Havacılık Sektöründe Tasarım Tipi Hata Türü ve Etki Analizi Yaklaşımlarının Geliştirilmesi
Developing Design Type Failure and Impact Analysis Approaches in the Aviation Industry
- Tez No: 897034
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER FARUK EFE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Bulanık sayılar, FMEA, Kalite fonksiyon yayılımı, Fuzzy numbers, Failure Mode and Effects Analysis, Quality function deployment
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Havacılık ve savunma sektörü, tarih boyunca ülkelerin askeri gücünü artırmak ve ulusal güvenliği sağlamak için kritik bir rol oynamıştır. I. ve II. Dünya Savaşları sırasında savaş uçakları ve savunma sistemlerinin geliştirilmesi ile belirginleşmiştir. Günümüzde bu sektör, teknolojik yeniliklerin ve stratejik üstünlüğün merkezi haline gelmiştir. Ticari havacılık, uzay keşfi ve gelişmiş savunma sistemleri ile küresel güvenlik ve ekonomik büyüme için vazgeçilmez olmuştur. Gelecekte, yapay zeka destekli insansız hava araçları, hipersonik uçaklar, uzay tabanlı savunma sistemleri ve sürdürülebilir hava taşımacılığı ile hem askeri hem de sivil alanlarda devrim yaratacak ve yeni ufuklar açacaktır. Sektörde kullanılan yöntemlerin güvenilir, hassas ve gerçekçi olması kritik öneme sahiptir. HTEA, sistemlerin güvenilirliğini ve güvenliğini artırmak için olası hata modlarını ve etkilerini analiz ederek riskleri önceden belirlemeye ve azaltmaya yardımcı olur. Bu analiz yöntemi, uçak tasarımı, üretim, bakım ve operasyon süreçlerinde uygulanır. KFG, müşteri gereksinimlerini sistematik bir şekilde ürün ve süreç tasarımına entegre ederek kalite ve güvenilirlik standartlarını en üst seviyeye çıkarır. HTEA ve KFG yöntemlerinin birlikte kullanılması, potansiyel hata modlarının belirlenmesini ve müşteri gereksinimlerinin teknik gereksinimlere dönüştürülmesini sağlar. Bu çalışma, sektördeki kalite ve güvenilirlik standartlarını en üst düzeye çıkarmak için güçlü bir yaklaşım sunar. Ayrıca, q-rung orthopair bulanık sayıların kullanılması, belirsizlik ve karmaşıklıkların yönetiminde üstün performans sağlayarak risk yönetimi ve kalite iyileştirme süreçlerini optimize eder. Bu özgün yaklaşım, projelerin güvenilirliğini ve müşteri odaklılığını artırarak sektörde rekabet avantajı sağlar. Q-rung orthopair bulanık sayıların (q-ROFN) tanımlamasından, günlük yaşam sorunlarındaki bulanıklık ve belirsizlikle başa çıkmada IFN'ler ve PFN'lerden daha esnek ve verimli oldukları açıktır. IFN'ler ve PFN'ler bazı bulanıklık durumlarını ele alamazken, q-ROFN'ler bu durumları etkili bir şekilde yönetebilir. Bu nedenle, günlük yaşam problemlerini daha yüksek doğruluk ve hassasiyetle çözmek için q-ROFN'ler, daha genel ve kapsamlı olduklarından, IFN'ler ve PFN'lerden çok daha iyidir. Uygulamanın sonuçlarına bakıldığında bağıl mutlak önem derecesi en yüksek ilk üç teknik gereksinimlerin“Aerodinamik profil toleransı korunması”,“Korozyona dayanıklı koruyucu kaplamalar ve malzeme kullanımı”,“AMC 25-19 Bakım gereksinimleri sertifikasyonuna uygunluk”olmuştur. En yüksek bağıl öneme sahip beş teknik gereksinimin mevcut olduğu durumda, incelenen 10 kriterde belirtilen müşteri gereksinimlerinin 7 tanesinin karşılandığı görülmektedir. Bu değerlendirme ele alındığında, sonuçlar anlamlıdır. Bu tez çalışması da, her sektöre uygulanabilir kullanışlı iki yöntemi ele almış ve havacılık ve savunma sanayisinde q-rung orthopair bulanık sayılarını kullanarak HTEA ile yapılacak çalışmalarda düzeltici faaliyetleri oluşturabilmek için KFG ile entegre edilmiş bir sistem önermiştir.
