Romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar kıskançlık ve duygusal manipülasyonun depresyon düzeyini yordamadaki rolünün incelenmesi
Examining the role of irrational beliefs, jealousy and emotional manipulation in predicting the level of depression in romantic relationships
- Tez No: 922528
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS EMRE AYNA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Romantik İlişkiler, Akılcı Olmayan İnançlar, Kıskançlık, Duygusal Manipülasyon, Depresyon, Romantic Relationships, Irrational Beliefs, Jealousy, Emotional Manipulation, Depression
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı romantik ilişkisi olan bireylerin akılcı olmayan inançlar, kıskançlık ve duygusal manipülasyonlarının depresyon düzeyini yordamadaki rollerini incelemek ve çeşitli demografik değişkenlerin akılcı olmayan inançlar, kıskançlık, duygusal manipülasyon ve depresyon üzerindeki etkisini belirlemektir. Mevcut araştırmaya Türkiye'nin çeşitli yerlerinde romantik ilişki yaşayan 226 kadın, 180 erkek olmak üzere toplamda 406 kişi katılmıştır. Araştırmada akılcı olmayan inançları belirlemek amacıyla“Romantik İlişkilerde Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği”, kıskançlık düzeyini belirlemek için“Romantik Kıskançlık Ölçeği”alt boyutu ''Kıskançlık Tetikleyicileri'', duygusal manipülasyon düzeyini belirlemek için“Duygusal Manipülasyon Ölçeği”, depresyon düzeyini belirlemek için ''Beck Depresyon Envanteri'' ve demografik değişkenleri elde etmek amacıyla“Demografik Bilgi Formu”kullanılmıştır. Akılcı olmayan inançlar, kıskançlık, duygusal manipülasyon ve depresyon arasındaki gruplar arası anlamlı farklılıkların belirlenmesi için Welch'in bağımsız gruplar t-testi ve Welch'in tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Akılcı olmayan inançlar, kıskançlık, duygusal manipülasyon ve depresyon arasındaki ilişkinin belirlenmesi için Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Ayrıca akılcı olmayan inançlar, kıskançlık ve duygusal manipülasyonun depresyon düzeyini hangi düzeyde yordadığını belirlemek amacıyla Çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre akılcı olmayan inançlar ile kıskançlık arasında pozitif anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Akılcı olmayan inançlar ile depresyon arasında farklı düşünmek, cinsiyet farklılıkları, fiziksel yakınlık, sosyal zaman kullanımı alt boyutlarında pozitif anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Bunun yanı sıra akılcı olmayan inançlar ile duygusal manipülasyon arasında zihin okuma ve aşırı beklentiler alt boyutları dışında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Kıskançlık ile duygusal manipülasyonun anlamlı pozitif bir ilişkisi olduğu görülürken kıskançlık ile depresyon arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Ayrıca duygusal manipülasyon ile depresyon arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Akılcı olmayan inançlardan fiziksel yakınlık ve sosyal zaman kullanımı depresyonu pozitif anlamlı yordarken, aşırı beklentiler depresyonu negatif anlamlı yordamıştır. Akılcı olmayan inançlardan farklı düşünmek, zihin okuma ve cinsiyet farklılıkları depresyonu anlamlı yordamamıştır. Kıskançlık depresyonu pozitif anlamlı olarak yordarken, duygusal manipülasyon depresyonu anlamlı olarak yordamamıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular literatür eşliğinde tartışılmış ve ortaya çıkan sonuçlar doğrultusunda öneriler getirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this study is to examine the roles of irrational beliefs, jealousy, and emotional manipulation in predicting depression levels among individuals in romantic relationships, and to identify the effects of various demographic variables on irrational beliefs, jealousy, emotional manipulation, and depression. A total of 406 participants, including 226 women and 180 men, in romantic relationships from various regions of Turkey, took part in the study. To identify irrational beliefs, the“Irrational Beliefs in Romantic Relationships Scale”was used; the“Romantic Jealousy Scale,”specifically the subdimension“Jealousy Triggers,”was used to determine jealousy levels; the“Emotional Manipulation Scale”was used to assess emotional manipulation; and the“Beck Depression Inventory”was used to measure depression levels. Demographic variables were obtained using the“Demographic Information Form.”To determine the significant differences between groups regarding irrational beliefs, jealousy, emotional manipulation, and depression, Welch's independent samples t-tests and Welch's one-way analysis of variance (ANOVA) were conducted. To examine the relationships between irrational beliefs, jealousy, emotional manipulation, and depression, Pearson correlation coefficient analysis was applied. Additionally, a multiple linear regression analysis was performed to determine the extent to which irrational beliefs, jealousy, and emotional manipulation predict depression levels. The findings of the study revealed that irrational beliefs were positively significantly related to jealousy, while irrational beliefs were positively significantly related to depression, except for the subdimensions of mind reading and excessive expectations. No significant relationship was found between irrational beliefs and emotional manipulation, except for the subdimensions of mind reading and excessive expectations. A significant positive relationship was observed between jealousy and emotional manipulation, while no significant relationship was found between jealousy and depression. Finally, no significant relationship was found between emotional manipulation and depression. Among the irrational beliefs, physical proximity and social time usage positively predicted depression, while excessive expectations negatively predicted depression. No significant prediction of depression was found for the irrational beliefs subdimensions of“different thinking,”“mind reading,”and gender differences. Jealousy was found to positively predict depression, while emotional manipulation did not significantly predict depression. The results of the study were discussed in light of the existing literature, and recommendations were made based on the findings.
Benzer Tezler
- Le Non-naturalisme dans la Faute de I'Abbe Mouret d'Emile Zola
Başlık çevirisi yok
GÜRBÜZ SEZGİN
Yüksek Lisans
Fransızca
1986
Fransız Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TUNA ERTEM
- Dönemsel yayınlarımızda reklamcılık işlevi ve basının kamuoyu oluşturma görevi ile ilişkisi
Başlık çevirisi yok
NEYLAN GÖNLÜYÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gazetecilikİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAYIHAN İÇEL
- Romatizmal kalb hastalıklarında mitral kapak tamiri
Başlık çevirisi yok
FİKRET SAMİ VURAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1988
Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisiİstanbul ÜniversitesiGöğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
- Wolfgang Borcherts Stellungnahme zum Krieg in seinen Kurzgeschichten ab 1945
Başlık çevirisi yok
ZEKİ KARAKAYA
- Das Polaritaetsproblem in Hermann Hesses Erzahlung“Narziss und Goldmund”
Başlık çevirisi yok
SIRMA BELİN
Yüksek Lisans
Almanca
1989
Alman Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiAlman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL ÖZOĞUZ