Omurilik yaralanması olan hastalara bakım verenlerin yaşam kalitesi ve bakım yükünün incelenmesi
Examining the quality of life and care burden of caregivers for patients with spinal cord injury
- Tez No: 899420
- Danışmanlar: PROF. DR. TÜLAY BAŞAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Bakım, bakım veren, omurilik yaralanması, bakım verme yükü, yaşam kalitesi, Care, caregiver, spinal cord injury, burden of caregiving, quality of life
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, omurilik yaralanmalı (OY) hastalara bakım verenlerin yaşam kalitesi ve bakım yükünün incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı tipte ve kesitsel özellikte olan araştırma, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi'nde yatarak tedavi gören OY'li hastalara bakım verenlerle yapılmıştır. Araştırma, örneklem hesaplaması doğrultusunda 116 bakım veren ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın yürütülebilmesi için etik kurul onayı ve kurum izni alınmıştır. Araştırma verileri, 'Hasta Tanıtım Formu, Bakım Veren Tanıtım Formu, Barthel İndeksi (Bİ), Bakım Verme Yükü Ölçeği (BYÖ), SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-12) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel analiz yöntemleri (sayı, yüzde, min-maks değerleri, ortalama ve standart sapma) kullanılmıştır. Kullanılan verilerin normal dağılıma uygunluğu basıklık çarpıklık değerleri ile test edilmiştir. Normal dağılım gösteren ikili grup değişkenlerinin karşılaştırılmasında; Independent Sample t testi, ikiden fazla grup değişkenlerinin karşılaştırılmasında One Way Anova Testi; korelasyon analizi için Pearson testi kullanılmıştır. İstatistiksel kararlarda p ˂0,05 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan bakım verenlerin yaş ortalamaları 47,23±12,92, %65,5'i kadın ve %79,3'ü evlidir. Bakım verenlerin, BYÖ puan ortalaması 49,57±16,175, SF-12'nin alt boyutları; SF-12 fiziksel bileşen ölçeği (FBÖ-12) puan ortalaması 43,94±11,28, SF-12 mental bileşen ölçeği (MBÖ-12)" puan ortalaması 36,96±10,40'tır. Bakım verenin yaşı ve eğitim durumu açısından BYÖ, FBÖ-12, MBÖ-12 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. (p<0,05)Bu çalışmada bakım verenlerin BYÖ puanları ile FBÖ-12, MBÖ-12puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü, orta düzey bir ilişki bulunmuştur. (p<0,05) Sonuç: OY'lihastalara bakım verenlerin bakım verme yükünün orta düzeyde, fiziksel ve mental yaşam kalitesinin ortalamanın altında olduğu bulunmuştur. Bakım verenlerin bakım yükü arttıkça, yaşam kalitesi azalmaktadır. Bakım verenlerin bakım yükü ve yaşam kalitesini iyileştirecek sağlık, sosyal ve ekonomik destek gibi çok boyutlu strateji ve müdahalelerin geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to investigate the quality of life and burden of care of caregivers of patients with spinal cord injury (SCI). Material and Methods: The descriptive study was conducted with caregivers of patients with SCI who were hospitalized at Ankara Bilkent City Hospital, Physical Therapy and Rehabilitation Hospital. The research was carried out with 116 caregivers in line with the sample calculation. In order to conduct the research, ethics committee approval and institutional permission were obtained. The research data were collected by face-to-face interview method using the Patient Identification Form, Caregiver Identification Form, Barthel Index (BI), Burden of Care Scale (BIS), SF-12 Quality of Life Scale (SF-12). The data obtained in the study were analyzed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 program. Descriptive statistical analysis methods (number, percentage, min-max values, mean and standard deviation) were used to evaluate the data. The conformity of the data used to the normal distribution was tested with kurtosis skewness values. In the comparison of normally distributed binary group variables; Independent Sample t-test, One Way Anova Test for comparison of more than two group variables; Pearson test was used for correlation analysis. A significance level of p ˂0.05 was accepted in statistical decisions. Results: The mean age of the caregivers participating in the study was 47.23±12.92, 65.5% were female and 79.3% were married. The mean score of the caregivers was 49.57±16.175, sub-dimensions of SF-12; The mean score of the SF-12 physical component scale (FIM-12) was 43.94±11.28, and the mean score of the SF-12 mental component scale (MBS-12) was 36.96±10.40. A statistically significant difference was found between the BRS, FIM-12, and MBS-12 scores in terms of the age and educational status of the caregiver. (p<0.05) In this study, a statistically significant negative, moderate correlation was found between the BRI scores of the caregivers and the FIM-12 and MBI-12 scores. (p<0.05) Concluisons: It was found that the caregiving burden of caregivers of patients with SCI was moderate, and the physical and mental quality of life was below average. As the burden of care of caregivers increases, the quality of life decreases. It is recommended to develop multidimensional strategies and interventions such as health, social and economic support to improve the burden of care and quality of life of caregivers.
Benzer Tezler
- Omurilik yaralanmalı hastalara bakım verenlerin bakım verici yükü ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişki
The relationship between the caregiver burden of those who provide care to patients with spinal cord injury and the perceived social support
GÜLİZAR HACIALİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Hemşirelikİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYFER ÖZBAŞ
- Spinal kord yaralanması olan hastalarda hemşirelik bakımı ve eğitimin bağımlılık-bağımsızlık ve öz-bakım gücü üzerine etkisi
Nursing care of people with spinal cord injury and the effect of education on the state of dependency-independency and its influence on self-care power
HATİCE KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Hemşirelikİstanbul ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. RENGİN ACAROĞLU
- Spinal kord (Omurilik) yaralanmalı hastalar ve bakım verenleri: Bakım alma ve bakım verme sürecindeki psikososyal değişkenler açısından sosyal destek karşılıklığının biçimlendirici ve temel etkileri
Spinal cord injury patients and their care givers: The moderator and main effects of social support reciprocity in terms of psychosocial variables in care taking and care giving process
AYŞENUR AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANİFE ÖZLEM SERTEL BERK
- Evde sağlık birimine kayıtlı hastalarda üriner kateterizasyona bağlı sorunlar ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of urinary catheterization-related problems and effecting faktors in patients registered to home healt care
MURAT KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YAZICI
- Spinal kord yaralanmalı bireye bakım verenlerin bakım verme yükü, stresle baş etme durumları ve algıladıkları sosyal desteğin belirlenmesi.
The caregiving responsibilities of the caregivers who take care of the people with the spinal cord injuries, their state of handling stress and determination of their social support that perceive
ELİF ATEŞ