Représentation de l'empire ottoman dans le roman historique francophone : Perspectives culturelles, identitaires et intertextuelles dans Le Périple de Baldassare d'Amin Maalouf
Frankofon Tarihi romanda Osmanlı Devleti'nin temsili : Amin Maalouf'un Baldassare'ın Yolculuğu'nda kültürel, kimliksel ve metinler arası bakış açıları
- Tez No: 922448
- Danışmanlar: PROF. DR. ROMUALD FONKOUA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fransız Dili ve Edebiyatı, French Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Maalouf, Amin, Maalouf, Amin
- Yıl: 2025
- Dil: Fransızca
- Üniversite: Unıversıte de Parıs-Sorbonne
- Enstitü: Yurtdışı Enstitü
- Ana Bilim Dalı: Fransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fransızca Mütercim Tercümanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı İmparatorluğunun tarihi ile kurguyu ustaca iç içe geçiren Baldassare'nin Yolculuğu'nu inceleyerek, bu romanın tarihsellik ile kurgusal boyut arasındaki ikiliği nasıl ortaya çıkardığını anlamaya çalıştık. Metinlerarasılık kavramını da içeren sağlam bir teorik çerçeveye dayanarak, eserde mevcut olan tarihsel referansları araştırdık ve ikili bir kültürle (doğu ve batı) aşılanmış yazarın Osmanlı tarihi ile olan özgül ilişkisini inceledik. Bir Hıristiyan olan Amin Maalouf, esas olarak İslam ile ilgili bir Osmanlı tarihine değinerek, bu iki kültür arasındaki mesafe veya yakınlaşma sorununu gündeme getirmektedir. Tarihsel bölümlere dayanan bir kurgu eser sunarken bilgi ve öğretileri karakterleri aracılığıyla ileterek öğretici bir rol oynar. 1660 yılları, Kabalist bir mistik olan Sabetay Zevi'nin Yahudilerin beklenen Mesih'i olarak ortaya çıkmasıyla Osmanlı ve Yahudi tarihinde çok önemli bir döneme işaret ediyordu. Onun etkisi İzmir, Selanik, İstanbul, Kudüs ve Kahire'deki Yahudi topluluklarıyla sınırlı değildir, Avrupa, Doğu Avrupa ve Mağrip'e yayılır ve büyük bir dini hareket yaratır. Maalouf, katı bir kimlik aidiyeti ile değil, samimi bir deneyim ile tanımlanan bu toplulukları tasvir eder. Roman, sabit aidiyet eksikliği ile karakterize edilen Sabatayistler için kimlik kavramını sorguluyor. Yazar böylece okuyucuları karmaşık bir tarihsel ve dini bağlamda kimlik ve aidiyetin karmaşıklığı üzerine düşünmeye teşvik eder. Daha fazla ilgi uyandıran unsur, Sabetaycı hareketin yüzyıllar boyunca devam etmesidir. Onun fikirleri kültür, düşünce ve toplumda varlığını sürdürmüş, çağdaş edebi, sanatsal ve müzikal eserlere ilham vermiştir. On yedinci yüzyılda geçen hikayesinde Maalouf, metni zenginleştiren söylemler arası bir diyalogizm kullanarak tarihsel söylemi ve samimi yazıyı birleştirir. Metinlerarasılığın bir tezahürü olan bu söylemsel çeşitlilik, okuyucuları zamansal sınırları aşan edebi ve kültürel bir araştırmaya dahil ederek geçmişi ve bugünü birbirine bağlar.Bu araştırma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, doğu ve batı kültürlerinin etkisi altında şekillenmiş bir yazar olan Amin Maalouf ile eserindeki karakterler ve olaylar arasındaki bağlantılar incelenemiştir. Yazar ile baş karakter arasında, dini kimlikleri, ülkelerindeki azınlık mensubiyetleri ve sürgün teması gibi benzerlikler olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca yazarın kültürel konumu da ele alınmıştır. Baldassare'nin Yolculuğu eserinin önemli bir özelliği, karakterlerin Osmanlı döneminin entelektüel ve kültürel yaşamına entegre edilmiş olmasıdır. İkinci bölümde, tarihi romanın kurgu anlatı ile romansal olay örgüsü arasındaki ikiliği ele alarak geçmişin daha iyi anlaşılmasını sağladık. Tarihi olaylara dayanan bu romanın, aynı zamanda güçlü bir kurgusal boyuta sahip olduğunu gördük. Çoğu zaman tarihi değerlerin taşıyıcısı olan kurgusal karakterlerin, gerçek mekanlarda geçiyor olması, eserin anlatı derinliğini artırmaktadır. Son olarak, üçüncü bölümde, tarihi romanın temsil ve referans boyutuna odaklandık. Eserdeki metinlerarasılık kavramını edebiyat eleştirileri ışığında analiz ettik ve yazarın esere nasıl birçok tarihsel kavram, referans ve göndermeler yerleştirdiğini gördük. Belirli örnekler üzerinden, eserin taşıdığı kültürel ve tarihsel zenginlik vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
