağırsak sağlığına etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of adherence to Mediterranean Diet and microbiota awareness on intestinal health in individuals with multiple sclerosis
- Tez No: 926854
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MÜGE YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Multipl skleroz; merkezi sinir sistemini etkileyen, miyelin kılıfını hedef alan otoimmün bir hastalıktır. Beslenme, bağırsak mikrobiyotasını etkileyerek MS semptomları üzerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, MS'li bireylerin Akdeniz diyetine uyumlarıyla mikrobiyota farkındalık düzeylerinin bağırsak sağlığı üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmanın verileri sosyodemografik özellikler, beslenme alışkanlıklarını içeren anketle yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmış ve katılımcıların antropometrik ölçümleri yapılmıştır. Katılımcılar; Bristol Dışkı Skalası, Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS) ve Mikrobiyota Farkındalık Ölçeği (MFÖ) ile değerlendirilmiştir. Çalışma verileri SPPS programıyla uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık p≤0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya 112 katılımcı (18 erkek, 94 kadın) dahil edilmiştir. Katılımcıların %63,4'ü evli, %62,5'i üniversite ve üzeri eğitim düzeyine sahip, %59'unun geliri giderine eşittir. Araştırmaya katılan bireylerin Genişletilmiş Engellilik Durum Ölçeği (Expanded Disability Status Scale-EDSS) skoru ile bel/kalça oranı arasında pozitif yönlü bir korelasyon saptanmıştır (r=0,286, p=0,003). Bireylerin EDSS skoru arttıkça bel/kalça oranları da artmaktadır (p≤0,05). Katılımcıların %59,8'i Akdeniz diyetine uyumsuz iken %33,1'i kabul edilebilir uyum, %7,1'i sıkı uyum göstermiştir. Bireylerin eğitim düzeyi düştükçe beden kütle indeski (BKİ) artmaktadır (r=-0,246, p<0,05). Eğitim düzeyinin artması hem Akdeniz diyetine uyum hem de mikrobiyota farkındalığı düzeylerinde bir artışıyla ilişkilendirilmiştir (p≤0,05). Katılımcıların MEDAS puanları ile BKİ (r=0,189, p=0,046), vücut yağ oranı (r=0,259, p=0,006) ve vücut yağ miktarı (r=0,234, p=0,013) arasında pozitif yönlü bir korelasyon saptanmıştır. Mikrobiyota farkındalık ölçeğiyle MEDAS arasında pozitif ilişki saptanmıştır (r=0,244, p≤0,05). Bristol dışkı skalası skoru ile MEDAS arasında negatif yönlü korelasyon gözlemlenmiştir; diyete uyum arttıkça dışkı kıvamı azalmaktadır (r= 0,196, p≤0,05). Haftada 5-6 kez ve daha sık zeytinyağı tüketimi diyare grubunda (%45,8) konstipasyon (%88,2) ve normal (%63,4) bağırsak alışkanlığı olan gruba göre daha az iken haftada 5-6 kez ve daha sık şeker tüketimi diyare grubunda (%54,2) daha yüksek bulunmuştur (p≤0,05). Sonuç olarak Akdeniz diyetine uyum arttıkça mikrobiyota farkındalığı artmakta ve dışkı kıvamında iyileşme görülmektedir. Ancak bu bulguları genelleyebilmek için daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Multiple sclerosis is an autoimmune disease affecting the central nervous system, targeting the myelin sheath. Nutrition plays an important role on MS symptoms by affecting gut microbiota. The aim of this study was to examine the effects of microbiota awareness levels and compliance with the Mediterranean diet on gut health in individuals with MS. The data of the study were collected by face-to-face interview method with a questionnaire including sociodemographic characteristics, dietary habits and anthropometric measurements of the participants. Participants were evaluated with Bristol Stool Scale, Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS) and Microbiota Awareness Scale (MAS). The study data were analysed with appropriate statistical methods using SPPS software. Statistical significance was accepted as p≤0.05. The study included 112 participants (18 males, 94 females). 63.4% of the participants were married, 62.5% had university and higher education level, and 59% of them had income equal to expenses. A positive correlation was found between the Expanded Disability Status Scale (EDSS) score and waist/hip ratio (r=0.286, p=0.003). As the EDSS score of the individuals increased, their waist/hip ratio also increased (p≤0.05). While 59.8% of the participants were non-compliant with the Mediterranean diet, 33.1% showed acceptable compliance and 7.1% showed strict compliance. Body mass index (BMI) increased with decreasing education level (r=-0.246, p<0.05). Increasing education level was associated with an increase in both compliance with the Mediterranean diet and microbiota awareness levels (p≤0.05). A positive correlation was found between MEDAS scores and BMI (r=0.189, p=0.046), body fat percentage (r=0.259, p=0.006) and body fat amount (r=0.234, p=0.013). A positive correlation was found between the microbiota awareness scale and MEDAS (r=0.244, p≤0.05). A negative correlation was observed between the Bristol stool scale score and MEDAS; as dietary compliance increased, stool consistency decreased (r=-0.196, p≤0.05). Olive oil consumption 5-6 times a week or more frequently was lower in the diarrhoea group (45.8%) than in the group with constipation (88.2%) and normal bowel habits (63.4%), while sugar consumption 5-6 times a week or more frequently was higher in the diarrhoea group (54.2%) (p≤0.05). In conclusion, as compliance with the Mediterranean diet increases, microbiota awareness increases and stool consistency improves. However, more comprehensive studies are needed to generalise these findings.
Benzer Tezler
- Multipl skleroz hastalarında Akdeniz diyetine uyumun yaşam kalitesi ve bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkisi
The effect of adherence to mediterranean diet on quality of life and some biochemical parameters in multiple sclerosis patients
SELİN ÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM BAYRAM
- Multiple sklerozlu bireylerde akdeniz diyetinin bazı biyokimyasal bulgular ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of mediterranean diet on some biochemical findingsand quality of life in individuals with multiple sclerosis
BETÜL KAMANLI
Doktora
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SANİYE BİLİCİ
- Multiple skleroz tanılı bireylerde diyet müdahalesinin beslenme durumu ve yaşam kalitesine etkisi
Effect of dietary intervention on nutritional status and quality of life in patients with multiple sclerosis
BÜŞRA ATABİLEN
Doktora
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN AKDEVELİOĞLU
- Ailevi Akdeniz Ateşi hastalarının klinik, eşlik eden hastalıklar, laboratuvar ve tedavi seçenekleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Familial Mediterranean Fever patients in terms of clinical findings, accompanying diseases, laboratory and treatment options
BETÜL SARI KALIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
RomatolojiSivas Cumhuriyet Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ŞAHİN
- Akdeniz tipi yaşam tarzı ve D tipi kişilik özelliklerinin MS hastalarının semptomları üzerindeki etkisinin belirlenmesi
The effect of Mediterranean lifestyle and type D personality traits on symptom levels in individuals with Multiple Sclerosis
GÜLŞAH KETEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İç HastalıklarıMaltepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FÜSUN AFŞAR