TRT THM repertuvarında bulunan Hatay türkülerinin söz ve müzik unsurlarının incelenmesi
An analysis on the lyrics and musical element of Hatay folk songs in TRT THM (Turkish folk music) repertoire
- Tez No: 900210
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET SELİM DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Hatay Türkülerinde Söz Unsurları-Hatay Müzik Unsurları, Lyrical Elements in Hatay Folk Songs - Musical Elements in Hatay
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzik Bilimleri Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Hatay yöresine ait TRT THM repertuarındaki türkülerdeki söz unsurlarının (eşya, meyve, sebze, yer adları, sevgiliye ait unsurlar, deyimler, tabiat ve coğrafi unsurlar) vb. müzik unsurlarını (makam dizileri, ritmik usuller, formları) araştırarak verileri bir araya getirmeyi ve halk kültürünün korunarak gelecek kuşaklara aktarılmasını amaçlamaktadır. Ayrıca, Türk halkının geleneksel kültürünün ortaya konulması ve unutulmasının önlenmesine katkıda bulunarak bilimsel sonuçlara ulaşmayı hedeflemektedir. Yöntem: Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemleri olarak kaynak araştırması ve belgesel tarama kullanılmış, veriler ise doküman inceleme tekniği ile elde edilmiştir. Bulgular: Araştırmanın üçüncü bölümü olan Bulgular kısmında, 28 eserin notaları sunulmuş ve eserlerin söz unsurları analiz edilmiştir. Ayrıca, müzik unsurları açısından makam dizileri, ritmik usuller ve tür yapıları incelenmiştir. Eserlerin söz unsurları, 26 başlık altında toplanmış ve bu başlıklar doğrultusunda eserlerin sözleri tek tek incelenip tablolar halinde sunulmuştur. Makam dizilerinde birden fazla makam bulunmasına rağmen, eserlerin genelinde 4/4'lük ritimler ve ağırlıklı olarak kırık havalar kullanıldığı gözlemlenmiştir. Sonuç: Hatay türkülerinin sözsel ve müzikal unsurları üzerinde yapılan incelemelerde şu sonuçlar elde edilmiştir: Hatay'ın Çukurova ve Amik Ovası'nda bulunmasına ve tarım ürünleri arasında arpa ile buğdayın yetiştirilmesine rağmen, türkülere bu yiyeceklerin yalnızca birer kez geçtiği saptanmıştır. Hatay türkülerinin tamamının“kırık hava”formunda bestelendiği belirlenmiştir. Söz unsurları arasında en sık kullanılan ögeler arasında sayı adları, insan bedeniyle ilgili unsurlar, çiçek ve bitki adları, hayvan adları ve sevgiliye dair unsurlar yer almaktadır. Ayrıca, türkülerin dizi yapılarında 13 farklı dizi tespit edilmiş olup, Hicaz dizisi 5 türkü ile en fazla kullanılan dizidir. Diğer diziler arasında Hüseyni, Mahur, ve Segâh dizileri öne çıktığı tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to gather and preserve the elements of folk culture by researching the lyrical components (such as objects, fruits, vegetables, place names, elements related to the beloved, idioms, nature, and geographical elements) and musical elements (such as modes, rhythmic patterns, and forms) found in the TRT Turkish Folk Music (THM) repertoire of songs from the Hatay region. Additionally, it seeks to contribute to the presentation of traditional Turkish culture and prevent its forgetting by reaching scientific conclusions. Method: In this study, qualitative research methods including source research and documentary scanning were used, and data were collected through document analysis techniques. Findings: In the third section of the study, Findings, the notes of 28 pieces were presented, and the lyrical components of these pieces were analyzed. Furthermore, the musical elements such as modes, rhythmic patterns, and forms of the pieces were examined. The lyrical components were categorized under 26 headings, and the lyrics of the pieces were analyzed and presented in tabular form according to these headings. Despite the presence of multiple modes, it was observed that the majority of the pieces utilized 4/4 rhythmic patterns and predominantly broken rhythms. Conclusion: The examination of the lyrical and musical elements of Hatay folk songs revealed the following results: Despite Hatay's location in Çukurova and the Amik Plain and the cultivation of barley and wheat, these food items were mentioned only once in the folk songs. It was determined that all Hatay folk songs were composed in the“broken rhythm”form. Among the frequently used lyrical elements are number names, body-related elements, flower and plant names, animal names, and elements related to the beloved. Additionally, 13 different modes were identified in the song structures, with the Hicaz mode being the most frequently used, appearing in 5 songs. Other prominent modes include Hüseyni, Mahur, and Segâh.
Benzer Tezler
- TRT THM repertuvarında bulunan ilahilerin Türk müziği usûlleri açısından analizi ve tespiti
Analysis of Turkish music usûls in the TRT Turkish Folk Hymns repertoire
YUSUF YÖNDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MüzikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Din Musikisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPER AKDENİZ
- Güftesi Yunus Emre'ye ait TRT THM repertuvarında bulunan ve bulunmayan türkülerin ayak/makam, usul ve tür yönünden incelenmesi
An investigation of the Turkish Turkish songs composed and in the TRT repertoire with lyrics belonging to Yunus Emre in terms of foot/math, procedure and type
ÖMER ZÜLFÜ GÜRAKAR
- TRT THM reperuvarında bulunan Ordu yöresi türkülerinin ritim yapılarının THM ve TSM nazariyatı açısından karşılaştırmalı incelemesi
A comparative study on the rhy THM structures of folk songs of Ordu region in the TRT tfm repertory in terms of TFM and tam theoretic
BARIŞ ENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MüzikAtatürk ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR SADIK KARATAŞ
- TRT THM repertuvarında yer alan dokuz birim zamanlı ölçülmüş türkülerin Türk müziği usûl nazariyesine göre tespîti ve tasnîfi
Determination and clasification of nine unit time measured songs in TRT THM according to turkish music procedural theory
BETÜL TOPRAK
- TRT THM repertuvarında Erzurum yöresine kayıtlı 13 zamanlı ve üzeri karma usûllü türkülerin ritmik yapılarının TSM usûl nazariyatı açısından karşılaştırmalı incelenmesi
A comparative analysis of the rhythmic structures of 13-beat and higher mixed-meter Turkish folk songs from the Erzurum region in the TRT THM repertoire from the perspective of TSM meter theory
MUHAMMED ENES POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MüzikAtatürk ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET CAN PELİKOĞLU