Metastatik meme kanseri tanılı hastalarda kognitif fonksiyonların değerlendirilmesi ve biyomarker ilişkisi
Evaluation of cognitive functions in patients with metastatic breast cancer diagnosis and biomarker relationship
- Tez No: 913156
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEYNEP GÜLSÜM GÜÇ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Onkoloji, İç Hastalıkları, Oncology, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: cognitive function, cdk 4/6 inhibitor, endocrine therapy, progression-free survival, inflammatory score
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve amaç: Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanserdir. Tarama tetkikleri ve toplumun bilinçlenmesi ile erken tanı alan hastalar artsa da halen hastaların çoğu metastatik evrede karşımıza çıkmaktadır. Hormon pozitif HER2 negatif meme kanseri grubunda dünya çapında tüm kılavuzlarda önerilen tedavi CDK 4/6 inhibitörleri ile endokrin tedavilerin kombinasyonu şeklindedir. Bu tedavileri kullanan hastalar uzun yıllar yaşamakta; oral kullanılan ilaçlar sayesinde günlük işlerine ve çalışma hayatlarına devam etmektedir. Yapılan klinik çalışmalarda ilaçların hematolojik, nefrolojik, kardiyolojik vb yan etkileri belirtilse de bu tedavilerin kognitif fonksiyonlar üzerine etkileri bilinmemektedir. Bu çalışmada amacımız, CDK4/6 inhibitörü+endokrin tedavilerin kognitif fonksiyonlar üzerine olan etkisinin araştırılmasıdır. Gereç ve yöntem: İzmir Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Kliniği'nde metastatik hormon pozitif meme kanseri tanısıyla CDK4/6 inhibitörü+endokrin tedavi kullanan; Bilinen beyin metastazı, aktif antidepresan-antipsikotik kullanımı, iskemik ya da hemorajik inme öyküsü ya da mental retardasyon tanısı olmayan hastalara tedavi başında ve tedavinin 6.ayında kognitif fonksiyonları değerlendirmek üzere MoCa testi uygulanmıştır. Eş zamanlı hastaların demografik ve patolojik özellikleri; HALP ve GNR indeks gibi inflamatuar/nutrisyonel skorları hesaplanmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 73 hastanın 56'sı postmenopozaldi. CDK 4/6 inhibitörü olarak hastalardan 58'i ribosiklib 15'i palbosiklib tedavisi almaktaydı. En sık görülen metastaz yeri %64,4 ile kemikti. Ortalama izlem süresi 35 ay olan hastaların ortalama CDK kullanım süreleri 21 aydı. Tedavi sırasında 17 hastada progresyon gözlendi.Hastaların tedavi öncesi ve 6.ayında yapılan MoCA testi ile kognitif fonksiyon değerlendirilmesinde hem cut off değere göre hem de General Linear Model Repeated Measures Test Analizinde kognitif fonksiyonlarda anlamlı azalma gözlendi. (p<0.001) Yapılan alt grup analizlerinde en belirgin azalmanın dikkat ve gecikmeli hatırlamada olduğu gözlendi. Kognitif fonksiyonlardaki azalma premenopozal hastalarda, LHRH ile kombine hormonoterapi alanlarda ve karaciğer metastazı olanlarda istatistiksel anlamlı bulundu. HALP skoru ve GNR indeksin kognisyonla anlamlı ilişkisi gözlenmezken her iki belirteçteki düşüklüğün daha kısa progresyonsuz sağkalım süreleri ile ilişkili olduğu görüldü. Sonuç: Bulgular değerlendirildiğinde metastatik hormon pozitif meme kanseri hastalarında oldukça sık kullanılan CDK 4/6 inhibitörleri+endokrin tedavilerin anlamlı düzeyde kognisyon kaybına neden olabileceği ve bu kaybın özellike dikkat ve gecikmeli bellek üzerinde olduğu gösterilmiştir. Bakılan standart tetkiklerle kolaylıkla hesaplanılabilen HALP skoru ve GNR indeks kognitif fonksiyonla ilişkili bulunmazken progresyonsuz sağkalımı öngördürmede kullanılabilecek bir belirteçtir. Anahtar Kelimler: kognitif fonksiyon, cdk 4/6 inhibitörü, endokrin tedavi, progresyonsuz sağkalım, inflamatuar skor
Özet (Çeviri)
