Geri Dön

Doğu Akdeniz Bölgesi'nde ABD'nin jeopolitik yaklaşımları ve Türkiye'ye etkileri (1990-2021)

Us geopolitical approaches in the Eastern Mediterranean regionand its effects on Türkiye (1990-2021)

PDF İndir

  1. Tez No: 904384
  2. Yazar: EKREM ÖNDER UYAR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA SITKI BİLGİN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
  6. Anahtar Kelimeler: ABD, Türkiye, Jeopolitik, Doğu Akdeniz, Mavi Vatan, 1990 sonrası, Amerika Birleşik Devletleri, Doğu Akdeniz bölgesi, USA, Türkiye, Geopolitics, Eastern Mediterranean, Blue Homeland, After 1990, United States of America, Eastern Mediterranean region, Geopolitic
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tezde Doğu Akdeniz Bölgesi'nde ABD'nin, Soğuk Savaşın sona erdiği 1990 yılı ve sonrasında sergilediği jeopolitik yaklaşımlar ve bunların Türkiye'ye etkileri incelenmiştir. Tezde, 1990 sonrası ABD'nin Doğu Akdeniz'de sergilediği yaklaşımları anlayabilmek için bir tarihsel perspektif verilmiş ve bu yaklaşımların temelini oluşturan bakış açılarının hangi süreçlerden geçerek geliştiği ortaya koyulmuştur. Ayrıca Doğu Akdeniz'in, Türkiye, bölge içi ve bölge dışı küresel aktörler açısından önemi, hak ve menfaatler, menfaatlerin korunması ve genişletilmesi için kurulan ittifaklar, yapılan anlaşmalar ve izlenen politikalar ortaya koyulmaya çalışılmıştır. 1990 sonrası dönem, iki kısım halinde incelenmiştir. Birincisi, 1990 – 2001 yılları arası, ABD'nin“Yeni Dünya Düzeni”ni ilan ettiği, Dünya politikalarına yön veren tek hegemon güç olduğunu ortaya koymaya çalıştığı, liberalizm, demokrasi, Batı'nın üstünlüğü, kimlik ve kültür açısından yüksek değerlere sahip olduğunu iddia ettiği dönemdir. İkinci dönem ise, ABD'nin ikiz kulelere terör saldırılarına maruz kalması sonrası“Bush Doktrini”ile proaktif yaklaşımı benimsediği, aynı zamanda Doğu Akdeniz'de deniz yatağında bulunan enerji kaynakları ile birlikte bölgenin stratejik öneminin arttığı, bu nedenle bölgesel ve küresel güçlerin jeopolitik yaklaşımlarını ve siyasetlerini buna göre tekrar şekillendirdikleri dönemdir. 16'ncı yüzyılda Doğu Akdeniz'in“Türk Gölü”olmasının ardından zaman içerisinde yaşanan gerilemeye rağmen, bölgedeki Türk hakimiyetinin 19'uncu yüzyıla kadar devam ettiği görülmektedir. 1830 yılında Yunanistan'ın kurulmasıyla Ege Denizi'nde başlayan Türk-Yunan rekabeti, 1947 yılında Oniki Adaların Yunan hakimiyetine geçmesiyle Doğu Akdeniz'e taşınmış ve Kıbrıs Barış Harekâtı ile doruk noktasına ulaşmıştır. Özellikle 21'inci yüzyılın başından itibaren Doğu Akdeniz'de enerji kaynaklarının keşfi sonrası Yunanistan ve GKRY başta İsrail ve Mısır olmak üzere bölge ülkeleriyle iş birliği ve anlaşmalar yaparak Türkiye'yi“Mavi Vatan”kapsamındaki deniz yetki alanlarındaki haklarından mahrum bırakmaya çalışmaktadırlar. ABD ise özellikle 2015-2016 yıllarından itibaren yaşanan siyasi ve uluslararası hukuk krizleri dolayısıyla Türkiye ile olan ilişkilerine mesafe koyarak Yunanistan, GKRY ve İsrail'e daha fazla yakınlaşmıştır.

Özet (Çeviri)

In this thesis, the geopolitical approaches of the United States in the Eastern Mediterranean Region, when the Cold War ended in 1990 and after the end of the Cold War, and their effects on Turkey are examined. In the thesis, a historical perspective was given in order to understand the approaches of the US in the Eastern Mediterranean after 1990, and the processes of the perspectives that constitute the basis of these approaches developed. In addition, the importance of the Eastern Mediterranean in terms of Turkey, in -region and non -regional global actors, rights and interests, alliances established for the protection and expansion of interests, agreements and policies followed. The post -1990 period was examined in two parts. First period which is between 1990 and 2001, the US declared the“New World Order”, and tries to reveal that it is the only hegemon power that guides world policies, and that liberalism, democracy and tries to prove the West has high values in terms of identity and culture. The second period is that the US adopted a proactive approach with the“Bush Doctrine”after the US was exposed to terrorist attacks on twin towers, and that the strategic importance of the Region increased with the discovery of energy sources in the sea bed in the Eastern Mediterranean, so the geopolitics of the regional and global powers It is the period in which they re -shape their approaches and politics accordingly. After the Eastern Mediterranean being called“Turkish Lake”in the 16th century, despite the decline in time, it has been seen that the Turkish domination in the region continued until the 19th century. The Turkish-Greek competition, which started in the Aegean Sea with the establishment of Greece in 1830, moved to the Eastern Mediterranean with the Greek dominance of the twelve Islands in 1947 and reached its climax with the Cyprus Peace Operation. Especially since the beginning of the 21st century, after the discovery of energy resources in the Eastern Mediterranean, Greece and the Greek Cooperation and agreements with the countries of the region, especially Israel and Egypt, are trying to deprive Turkey in the areas of marine jurisdiction within the scope of“Blue Homeland”. The US supported Greece, Greek and Israel by putting a distance in its relations with Turkey due to political and international law crises since 2015-2016.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    803959

    Soğuk Savaş sonrası Türkiye'nin güvenlik algılamasında NATO ve Kıbrıs etkisi

    The role of NATO and Cyprus in Turkey's post-Cold War therat perception

    KAHRAMAN KARAMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Uluslararası İlişkilerAltınbaş Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TOLGA DEMİRYOL

  2. Tez No

    106

    Sivas yöresinde akraba evliliği yapan ve yapmayan çiftlerde dermatoglifik benzerlikler

    Similarities of dermataoglyphies among individval of married relatives and married couples not related to each other in Sivas region

    Y. SELMA SÜNGÜ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1984

    Tıbbi BiyolojiCumhuriyet Üniversitesi

    Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. İLHAN SEZGİN

  3. Tez No

    258

    Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması

    Başlık çevirisi yok

    G. FERZAN KÜÇÜKA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge Üniversitesi

    Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ

  4. Tez No

    233

    Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma

    A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region

    MEHMET FARUK ALTUNKASA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Çevre MühendisliğiÇukurova Üniversitesi

    Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN

  5. Tez No

    31

    Realization of transmitter and receiver clock generation units and channel switching unit in a modified analog radio relay

    Değiştirilen bir analog radyodaki verici ve alıcı saat üretimi birimleri ve kanal anahtarlama biriminin gerçekleştirilmesi

    AYHAN BÜYÜKSEMERCİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1987

    Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MURAT AŞKAR

Geri Dön