Geri Dön

Yozgat florasındaki bazı kekik taksonlarının uçucu yağ bileşenleri ve antioksidan aktiviteleri

Essential oil components and antioxidant activities of some thyme taxa in Yozgat Flora.

PDF İndir

  1. Tez No: 922777
  2. Yazar: AHMET TOPAL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. CENNET YAMAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ziraat, Agriculture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Tarım Bilimleri (disiplinlerarası) Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada, Yozgat florasında kekik olarak bilinen taksonların uçucu yağ bileşenleri ve antioksidan aktiviteleri incelenmiştir. Toplamda yedi farklı kekik taksonu çiçeklenme döneminde toplanmış ve teşhis edilmiştir. Taksonların biri Origanum L. (O. vulgare L. subsp. gracile (K.Koch) Ietsw., üçü Satureja L.( S. cuneifolia Ten., S. hortensis L. S. wiedemanniana (Avé-Lall.) Velen ve geri kalan üçü Thymus L. (T. leucotrichus Hal., T. longicaulis C.Persl. subsp. longicaulis, T. sipyleus Boiss cinsi içerisinde yer almaktadır. Bitkilerin kurutulmuş örneklerinden su ile damıtıldı uçucu yağları GC-MS tarafından analiz edildi. Uçucu yağ verimleri % 0,12 (T. leucotrichus) ile % 1,55 (S. hortensis) arasında değişti. Yedi taksonun uçucu yağ bileşenlerinde majör bileşen O. vulgare için karyofilen (%14,78) ve germakren-D (%14,74), S. cuneifolia için karvakrol (%15,36), S. hortensis için timol (%37,94) ve γ-terpinen (% 21,34), S. wiedemanniana için β-terpinil asetat (%12,47) ve spatulenol (%10,01), T. leucotrichus için karyofilen (%23,28) ve karvakrol (%16,12), T. longicaulis için 1,8-sineol (%10,36), T. sipyleus için 1,8-sineol (%13,80), trans-karyofilen (%11,73) ve kafur (%11,51) tanımlandı. Kekik türlerini temsil eden karvakrol ve timol bileşikleri birlikte S. cuneifolia, S. hortensis, T. leucotrichus ve T. longicaulis taksonlarında, sadece karvakrol ise O. vulgare ve S. wiedemanniana taksonlarında tespit edildi. T. sipyleus'da bu bileşikler kaydedilmedi. Test edilen uçucu yağların DPPH radikallerini temizleme yeteneği %36,9 -88,9 arasında değişti. Standartlar arasından %89,2 ile askorbik asit en yüksek, %6,0 ile timol ise en düşükdü. Tüm kekik taksonların uçucu yağları timol ve bütilhidroksitoluen (BHT) (%24,2)'den daha yüksek aktivite gösterdi. S. hortensis ve S. cuneifolia taksonları karvakrol (%84,5) standartından daha yüksek antioksidan aktivite sergilerken, askorbik asitten daha düşük aktivite sergiledi. Trolox standartından ise S. hortensis, S. cuneifolia ve T. longicaulis daha güçlü antioksidan aktivite gösterdi. İlaç ve gıda endüstrisinde kullanım için en umut verici taksonlar olarak S. hortensis, S. cuneifolia ve T. longicaulis olabileceği düşünülmektdir.

Özet (Çeviri)

In this study, essential oil components and antioxidant activities of some thyme taxa in Yozgat flora were investigated. A total of seven different thyme taxa were collected and identified during the flowering period. One of the taxa is in the genus Origanum L. (O. vulgare subsp. gracile (K.Koch) letsw)), three are in the genus Satureja L.( S. cuneifolia Ten., S. hortensis S. wiedemanniana (Avé-Lall.) Velen) and three are in the genus Thymus L. (T. leucotrichus Hal., T. longicaulis C.pres L., subsp. longicaulis T. sipyleus Boiss). The hydrodistilled essential oils from dried plants were analyzed by GC-MS. The essential oil yields ranged from 0,12 (T. leucotrichus) to 1,55% (S. hortensis). The major components in essential oils of seven taxa were identified as caryophyllene (14.78%) and germacrene-D (14.74%) for O. vulgare, carvacrol (15.36%) for S. cuneifolia, thymol (37.94%) and γ-terpinene (21.34%) for S. hortensis, β-terpinyl acetate (12.47%) and (-)-spatulenol (10.01%) for S. wiedemanniana, caryophyllene (23.28%) and carvacrol (16.12%) for T. leucotrichus, 1.8-cineole (10.36%) for T. longicaulis, 1.8-cineole (13.80%), trans-caryophyllene (11.73%) and camphor (11.51%) for T. sipyleus. Carvacrol and thymol compounds representing thyme species were detected together in S. cuneifolia, S.hortensis, T.leucotrichus and T. longicaulis, while only carvacrol was detected in O. vulgare and S. wiedemanniana. These compounds were not recorded in T. sipyleus. The ability of the tested essential oils to scavenge DPPH radicals varied between 36.9-88.9%. Among the standards, ascorbic acid was the highest with 89.2%, while thymol was the lowest with 6.0%. The essential oils of all thyme taxa showed higher activity than thymol and butylhydroxytoluene (BHT) (24.2%). S. hortensis and S. cuneifolia taxa showed higher antioxidant activity than carvacrol (84.5%) standard, but lower activity than ascorbic acid. S. hortensis, S. cuneifolia and T. longicaulis taxa showed stronger activity than trolox standard. The most promising taxa for use in the pharmaceutical and food industries may be S. hortensis, S. cuneifolia and T. longicaulis.

Geri Dön