Introduction and purpose: Breast cancer is the most common cancer in women. Although the number of patients diagnosed early is increasing with screening tests and public awareness, most patients still appear in the metastatic stage. In the hormone-positive HER2-negative breast cancer group, the treatment recommended in all guidelines worldwide is the combination of CDK 4/6 inhibitors and endocrine therapies. Patients who use these treatments live for many years and continue their daily work and working lives thanks to oral medications. Although clinical studies have indicated hematological, nephrological, cardiological, etc. side effects of drugs, the effects of these treatments on cognitive functions are unknown. Our aim in this study is to investigate the effects of CDK4/6 inhibitor + endocrine treatments on cognitive functions. Materials and methods: MoCa test was applied to patients diagnosed with metastatic hormone positive breast cancer, using CDK4/6 inhibitor+endocrine therapy; without known brain metastasis, active antidepressant-antipsychotic use, history of ischemic or hemorrhagic stroke or mental retardation, at the beginning of treatment and at the 6th month of treatment to evaluate cognitive functions in the Medical Oncology Clinic of İzmir Atatürk Education and Research Hospital. Simultaneously, demographic and pathological characteristics of the patients; inflammatory/nutritional scores such as HALP and GNR index were calculated. Results: Of the 73 patients included in the study, 56 were postmenopausal. 58 of the patients were receiving ribociclib and 15 were receiving palbociclib treatment as CDK 4/6 inhibitors. The most common metastatic site was bone (64.4%). The mean follow-up period of the patients was 35 months and the mean duration of CDK use was 21 months. Progression was observed in 17 patients during treatment. In the evaluation of cognitive function with the MoCA test performed before and at the 6th month of treatment, a significant decrease in cognitive functions was observed both according to the cut-off value and in the General Linear Model Repeated Measures Test Analysis. (p<0.001) In the subgroup analyses performed, the most significant decrease was observed in attention and delayed recall. The decrease in cognitive functions was found to be statistically significant in premenopausal patients, those receiving combined hormonotherapy with LHRH and those with liver metastases. While no significant relationship was observed between HALP score and GNR index and cognition, decreases in both markers were found to be associated with shorter progression-free survival times. Conclusion: When the findings were evaluated, it was shown that CDK 4/6 inhibitors + endocrine treatments, which are frequently used in metastatic hormone-positive breast cancer patients, can cause significant cognitive loss and this loss is especially on attention and delayed memory. HALP score and GNR index, which can be easily calculated with standard examinations, are not found to be related to cognitive function, but are a marker that can be used to predict progression-free survival.
Benzer Tezler
- Kanser hastalarında anemi sıklığı ve sebeplerinin incelenmesi
Study of frequency and causes of anemia in cancer pati̇ents
ARZU ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
HematolojiDüzce Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BİRGÜL ÖNEÇ
- Meme kanserli hastalarda uygulanan tedavi yöntemlerinin uzun dönemde omuz ve üst ekstremite morbiditesi, lenfödem ve yaşam kalitesi üzerine etkileri
The long term effect of treatment methods on breast cancer survivors over shoulder and upper extremity morbidity, lymphedema and life quality
İBRAHİM ASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonUludağ ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA JALE İRDESEL
- Karaciğer ve pankreas hastalıklarında 5' nükleotidaz ve diğer bazı enzimlerin serumdaki aktivite seviyelerinin tayini
Başlık çevirisi yok
VELİYE GÜRSEL
- Kümesel değişim metodu ile spin-1 ısıng sisteminin kararlı, yarı kararlı ve kararsız çözümleri
Study of stable, metastable and unstable solutions of spin-1 ising system in the cluster variation method
MEHMET ARI
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Fizik ve Fizik MühendisliğiErciyes ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KESKİN
- İlerlemiş mide ve kolerektal kanserde 5-fluorouracil+cisplatinum ve/veya folinic acid tedavisinin sonuçları
Başlık çevirisi yok
AYFER HELVA