Türkçede bir dil içi çeviri örneği Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın“Son Arzu”romanı
An example of intralingual translation in Turkish Hüseyin Rahmi Gürpınar's The“Last Desire”novel
- Tez No: 906248
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUZAFFER UZUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Dil reformu, Language reformism
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk edebiyatında yeni bir çalışma alanı olarak ortaya çıkan dil içi çeviri; lehçe içi ve lehçeler arasında oluşan farklılıkları ortadan kaldırmak, yazar ve okuyucu arasında artan dilsel mesafenin en aza indirilip metnin okuyucu tarafından anlaşılabilirliğini artırmak için metne yazar, yayınevi ya da resmî kurumlar tarafından yapılan bir müdahale şeklidir. Bu çalışmada, dil içi çeviri faaliyetinin Türk edebiyatındaki yerini belirlemek, kavramı tartışmalı yönleri ile ele almak ve seçilen bir eserde yapılan değiştirimin şekil ve düzeyini tespit etmek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda 26 Şubat 1334/1916 yılında Heybeliada'da tamamlanmış Son Arzu romanının Âti gazetesinde tefrika edilip 1338/1920 yılında İbrahim Hilmi Bey tarafından Orhaniye Matbaasında kitap hâline getirilen birinci baskısı ile 1984 yılında Atlas Kitabevi tarafından yayımlanan beşinci baskısı karşılaştırılmış, dilde meydana gelen değişimin düzeyi, dil içi çevirmenin metne müdahaleleri belirlenmeye çalışılmıştır. İnceleme sonucunda tespit edilen farklılıklar; değiştirme, ekleme, çıkarma ve söz dizimi düzeyinde yapılan müdahaleler ana başlıkları altında, ek, kelime, kelime grubu, cümle düzeyinde metinde gerçekleştirilen değiştirmeler örnekleri ile sunulmuş ve yorumlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Intralingual translation, which has emerged as a new field of study in Turkish literature, is a form of intervention made by the author, publishing house or official institutions in order to eliminate the differences within and between dialects, to minimize the increasing linguistic distance between the author and the reader and to increase the comprehensibility of the text by the reader. This study aims to determine the place of intralingual translation in Turkish literature, to discuss the concept with its controversial aspects and to determine the form and level of the modification made in a selected work. In this direction, the first edition of the novel Son Arzu, which was completed in Heybeliada on February 26, 1334/1916, was compared with the fifth edition published by Atlas Bookstore in 1984, which was published by İbrahim Hilmi Bey in Orhaniye Printing House in 1338/1920, and the level of change in the language and the interventions of the translator in the text were tried to be determined. The differences identified as a result of the analysis are presented and interpreted under the main headings of changes, additions, deletions and interventions at the syntactic level, with examples of changes made to the text at the level of affix, word, word group and sentence.
Benzer Tezler
- Yang Bojun'ün 'Konfüçyüs Konuşmalar' adlı eserinin dil içi çeviri bağlamında incelenmesi
An examination of Yang Bojun's 'translation and commentary on the Analects of Confucius' in the context of intralingual translation
GUOZHONG TANG
Doktora
Türkçe
2026
Mütercim-TercümanlıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GİRAY FİDAN
- Oğuzca Kur'an tercümeleri üzerine eş zamanlı ve art zamanlı bir dil incelemesi: Zâriyat suresi örneği
A synchronic and diachronic language study on the Qur'an translations of Oghuz languages: The surah Zariyat
AYŞEGÜL GÜRSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Dilbilimİstanbul ÜniversitesiDil Bilimi Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ELMALI
- Türkçeden Arapçaya çevrilen çocuk kitaplarının dil, üslup ve biçim yönünden incelenmesi: Kâmil örneği
Analysis of children's books translated from Turkish to Arabic in terms of language, style and form: Kâmil example
TUBA CANSIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Mütercim-TercümanlıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜRKAN DAĞBAŞI
- Almanca yabancı dil öğretimi kapsamında Almanca ve Türkçe'de seçilmiş birleşik fiillerin anlamsal ve yapısal açıdan karşılaştırılması
A comparative semantic and structural analysis of the selected light/phrasal verbs in Turkish and German in teaching German as foreign language
VİLDAN ÖZGÜL
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RECEP RAGIP BAŞBAĞI
- Vergleich Deutscher und Turkischer phraseologismen
Almanca ve Türkçe deyimlerin dilbilimsel açıdan karşılaştırılması
ÇİĞDEM BAŞAR
Yüksek Lisans
Almanca
1994
DilbilimUludağ ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZİHNİ TUNCER