Haydarpaşa numune eğitim ve araştırma hastanesi çalışanlarında tıbbi atık yönetimi konusunda farkındalık araştırması
Awareness study on medical waste management among haydarpaşa number training and research hospital employees
- Tez No: 923871
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE EMEL ÖNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Atıklar, Tıbbi Atık, Sağlık, Sağlık Çalışanı, Farkındalık, Atık bertaraf yöntemleri, Hastane atıkları, Tehlikeli atıklar, Tıbbi atık imhası, Çevresel güvenlik, Waste, Medical Waste, Health, Healthcare Worker, Awareness, Waste disposal methods, Hazardous wastes, Medical waste disposal, Environmental security
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
TUİK Türkiye'de 2020 yılı atık miktarını 104,8 milyon ton olarak yayınlamıştır. Sağlık Kuruluşlarından çıkan atık miktarı 109 683 tondur. Bu atıkların 16 570 tonu tehlikeli atık iken 3113'ü tehlikesiz atık sınıfındadır. İstatistiklere göre Türkiye'de 110 bin ton olan tıbbi atık toplanmıştır. İstanbul ili bu payın %23,7'sine sahip olmuştur. Ankara ili %7,8'ine sahip olmuştur. İzmir ili ise %5,8' ine sahip olmuştur. Üç büyük şehir toplam olarak %37,3'lük bir pay ile tıbbi atıkların en yüksek toplandığı iller olmuşlardır. Toplanan tıbbi atıklar sağlık kurumlarında toplanmış olan tıbbi atıklardır. Toplanmış olan atıkların bir kısmı sterilizasyon yöntemine tabi tutulduktan sonra depolanmıştır. Depolanan miktar %90,6'dır. Kalan %9,4'lük miktar ise yakma işlemi ile bertarafı sağlanmıştır. Tıbbi atıklar güvenli-zararsız-emniyetli bir şekilde taşınmak zorundadır. Bertaraf edilmesi de güvenli-zararsız ve emniyetli olmalıdır. Bu da maddi açıdan maliyet içermektedir. Son 10 yılda ortaya çıkan tıbbi atık miktarı 2 katına çıkmış bulunmaktadır. (TUİK, 2021). Tıbbi atıkta yüzde olarak en çok payı alan İstanbul ilinde, Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma hastanesi çalışanlarında farkındalık araştırması Marmara Bölgesi İstanbul Şehri Anadolu Yakasından bir örnek olarak alınmıştır. Araştırma hastaneler içerisindeki sirkülasyonun sık olmasından dolayı (atamalar, tayin veya eş durumu ile yer değiştirmeler vs.) değişen ve yeni başlayan sağlık çalışanlarının Tıbbi Atık Yönetimi Konusunda Farkındalığını ölçerek pozitif yönde revizyona katkıda bulunmak amacı ile bu tez çalışmasının yapılması hedeflenmiştir. Bu araştırma sebebi ile araştırmaya katılan çalışanların farkındalığı hangi düzeyde olursa olsun bilgi tekrarı ve yeniyi öğrenmeye teşvik etmesi ile gerek insan sağlığı açısından gerek çevreye yönelik zararların önlenmesi açısından yararlı olması amaçlanmaktadır. Araştırma çıktılarının mevcut politikalara, sağlık kurumları politikalarına ve prosedürlerine yönelik yenileyici ya da iyileştirici faaliyetlere katkı sunması amaçlanmaktadır. Çalışma Kasım 2023 -Ocak 2024 tarihleri arasında Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan 1724 personelden %95 güven düzeyinde + ve- %5 hata payı ile desen etkisi 1 olacak şekilde ve bilgi düzeylerinin %80 olacağı varsayılarak örneklem büyüklüğü 216 olarak saptanmıştır. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu ve Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği kurum izni alınarak bu çalışma gerçekleşmiştir. Bu konuda yapılmış çalışmalardan faydalanarak hazırlanan yüz yüze görüşme formu sağlık çalışanlarına uygulanmıştır. Veriler SPSS 21.0 programına girilerek frekans ve yüzde oranları alınarak kesikli değişkenlerin karşılaştırılmasındaki-kare testi ve Fisher'in kesin ki-kare testi kullanılmıştır. Sonuçlar %95 güven düzeyinde, p<0,05 anlamlı olacak şekilde değerlendirilmiştir. Çalışmaya 130 (%60,2) kadın, 86 (%3,2) erkek toplam 216 kişi katılmıştır. Örneklemde en çok 25-29 (n=82, %38,0) ve 30-34 (n=41, %19,0) yaş grubundan kişi vardır. Ayrıca yaş için değerler minimum 21.00, maksimum 60,00 ve ortalama 33,50±8,98'dir. Lisans mezunu 89 (%41,2) katılımcı varken, tıp fakültesi mezunu 38 (%17,6) katılımcı vardır. Örneklemde yer alan kişilerin mesleklerine bakıldığında, örneklemin çoğunluğunu hemşirelerin (n=89, %41,2) ve yardımcı destek personellerinin (n=42, %19,4) oluşturduğu görülmektedir. Kıdemi sekiz yıldan az çalışanların sayıları 120 (%55,6) ve kurumda altı yıldan az çalışanların sayıları 119 (%55,1)'dur. Kıdem yılı için minimum, maksimum ve ortalama değerler sırası ile 1,0, 40,0 ve 8,94±8,26 iken ve kurumda çalışma için 0,5, 32,0, 6,93±6,85 yıldır. Yaş için ise minimum, maksimum ve ortalama değerler sırasıyla 21,0, 60,0 ve 33,50±8,98'dir. Tıbbi atık yönetim ilkelerini bilen katılımcı sayısı 142 (%65,7), bilmeyen 74 (%34,3)'tür. 196 (%90,7) hastane çalışanı hizmet içi eğitim verilmesine önem göstermektedir. Tıbbi atıkta yeterlik bilgiye sahip olan ve olmayan çalışan sayısı sırası ile 155 (%71,8) ve 61 (%28,2)'dir. Günlük çalışmaları esnasında tıbbi atıkların en doğru yöntem ile bir atılmasına dikkat eden hastane çalışanları tüm grubun %97,2'sini (n=210) uluşturmaktadır. Hastane atıklarının kaynağına göre ayrıştırılmasını önemseyen ve birimlerinde tıbbi atıklar kaynağına göre atılan katılımcı sayısı sırası ile 214 (%99,1) ve 203 (%94,0)'tür. Hastane sağlık çalışanlarına atık farkındalıklarına yönelik atık sembolleri test şeklinde sorulmuştur. Tıbbi atık sembolünü doğru işaretleyen 200(%96,6)katılımcı doğru cevap vermiş olup 16 katılımcı (%7,4) yanlış cevap vermiştir. Tehlikeli atık işaretini doğru cevaplayan katılımcı sayısı 184(%85,2) olup 32(%14,8) katılımcı yanlış cevap vermiştir. Radyoaktif madde sembolünü doğru işaretleyen katılımcı 196 (%90,7) olup 20katılımci (%9,3) yanlış işaretlemiştir. Geri Dönüşüm sembolü işaretini doğru işaretleyen katılımcı 212(%98) olup,4 (%1,9)katılımcı yanlış işaretlemiştir. Hastane çalışanlarına göre tıbbi atıkların atılması ve ayrıştırılmasında karşılaşılan sorunlar sırası ile servislerde yeterli denetimin olmaması (n= 85, %39,4), işlerin yoğunluğu (n= 76, %35,2), bilgi eksikliği (n= 56, %25,9), tıbbi atık poşetinin el altında olmaması (n= 30, %13,9) ve konuyu önemli bulmamadır (n= 10, %4,6).
