Klinik biyokimya analizörlerinde sonuçlara etki eden hata kaynaklarının incelenmesi
The Evaluation of error source in automated clinical chemistry analyzers
- Tez No: 91447
- Danışmanlar: PROF. DR. EBUBEKİR BAKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyokimya, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 1999
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyokimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ill ÖZET Bu çalışma Atatürk Üniversitesi Yakutiye ve Aziziye hastaneleri biyokimya laboratuvarlanndaki otoanalizörler kullanılarak yapıldı. Bu çalışmada laboratuvar otomasyonu ve analiz sonuçlarına yansıyan hata kaynakları araştırıldı. Bunlar preanalitik (uygun olmayan istek formu, uygunsuz numune alımı, uygunsuz koruyucu ve numune, nakil esnasındaki fiziksel etkenler, santrifüjlerine, laboratuvar personelinden kaynaklanan hatalar) ve analitik (numunelerin analizleri süresince buharlaşmanın neden olduğu hatalar, analizör hatası, interferen etkenler, carry over, uygun olmayan analitik metod, uygunsuz reaktif, kalibratör ve kontrol materyali) hatalar olmak üzere iki gruba ayrılabilir. Preanalitik hatalar, iyi eğitilmiş elemanların kullanımı ile büyük ölçüde önlenebilir. Numunelerin analizleri süresince oluşan buharlaşma analitlerin sonuçlarında anlamlı artışlara neden oldu. Bu nedenle laboratuvar mümkün olduğu kadar direkt güneş ışığından ve hava sirkülasyonundan uzak tutulmalı ve laboratuvar ortamı uygun nemlilikte olmalıdır. Numunelerin kablara doluluk oranlarıda buharlaşmayı etkileyen bir başka faktördür. Numuneler kablara 1/2 veya 3/4 oranlarında doldurulmalıdır. Analizörlerin çalışma hızları test sonuçları üzerinde etkili oldu. Hızlı çalışan analizörlerin (test/saat kapasitesi yüksek olanlar) numuneleri diğer analizörlere göre daha az buharlaşmaya maruz kalmaktadır. Analizler üzerindeki bir diğer etki de interferenlerin etkileridir. Hemoliz, ikter ve lipemi test sonuçları üzerinde önemli derecede hatalara neden olmaktadır. Bu etkileri önlemek için numuneler çeşitli oranlarda dilue edilmeli bikromatik ve numune körlü okumalar yapılmalıdır. Sonuçlara yansıyan bir diğer hata kaynağı carry over'dır. Bu hata kaynağını önleme analizörlerin teknik yönden iyi yıkama yapabilmelerine bağlıdır. Testlerin analizörlerdeki sıralanışfda bir diğer hata kaynağıdır. Bahsedilen bütün bu hata kaynaklarının test sonuçlarına etkisi yapılan çalışmalarla teyid edildi. Sonuç olarak, preanalitik ve analitik hata kaynaklarının gözönünde bulundurulması ve onlardan korunulması laboratuvardan kaliteli sonuçların elde edilmesini sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
IV SUMMARY THE EVALUATION OF ERROR SOURCE IN AUTOMATED CLINICAL CHEMISTRY ANALYZERS This study was cunducted in automated clinical chemistry analyzers in biochemistry laboratories of the hospitals of Atatürk University. The automation of clinical chemistry analyzers and the source of errors in these systems were evaluated. The source of errors were divided into two categories : preanalitical (including erranous request form, inappropriate sampling, inappropriate preservative, same physical agents, erranouse centrfugation, and errors of laboratory staff) and analytical ones (including the evaporation of the samples, carry over, inappropriate analitical method, interferenses, and the errors origined from calibrators, regents, and control materials). The well-trained staff can prevent many of preanalytical errors.The evaporation of the samples in preanalitical and analitical periods was found to be a considerable error source, resulting in higher results. The laboratory must be kept as possible as from direct sunlight and air circulation. The relative moisture must be convencent in laboratory. The more the fullness of the sample cups, the less the errors of evaporation would occur, with the fullness being 1/2 to 3/4. Since the short duration of the analysis can rather prevent the evaporation effect, the analyzers of high throughput are more convencent than the low throughput anes. The homolytic, hyperlipemic, and icteric samples are all most important error source because of interferants. These interferant effect can be prevented by dilution of the sample, bichromatic reading, and sample blank reading. The carry over is another error source, which can be protected by high quality analyzers.The sequence of the analytes in the analytical system may effect on the quality of the results. All of the above-mentioned error sources were confirmed by our results. As conclusion, the consideration of preanalytical and analytical errors and prevention of them may yield high quality test results.
Benzer Tezler
- Stat (Acil) test analizlerinde testleme döngü süresi ve analitik kalite açısından plazma kullanımının etkileri
Başlık çevirisi yok
AHMET SERDAR DERMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1997
BiyokimyaDokuz Eylül ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLDAL KIRKALI
- Adenozin deaminaz(ADA) enziminin kinetik özellikleri, otomatik analizör ile aktivite ölçümü, tüberküloz ve lepra hastalarında serum ada aktivitesi ve bazı biyokimyasal parametreler
Başlık çevirisi yok
ÖZCAN EREL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1992
BiyokimyaFırat ÜniversitesiBiyokimya ve Klinik Biyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YÜKSEL ÖZDEMİR