Özet (Çeviri)
Throughout history, the aerospace and defense sector has played a critical role in enhancing countries' military power and ensuring national security, highlighted by the development of fighter aircraft and defense systems during World Wars I and II. Today, the sector has become the center of technological innovation and strategic superiority, with commercial aviation, space exploration and advanced defense systems essential for global security and economic growth. In the future, AI-powered unmanned aerial vehicles, hypersonic aircraft, space-based defense systems and sustainable air transportation will revolutionize and open new horizons in both military and civilian fields. It is critical that the methods used in the industry are reliable, precise and realistic. FMEA helps to identify and mitigate risks in advance by analyzing possible failure modes and effects to improve the reliability and safety of systems. This method of analysis is applied throughout the aircraft design, manufacturing, maintenance and operations processes. QFD maximizes quality and reliability standards by systematically integrating customer requirements into product and process design. The combined use of FMEA and QFD methods enables the identification of potential failure modes and the translation of customer requirements into technical requirements. This study presents a powerful approach to maximize quality and reliability standards in the industry. Furthermore, the use of q-rung orthopair fuzzy numbers optimizes risk management and quality improvement processes by providing superior performance in managing uncertainty and complexities. This unique approach increases the reliability and customer focus of projects, providing a competitive advantage in the industry. From the description of q-rung orthopair fuzzy numbers (q-ROFN), it is clear that they are more flexible and efficient than IFNs and PFNs in dealing with fuzziness and uncertainty in everyday life problems. While IFNs and PFNs cannot handle some cases of fuzziness, q-ROFN can manage these cases effectively. Therefore, for solving daily life problems with higher accuracy and precision, q-ROFN are much better than IFNs and PFNs, as they are more general and comprehensive. The results of the application show that the top three technical requirements with the highest relative absolute importance are“Maintaining aerodynamic profile tolerance”,“Use of corrosion resistant protective coatings and materials”,“Compliance with AMC 25-19 Maintenance Requirements Certification”. In the case of the five technical requirements with the highest relative importance, it is seen that 7 of the customer requirements stated in the 10 criteria analyzed are met. Considering this evaluation, the results are significant. This thesis discusses two useful methods that can be applied to any industry and proposes a system integrated with QFD to generate corrective actions for FMEA studies using q-rung orthopair fuzzy numbers in aerospace and defense industries.
Benzer Tezler
- Havacılık sanayinde kullanılan 6061 ve 6013 alüminyum alaşımların işleme parametrelerinin enerji tüketimine etkisi
Opti̇mi̇zati̇on of parameters affecti̇ng energy consumpti̇on i̇n 6061 and 6013 alumi̇num alloys used i̇n the avi̇ati̇on industry
İLKYAZ NALBANT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiBaşkent ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF TANSEL İÇ
- Havacılık sektöründe istatistiksel proses kontrol: Uçak bakım süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik bir uygulama
Statistical process control in the aviation sector: An implementation to improve aircraft maintenance processes
HAMİT HAMİDETTİN KUMURKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM
- Blast yükü altındaki sandviç kompozit panellerin mekanik davranışının sayısal ve deneysel olarak hesaplanması
Numerical and experimental calculation of mechanical behavior of sandwich composite panels under blast loading
YUNUS EMRE SERTTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Savunma ve Savunma Teknolojileriİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET BALKAN
- Modelling and simulation of the pem fuel cell on mq1- predator unmanned air vehicle
Mq-1 predator insansız hava aracında pem tipi yakıt pilinin modelleme ve simülasyonu
OSMAN SÖZEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN KOCAARSLAN
- Heat transfer enhancement in fin and tube heat exchangers by introducing perforations on the fins
Kanatlı borulu ısı değiştiricilerde kanatlara delikler açılarak ısı transferinin artırılması
HARUN DENİZLİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Uçak Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiSavunma Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ONUR TUNÇER