Özet (Çeviri)
TUIK has published the amount of waste in Turkey in 2020 as 104.8 million tons. The continent of general waste by health institutions is 109,683 tons. While 16,570 tons of this waste is hazardous waste, 3,113 are in the non-hazardous waste class. 23.7% of the 110 thousand tons of medical waste was collected from health institutions in Istanbul, 7.8% from Ankara and 5.8% from Izmir, 37.3% of which was collected from these three metropolitan cities. 90.6% of the collected medical waste was sterilized and sent to storage areas, and 9.4% was sent to incineration facilities for disposal. Safe transportation and disposal of medical waste also involves financial costs. The continent of medical waste has doubled in the last ten years (TUIK, 2021). In Istanbul, which has the highest percentage share in medical waste, the awareness research among employees of Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital was taken as an example from the Anatolian Side of Istanbul, Marmara Region. The aim of this thesis study was to contribute to the positive revision by measuring the awareness of healthcare professionals who have changed and started working in hospitals due to the frequent circulation (assignments, transfers or relocations with spouse status, etc.) on Medical Waste Management. For this research, it is aimed to encourage the employees participating in the research to repeat information and learn new things, regardless of their level of awareness, and to be beneficial both in terms of human health and in terms of preventing damage to the environment. It is aimed that the research outputs contribute to the renewing or improving activities for existing policies, policies and procedures of healthcare institutions. The study was conducted between November 2023 and January 2024, with a 95% confidence level of + and - 5% error margin, with a pattern effect of 1, and assuming that the knowledge level would be 80%, and the sample size was determined as 216. This study was carried out with the institutional permission of the Istanbul University Faculty of Medicine Ethics Committee and the Haydarpaşa Numune Education and Research Hospital Chief Physician. The face-to-face interview form prepared by utilizing the studies conducted on this subject was applied to healthcare professionals. The data was entered into the SPSS 21.0 program, and the frequency and percentage rates were taken, and the χ-square test and Fisher's exact chi-square test were used to compare discrete variables. The results were evaluated at a 95% confidence level, with p<0.05 being significant. The number of participants who knew the principles of medical waste management was 142 (65.7%) and 74 (34.3%) who did not. 196 (90.7%) hospital employees attach importance to providing in-service training. The number of employees who have and do not have qualified knowledge in medical waste is 155 (71.8%) and 61 (28.2%) respectively. Hospital employees who pay attention to the proper disposal of medical waste during their daily work account for 97.2% of the entire group (n=210). The number of participants who cared about the separation of hospital waste according to its source and disposed of medical waste in their units according to its source was 214 (99.1%) and 203 (94.0%), respectively. Hospital health workers were asked about waste symbols for their waste awareness in the form of a test. 200 (96.6%) participants who marked the medical waste symbol correctly gave the correct answer, and 16 participants (7.4%) gave the wrong answer. The number of participants who answered the hazardous waste sign correctly was 184 (85.2%) and 32(14.8%) participants gave the wrong answer. The participant who marked the radioactive substance symbol correctly was 196 (90.7%), and 20 participants (9.3%) marked it incorrectly. The participant who marked the recycling symbol mark correctly was 212 (98%), and 4 (1.9%) participants marked it incorrectly. According to hospital employees, the problems encountered in the disposal and separation of medical waste are, in order, lack of adequate supervision in the services (n= 85, 39.4%), intensity of work (n= 76, 35.2%), lack of information (n= 56, 25.9%), lack of medical waste bag at hand (n= 30, 13.9%) and not finding the issue important (n= 10, 4.6%).
Benzer Tezler
- Farklı statüdeki iki hastanede cerrahi servis hemşirelerinin performanslarının toplam kalite yönetimindeki yeri ve değerlendirilmesine yönelik bir araştırma
A research regarding the evaluation and the place of performance of the nurses of surgery services in two hospitals of different statues in total quality management
MERYEM DURNA
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Sağlık Kurumları YönetimiMarmara ÜniversitesiSağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ATIF AKDAŞ
- Acil servise travma ile başvuran hastaların geliş ve taburculuk kaygı skorlarının karşılaştırılması
Comparison of Arrival and DischargeAnxietyScores of PatientsComingto the Emergency Department withTrauma
SİNEM GÜZEL ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA AHMET AFACAN
- Kadın hekimlerin çocuk istismarı ve ihmali hakkındaki bilgi düzeyi ve bunu etkileyen faktörler
Knowledge level of female physicians about child abuse and neglect and ıts affecting factors
SALİHA KILIÇ ÇÜÇEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL
- Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi sağlık çalışanlarının HIV/AIDS hastaları konusundaki bilgi, tutum ve davranışları
Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital information, attitudes and behaviors of HIV/AIDS patients in health care workers
ŞULE NURŞAH AYATA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN IŞIK GÖNENÇ
- Kadın sağlık çalışanlarının meme kanseri konusunda bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and beliefs of female health care workers towards breast cancer
ESRA BÖCEK AKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL