Tip 2 diyabet hastalarında pankreatik steatozu etkileyen faktörler ile pankreasın endokrin ve ekzokrin fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting pancreatic steatosis and pancreatic endocrine and exocrine functions in type 2 diabetes patients
- Tez No: 925697
- Danışmanlar: DOÇ. ETHEM TURGAY CERİT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Gastroenteroloji, İç Hastalıkları, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Gastroenterology, Internal diseases, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: pankreatik steatoz, ekzokrin pankreatik ekzokrin yetmezlik, hepatik steatoz, hepatik yağ fraksiyon, fekal elastaz, HbA1c, pankreatik steatoz, ekzokrin pankreatik ekzokrin yetmezlik, hepatik steatoz, hepatik yağ fraksiyon, fekal elastaz, HbA1c
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Pankreatik steatoz (PS), pankreas dokusunda anormal derecede yağ birikimiyle karakterize bir durumdur. Literatürde PS'nin patofizyolojisi ve etiyolojisine ilişkin birçok çalışma bulunmakla birlikte, tip 2 Diyabetes Mellitus'lu (Tip 2 DM) hastalarda hangi faktörlerin PS üzerinde daha belirgin etkiler yarattığı tam olarak aydınlatılamamıştır. Ayrıca, pankreatik steatozun pankreasın endokrin ve ekzokrin fonksiyonlarına etkisini inceleyen çalışmalar olsa da, tip 2 DM'li bireylerde hangi faktörlerin pankreasın spesifik işlevlerini ne ölçüde etkilediği konusunda literatürde net bir görüş birliği bulunmamaktadır. Çalışmamız, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Polikliniklerinde Ağustos 2023 - Ağustos 2024 tarihleri arasında yürütülen, tek merkezli ve prospektif bir araştırmadır. Çalışmaya, yeni tanı almış tip 2 DM'li hastalar ile yaş, cinsiyet ve vücut kitle indeksi (VKİ) açısından benzer özellikler gösteren kontrol grubu dâhil edilerek toplam 126 olgu değerlendirilmiştir. Tüm katılımcılarda açlık plazma glukozu, HbA1c, C peptid, açlık insülin, HOMA IR, trigliserid, HDL kolesterol, karaciğer fonksiyon testleri, fekal elastaz düzeyleri ölçülmüş; pankreatik ve hepatik steatoz derecelendirmeleri ile hepatik yağ fraksiyonu düzeyleri ise kantitatif ultrasonografi teknikleri kullanılarak belirlenmiştir. Ayrıca, katılımcıların sosyodemografik ve klinik verileri kaydedilmiştir. Tip 2 DM grubu ile kontrol grubu arasında, hepatik steatoz, fekal elastaz ve pankreatik ekzokrin yetmezlik yönünden tip 2 DM grubu aleyhine istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Pankreatik steatoz derecesi ile hepatik steatoz, hepatik yağ fraksiyonu, açlık plazma glukozu, açlık insülin, C peptit, HOMA IR, AST, ALT ve GGT arasında pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Pankreatik steatoz derecesi ile fekal elastaz arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Hepatik steatoz derecesi ile hepatik yağ fraksiyon düzeyi, açlık plazma glukozu, açlık insülin, HbA1c, C peptit, HOMA IR, AST, ALT, GGT ve trigliserid arasında pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Hepatik steatoz derecesi ile fekal elastaz arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Fekal elastaz ile hepatik yağ fraksiyon düzeyi, açlık plazma glukozu, açlık insülin, HbA1c, C peptit, HOMA IR, AST, ALT, GGT ve trigliserid arasında negatif yönde, istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Hepatik yağ fraksiyonu ile fekal elastaz değeri arasında negatif yönde ilişki bulunmuştur. Hepatik yağ fraksiyonu % 17'nin üzerinde olduğunda fekal elastaz <200 μg/g ihtimali artmaktadır. Hepatik yağ fraksiyonu ile fekal elastaz değeri arasında negatif yönde ilişki bulunmuştur. Hepatik yağ fraksiyonu % 17'nin üzerinde olduğunda fekal elastaz <200 μg/g ihtimali artmaktadır. Tüm tip 2 DM hastalarında, HbA1c ile pankreatik steatoz ve hepatik steatoz arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı ancak; HbA1c < % 10 tip 2 DM hastaları incelendiğinde; pankreatik steatoz derecesi ve hepatik steatoz derecesi ile HbA1c arasında pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulunmuştur. Pankreatik steatoz olasılığını etkileyen bağımsız değişkenler incelendiğinde, bel çevresindeki her bir birimlik artış pankreatik steatoz riskini 1,1 kat ve vücut yağ yüzdesindeki her bir birimlik artış 1,3 kat artırmaktadır. Sonuç olarak, çalışmamızda yetersiz glisemik kontrolün, bozulmuş lipit profilinin ve olumsuz vücut yağ analizlerinin düşük fekal elastaz seviyeleri ile ilişki olduğu gösterilmiştir. Tip 2 DM hastalarında ekzokrin pankreatik yetmezliğin bir göstergesi olarak fekal elastaz düzeyinin klinikte diyabetik hastalarda ölçülmesinin çok önemli olduğunu düşünmekteyiz. Metabolik sendromun, pankreastaki yansıması olarak gördüğümüz pankreatik steatozun ve bunun neticesinde meydana gelen ekzokrin pankreatik yetmezliğin Tip 2 DM hastalarında rutin tarama programlarına dahil edilmesinin uygun olacağını değerlendirmekteyiz.
Özet (Çeviri)
Pankreatik steatoz (PS), pankreas dokusunda anormal derecede yağ birikimiyle karakterize bir durumdur. Literatürde PS'nin patofizyolojisi ve etiyolojisine ilişkin birçok çalışma bulunmakla birlikte, tip 2 Diyabetes Mellitus'lu (Tip 2 DM) hastalarda hangi faktörlerin PS üzerinde daha belirgin etkiler yarattığı tam olarak aydınlatılamamıştır. Ayrıca, pankreatik steatozun pankreasın endokrin ve ekzokrin fonksiyonlarına etkisini inceleyen çalışmalar olsa da, tip 2 DM'li bireylerde hangi faktörlerin pankreasın spesifik işlevlerini ne ölçüde etkilediği konusunda literatürde net bir görüş birliği bulunmamaktadır. Çalışmamız, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Polikliniklerinde Ağustos 2023 - Ağustos 2024 tarihleri arasında yürütülen, tek merkezli ve prospektif bir araştırmadır. Çalışmaya, yeni tanı almış tip 2 DM'li hastalar ile yaş, cinsiyet ve vücut kitle indeksi (VKİ) açısından benzer özellikler gösteren kontrol grubu dâhil edilerek toplam 126 olgu değerlendirilmiştir. Tüm katılımcılarda açlık plazma glukozu, HbA1c, C peptid, açlık insülin, HOMA IR, trigliserid, HDL kolesterol, karaciğer fonksiyon testleri, fekal elastaz düzeyleri ölçülmüş; pankreatik ve hepatik steatoz derecelendirmeleri ile hepatik yağ fraksiyonu düzeyleri ise kantitatif ultrasonografi teknikleri kullanılarak belirlenmiştir. Ayrıca, katılımcıların sosyodemografik ve klinik verileri kaydedilmiştir. Tip 2 DM grubu ile kontrol grubu arasında, hepatik steatoz, fekal elastaz ve pankreatik ekzokrin yetmezlik yönünden tip 2 DM grubu aleyhine istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Pankreatik steatoz derecesi ile hepatik steatoz, hepatik yağ fraksiyonu, açlık plazma glukozu, açlık insülin, C peptit, HOMA IR, AST, ALT ve GGT arasında pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Pankreatik steatoz derecesi ile fekal elastaz arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Hepatik steatoz derecesi ile hepatik yağ fraksiyon düzeyi, açlık plazma glukozu, açlık insülin, HbA1c, C peptit, HOMA IR, AST, ALT, GGT ve trigliserid arasında pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Hepatik steatoz derecesi ile fekal elastaz arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Fekal elastaz ile hepatik yağ fraksiyon düzeyi, açlık plazma glukozu, açlık insülin, HbA1c, C peptit, HOMA IR, AST, ALT, GGT ve trigliserid arasında negatif yönde, istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Hepatik yağ fraksiyonu ile fekal elastaz değeri arasında negatif yönde ilişki bulunmuştur. Hepatik yağ fraksiyonu % 17'nin üzerinde olduğunda fekal elastaz <200 μg/g ihtimali artmaktadır. Hepatik yağ fraksiyonu ile fekal elastaz değeri arasında negatif yönde ilişki bulunmuştur. Hepatik yağ fraksiyonu % 17'nin üzerinde olduğunda fekal elastaz <200 μg/g ihtimali artmaktadır. Tüm tip 2 DM hastalarında, HbA1c ile pankreatik steatoz ve hepatik steatoz arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı ancak; HbA1c < % 10 tip 2 DM hastaları incelendiğinde; pankreatik steatoz derecesi ve hepatik steatoz derecesi ile HbA1c arasında pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulunmuştur. Pankreatik steatoz olasılığını etkileyen bağımsız değişkenler incelendiğinde, bel çevresindeki her bir birimlik artış pankreatik steatoz riskini 1,1 kat ve vücut yağ yüzdesindeki her bir birimlik artış 1,3 kat artırmaktadır. Sonuç olarak, çalışmamızda yetersiz glisemik kontrolün, bozulmuş lipit profilinin ve olumsuz vücut yağ analizlerinin düşük fekal elastaz seviyeleri ile ilişki olduğu gösterilmiştir. Tip 2 DM hastalarında ekzokrin pankreatik yetmezliğin bir göstergesi olarak fekal elastaz düzeyinin klinikte diyabetik hastalarda ölçülmesinin çok önemli olduğunu düşünmekteyiz. Metabolik sendromun, pankreastaki yansıması olarak gördüğümüz pankreatik steatozun ve bunun neticesinde meydana gelen ekzokrin pankreatik yetmezliğin Tip 2 DM hastalarında rutin tarama programlarına dahil edilmesinin uygun olacağını değerlendirmekteyiz.
Benzer Tezler
- Pankreatit geçiren hastalarda pankreas yağlanması sıklığı ve diyabet mellitus ilişkisi
The prevalence of pankreatic steastosis in patients with pancreatitis and diabetes mellitus relation
AYŞE KESKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
GastroenterolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU
- Diyabet tanısı olan hastaların pankreas doku sertliğinin diyabet tanısı olmayan kişiler ile shear wave elastografi ile retrospektif karşılaştırılması
Retrospective comparison of pancreas tissue hardness of patients with diabetes and shear wave elastography with people without diabetes
YAHYA ERDEM İNCE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
GastroenterolojiMersin Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN SEZGİN
- Polikistik over sendromlu hastalarda pankreas yağlanması sıklığı
Frequency of lubrication of the pancreas in patients with polycystic over syndrome
HALİL SEVEROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıMersin Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEHMİ ATEŞ
- MRG (manyetik rezonans görüntüleme) ile yağlı pankreas görülen 40-50 yaş hastaların klinik ve laboratuvar bulgularının incelenmesi ve yağlı karaciğer ile potansiyel ilişkisinin retroprospektif olarak değerlendirilmesi.
Evaluation of clinical and laboratory findings of 40-50 years old patients with fatty pancreas with MRI (magnetic resonance imaging) and retroprospective evaluation of its potential relationship with fatty liver
HATİCE DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
GastroenterolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT FİLİK
- Obez, prediyabetik ve diyabetik hastalarda pankreatik steatoz sıklığı ve pankreatik steatozun trimetilamin N-oksit ve kısa zincirli yağ asitleri ile olan ilişkisi
The frequency of pancreatic steatosis in obese, prediabetic and diabetic patients and the relationship of pancreatic steatosis with trimethylamine N-oxide and short chain fatty acids
FURKAN KIRSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıFırat Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET YALNIZ