Bursa ilinde bulunan 40-75 yaş arası yetişkin bireylerde Akdeniz Ve DASH diyetine uyum düzeyi ile demans riskini azaltmak için yaşam şekli ve sağlık davranışı değiştirme motivasyonu ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between adherence to the Mediterranean And DASH diets and motivation for lifestyle and health behavior change to reduce dementia risk among adults aged 40-75 in Bursa province
- Tez No: 920378
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MÜGE ARSLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bursa ilinde bulunan 40-75 yaş arası yetişkin bireylerde Akdeniz ve DASH diyetine uyum düzeyi ile demans riskini azaltmak için yaşam şekli ve sağlık davranışı değiştirme motivasyonu ilişkisinin değerlendirilmesidir. Gereç Ve Yöntem: Katılımcılara; sosyodemografik anamnez formu, Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS), Demans Riskini Azaltmak İçin Yaşam Şekli Ve Sağlık Davranışı Değiştirme Motivasyonu Ölçeği (DRAYŞSDDMÖ) ve 24 Saatlik Besin Tüketim Kaydı yüz yüze uygulanmıştır. Verinin istatistiksel analizi“SPSS v27 (IBM Inc., Chicago, IL, USA)”istatistik paket programında yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 504 katılımcının %37,6'sı erkek ve %62,4'ü kadındır ve yaş ortalaması; 51,90 ±8,89 yıl, BKİ ortalaması; 26,24 ± 5,08 kg/m2'dir. Katılımcıların MEDAS toplam puan ortalaması; 5,83 ± 2,01 yani; Akdeniz diyetine uyum düzeyi düşüktür.“DRAYŞSDDMÖ Toplam”puan ortalaması; 84,17 ± 13,06, yani; demans riskini azaltmak amacıyla yaşam tarzı ve sağlık davranışını değiştirme motivasyonları yüksektir. DASH toplam puan ortalaması; 3,82± 1,03'dır, yani; DASH diyetine uyum düzeyi düşüktür. DASH diyetine uyum gösteren bireylerin MEDAS toplam puanı ortancası [6 (2-12)], uyum göstermeyen bireylerin [6 (1-10)] ortancasına göre daha yüksektir (p<0,05). DRAYŞSDDMÖ'nün“Algılanan Engeller”alt faktör puanlarında Akdeniz diyetine uyumu olmayan bireylerin ortancası [14 (4-20)], Akdeniz diyetine uyumu olan bireylerin [13 (5-20)] ortancasına göre daha yüksektir (U=17887,5; p<0,05) ve“Öz Yeterlik”alt faktör puanlarında da Akdeniz diyetine uyumu olan bireylerin [6 (3-10)] ortancası, Akdeniz diyetine uyumu olmayan bireylerin [6 (2-10)] ortancasına göre daha yüksektir (U=17308,5; p<0,01). DASH diyetine uyumu olmayan bireylerin“Genel Sağlık Motivasyonu”alt faktör puanlarının ortancası [16 (6-20)], DASH diyetine uyumu olan bireylerin ortancasına [15 (4-20)] göre daha yüksektir (p<0,05). DASH toplam puanlarında Akdeniz diyetine uyumu olmayan bireylerin [4 (1,5-7)] ortancası, Akdeniz diyetine uyumu olan bireylerin [3,5 (1-8)] ortancasına göre daha yüksektir (p<0,05). Bireylerin MEDAS toplam puanları arttıkça DRAYŞSDDMÖ'nün“Algılanan Faydalar”alt faktör puanlarında %19,6'lık bir artış ve“Algılanan Engeller”alt faktör puanlarında %20,3'lük bir azalma bulunmuştur. DASH toplam puanları arttıkça, DRAYŞSDDMÖ'nün“Algılanan Faydalar”alt faktör puanlarında %10,4'lük ve“Genel Sağlık Motivasyonu”alt faktör puanlarında %11,2'lik azalmaya neden olmuştur (p<0,05). Sonuç: Yetişkin bireylerin Akdeniz diyeti ve DASH diyet uyumlarının, demans riskini azaltmak için yaşam şekli ve sağlık davranışlarını değiştirme motivasyonunun algılanan fayda, engeller ve genel sağlık motivasyonu ile ilişkisinin olduğu bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to evaluate the relationship between adherence to the Mediterranean and DASH diets and the motivation for lifestyle and health behavior change to reduce dementia risk among adults aged 40-75 in Bursa Province. Materials and Methods: Participants were administered a sociodemographic anamnesis form, the Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS), the