The interaction between drought stress and nitrogenefficiency on rootstock potential of some selectedtomato varieties
Azot etkinliği ve kuraklık stresi arasındaki etkileşimin seçilmiş bazı domates çeşitlerinin anaçlık potansiyeli üzerine etkisi
- Tez No: 920562
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDULLAH ULAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Aşılama-bitki, Bitki fizyolojisi, Grafting, Plant physiology
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erciyes Üniversitesi Bitki Beslenme Fizyolojisi Laboratuvarı'nda Şubat 2022'de başlatılan dört farklı besin çözeltisi denemesi gerçekleştirilmiştir. Bu denemelerde 16 farklı domates genotipi kullanılmıştır. Bu araştırmanın amacı, seçilmiş bazı azot etkin ve kuraklığa dayanıklı genotiplerin anaçlık potansiyelini karşılıklı aşılama yöntemiyle belirlemektir. Birinci ve ikinci denemeler beş hafta sürerken, üçüncü ve dördüncü denemeler 13 hafta boyunca yürütülmüştür. Tüm denemeler düşük azot dozu (0.3 mM) ve yüksek azot dozu (3.0 mM) koşullarında, her ikisi de %10 (w/v) Polietilen glikol (PEG 6000) içeren ortamda gerçekleştirilmiştir. Üçüncü ve dördüncü denemelerde, üç azot etkin ve kuraklığa dayanıklı genotip (ALT, EGE50 ve IRAK5) anaç olarak seçilmiş, iki azot etkin olmayan ve kuraklığa duyarsız genotip (ATS06 ve IRAK1) ise aşılı kombinasyonlar için kalem olarak kullanılmıştır. Tüm denemeler tamamen rastgele deneme deseninde, dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Dört denemenin sonuçlarına göre, genotipler ve aşılı kombinasyonlar arasında farklı uygulamalar altında istatistiksel olarak anlamlı (P<0.001) farklılıklar olduğu tesbit edilmiştir. Genotipler ile uygulamalar arasındaki etkileşimler ve aşılı kombinasyonlar ile uygulamalar arasındaki etkileşimler de istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sonuçlarımız, PEG 6000'in fizyolojik, morfolojik ve agronomik parametrelerde önemli azalmalara neden olduğunu, ancak kontrol grubuna kıyasla iyon sızıntısını (yaprak ve kök) artırdığını ve su kullanım verimliliğini yükselttiğini göstermiştir. Düşük azot dozu koşullarında, PEG uygulaması altında gövde kuru biyokütlesi ile klorofil (R = -0.08774) ve yaprak iyon sızıntısı (R = -0.50650) arasında anlamlı negatif korelasyon tespit edilmiştir. Aşılı kombinasyonlardan ATS06/ALT (S1/R1) ve IRAK1/IRAK5 (S2/R3), diğer aşılı ve aşısız kombinasyonlara kıyasla kuraklık direnci ve azot kullanımı açısından en yüksek performansı göstermiştir. Gelecekte, bu aşılı kombinasyonların sınırlı azot ve kuraklık stresi koşullarında bitki verimini artırmak için kullanılabileceği öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
Four different nutrient solution experiments were conducted at Erciyes University Plant Nutritional Physiology Laboratory, which started in the February 2022. Sixteen tomato genotypes were used in these experiments. The aim of this research was to finding out the rootstock potential of some selected nitrogen efficient and drought resistant genotypes via reciprocal grafting.1st and 2nd experiment was conducted for 5 week whilst the 3rd and 4th experiment lasted for 13 weeks all under low N dose (0.3 mM) and high N dose (3.0 mM) both with 10% (w/v) Polyethylene glycol (PEG 6000) respectively. In the third and fourth experiment, three nitrogen efficient and drought resistant genotypes (ALT, EGE50 and IRAK5) were selected and used as rootstock whilst two nitrogen inefficient and drought non-resistant genotypes (ATS06 and IRAK1) were selected as scion for grafted combinations. All the four experiments were conducted under completely randomized design with four replications. With respect to all the four experiments, our results indicated that there was significant (P<0.001) difference among genotypes and grafted combinations under various treatments. Interaction between genotypes and treatments and interaction between grafted combinations and treatments were significant. Our results indicated that PEG 6000 caused significant reduction in physiological, morphological and agronomical parameters but increases ion leakage (leaf and root) and also water use efficient as compared to the control. In the low N dose condition significant negative correlation was detected between shoot dry biomass and chlorophyll (R = -0.08774), leaf ion leakage (R= -0.50650) under PEG treatment. The grafted combination of ATS06/ALT (S1/R1) and IRAK1/IRAK5 (S2/R3) had the highest performance for drought resistance and nitrogen efficiency than the other grafted and non-grafted combinations. In the nearby future, this grafted combination could be used to enhance crop yield under limited nitrogen and drought stress condition.
Benzer Tezler
- Kuraklık stresi koşullarında yetiştirilen petunya (Petunia hybrida L.)'nın gelişimi ve kalitesine mikoriza ve rizobakteri uygulamalarının etkileri
Effects of mycorrhiza and rhizobacteria treatments on growth and quality of petunia (Petunia hybrida L.) grown under drought stress conditions
MUSTAFA KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMMÜ ÖZGÜL KARAGÜZEL
- Yaprak kıvrılmasının düzenlenmesinde dehidrin seviyesi ile hidrojen peroksit ve süperoksit arasındaki ilişkinin araştırılması
The investigation of the relationship between dehydrine level and hydrogen peroxide and superoxide in regulation of leaf rolling
LOKMAN KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BotanikKaradeniz Teknik ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RABİYE TERZİ
- Güçlükonak-Şırnak lokasyonunda kuraklık stresi altında yetiştirilen domates (Solanum lycopersicum L.) bitkisinde proline uygulamasının verim potansiyeline ve kalite parametrelerine etkisi
Effect of proline application on yield potential and quality parameters of tomatoes (Solanum lycopersicum L.) grown under drought stress in Güçlükonak-Şırnak location
UĞUR ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatŞırnak ÜniversitesiTarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ŞİMŞEK
- Türkiye'de yetiştirilen bazı şeker pancarı (Beta vulgarıs L.) çeşitlerinin kuraklık stresine karşı agronomik, fizyolojik ve kök morfolojik tepkileri
Agronomic, physiological and root morphological responses of sugar beet cultivars grown in turkey under drought stress
ENVER SİNA BİRER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatErciyes ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH ULAŞ
- Ekmeklik buğday melez ve anaçlarının hızlı ıslah sisteminde kuraklık stresine toleranslarının belirlenmesi
Determination of drought stres tolerance of bread wheat hybrids and parents in a rapid breeding system
ŞENGÜL ÜNAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
ZiraatDicle ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET YILDIRIM