En examinant Le Périple de Baldassare, qui entremêle habilement fiction et histoire de l'Empire Ottoman, nous avons cherché à comprendre en quoi ce roman révèle la dualité entre l'historicité et la dimension fictionnelle. En nous appuyant sur un cadre théorique solide, comprenant la notion d'intertextualité, nous avons exploré les références historiques présentes dans l'oeuvre et examiné la relation spécifique de l'auteur, imprégné d'une double culture (orientale et occidentale), avec l'histoire ottomane. Amin Maalouf, chrétien, aborde une histoire ottomane principalement liée à l'islam, soulevant la question de la distance ou du rapprochement entre ces deux cultures. À travers ses personnages, il joue un rôle didactique, transmettant des informations et des enseignements tout en proposant une oeuvre de fiction ancrée dans des épisodes historiques. Les années 1660 marquent une période cruciale dans l'histoire ottomane et juive avec l'émergence de Sabbataï Zevi, un mystique kabbaliste, en tant que Messie attendu par les Juifs. Son influence ne se limite pas aux communautés juives de Smyrne, Salonique, Istanbul, Jérusalem et Le Caire, mais s'étend à travers l'Europe, l'Europe de l'Est et le Maghreb, créant un mouvement religieux majeur. Maalouf dépeint ces communautés qui ne se définissent pas par une appartenance identitaire rigide, mais par une expérience intime. Le roman interroge la notion d'identité pour les sabbataïstes, qui se caractérisent par leur absence d'appartenance fixe. L'auteur pousse ainsi les lecteurs à réfléchir sur la complexité de l'identité et de l'appartenance dans un contexte historique et religieux complexe. Ce qui suscite davantage d'intérêt, c'est la continuité du mouvement sabatéen à travers les siècles. Ses idées ont perduré dans la culture, la pensée et la société, inspirant des oeuvres littéraires, artistiques et musicales contemporaines. Dans son récit situé au XVIIe siècle, Maalouf combine discours historique et écriture intime, utilisant un dialogisme interdiscursif qui enrichit le texte. Cette diversité discursive, manifestation d'intertextualité, relie passé et présent, engageant les lecteurs dans une exploration littéraire et culturelle qui transcende les frontières temporelles. L'analyse des références intertextuelles dans le roman met en lumière l'intention didactique de Maalouf. Ces références enrichissent le récit et transmettent des messages significatifs aux lecteurs, qu'il s'agisse de les informer ou de rappeler des événements historiques. Dans Le Périple de Baldassare, la dualité entre fiction et histoire est manifeste, le roman mêlant aventures fictives et événements réels. Cette combinaison permet d'explorer non seulement les faits, mais aussi les sentiments et dilemmes moraux liés à ces événements. Le roman historique, en réintégrant imagination et atmosphère locale, dépasse les limites d'une histoire politique traditionnelle et positiviste. Il redonne vie aux faits historiques par la narration, leur apportant substance et émotion. Le voyage initiatique de Baldassare devient une quête mêlant aventure, lecture et écriture. Cette dynamique structure le déplacement tout en donnant une ampleur héroïque au récit. À travers ce périple, Maalouf montre comment la littérature revisite le passé et encourage une réflexion sur l'histoire et la société. En reliant son récit à un réseau complexe de références, l'auteur crée une oeuvre qui invite à explorer les liens entre passé et présent. Le Périple de Baldassare s'inscrit dans la tradition du roman historique classique, tout en restant pertinent pour les lecteurs contemporains.
Benzer Tezler
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Türkiye nabidae (heteroptera) faunası üzerinde sistematik çalışmalar
Contribution to the systematıcal studies of Turkish nabidae (Heteroptera)
HURİYE ERBAY
- Ampirik dağılımlar ve genelleştirilmiş lambda dağılımının M/M/1 kuyruk modeli simülasyonunda kullanımı
Başlık çevirisi yok
BERNA DENGİZ
Doktora
Türkçe
1986
İstatistikGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN EROL
- İşyeri sendika temsilcilerinin hizmet akdinin feshine karşı korunmaları
Başlık çevirisi yok
ŞERAFETTİN ÖZDİL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAMDİ MOLLAMAHMUTOĞLU
- Bertrand eğri çiftleri üzerine genelleştirmeler
Başlık çevirisi yok
NAZMİ ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
MatematikGazi ÜniversitesiMatematik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN HİLMİ HACISALİHOĞLU