Motivation to Change Lifestyle and Health Behaviors for Dementia Risk Reduction (DRAYŞSDDMÖ), and a 24-Hour Food Consumption Record through face-to-face interviews. The statistical analysis of the data was performed using the SPSS v27 statistical package program (IBM Inc., Chicago, IL, USA). Results: The study included 504 participants, of whom 37.6% were men and 62.4% were women. The mean age was 51.90 ± 8.89 years, and the mean BMI was 26.24 ± 5.08 kg/m². The mean MEDAS total score was 5.83 ± 2.01, indicating a low adherence to the Mediterranean diet. The mean total score for the DRAYŞSDDMÖ was 84.17 ± 13.06, indicating a high motivation to change lifestyle and health behaviors to reduce dementia risk. The mean DASH total score was 3.82 ± 1.03, indicating low adherence to the DASH diet. The median MEDAS total score for individuals adhering to the DASH diet was higher [6 (2-12)] compared to those not adhering [6 (1-10)] (p<0.05). The median scores for the“Perceived Barriers”subscale of the DRAYŞSDDMÖ were higher among non-adherent individuals to the Mediterranean diet [14 (4-20)] compared to adherents [13 (5-20)] (U=17887.5; p<0.05). Conversely, the median scores for the“Self-Efficacy”subscale were higher among adherent individuals [6 (3-10)] compared to non-adherents [6 (2-10)] (U=17308.5; p<0.01). The median scores for the“General Health Motivation”subscale were higher in non-adherent individuals to the DASH diet [16 (6-20)] compared to adherent individuals [15 (4-20)] (p<0.05). Similarly, non-adherents to the Mediterranean diet had higher median DASH total scores [4 (1.5-7)] compared to adherents [3.5 (1-8)] (p<0.05). As the MEDAS total scores increased, a 19.6% increase was observed in the“Perceived Benefits”subscale scores of the DRAYŞSDDMÖ, while a 20.3% decrease was found in the“Perceived Barriers”subscale scores. Conversely, an increase in DASH total scores resulted in a 10.4% decrease in the“Perceived Benefits”subscale scores and an 11.2% decrease in the“General Health Motivation”subscale scores (p<0.05). Conclusion: Mediterranean diet and DASH diet adherence and motivation to change lifestyle and health behaviours to reduce the risk of dementia were found to be associated with perceived benefits, barriers and general health motivation.
Benzer Tezler
- Türk tekstil sektörünün genel görünümü ve hazır giyim sektörümüz
Başlık çevirisi yok
ZEYNEP ASLANTÜRK(DİLBAZ)
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Tekstil ve Tekstil Mühendisliğiİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİT TARGAN ÜNAL
- Türkiye'de nüfus ve eğitimde fırsat eşitsizliği
Başlık çevirisi yok
ŞENER BÜYÜKÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT ADEM
- Gönen ve Ekşidere (Balıkesir) termal sularının hidrojeolojik incelenmesi
Hydrogeological investigation of Gönen and Ekşidere (Balıkesir) thermal waters
HULİSİ TOLGA YALÇIN
Doktora
Türkçe
1997
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN YÜZER
- Malatya'da bir aile sağlığı merkezine başvuran 3-18 yaş aralığındaki bireylerin beslenme durumunun ve Allura Red AC (E129) bulunan besinlerin tüketim miktarının saptanması
Determination of consumption amount of nutritional status and Allura Red AC (E129) consumption of individuals in the age of 3-18 who attended a family health center in Malatya
BÜŞRA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve DiyetetikHasan Kalyoncu ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN BEYHAN
- Yetişkinlerde süt tüketim alışkanlığı ve süt tüketiminin kas iskelet sistemi sorunları ile ilişkisi
Milk consumption habits in adults and the relation between milk consumption and skeletal system problems
BÜŞRA KONUKLU