Geleneksel Türk çalgılarında sedef kullanımı, bazı müze ve koleksiyonlardan örnekler, yeni uygulamalar
The Usage of the narce (mother of pearl) in the traditional Turkish musical instruments and the some models of in the museum and in the collections of the Turkish musical instrument
- Tez No: 89645
- Danışmanlar: DOÇ. AYŞE ÜSTÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: El Sanatları, Crafts
- Anahtar Kelimeler: El sanatları, Motifler, Müzik aletleri, Sedef sanatı, Süsleme sanatı, Türk çalgıları, Handicrafts, Motifs, Musical instruments, Mother of pearl art, Decorative art, Turkish musical instruments
- Yıl: 1999
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Geleneksel Türk çalgılarında çok yoğun olarak kullanılan sedef, fildişi ve bağa gibi malzemeler günümüz çalgı süslemeciliğinde de çok nadir olarak kullanılmaktadır. Sedefkarlığın bir dönem çok önem kazandığını göz önünde bulundurursak bu sanat dalının günümüzde hangi şartlar altında olduğunu araştırmak gerekmektedir. 15. yy'dan 19. yy'a kadar en güzel örneklerini sunmuş olan bu sanat dalı batı sanatının etkisiyle özelliğini yitirmeye başlamış ve günümüzde sedefkar olarak nitelendirebileceğimiz insanlar yok denecek kadar azalmıştır. Yaşayan sedefkarlar ise uğraşlarını hobi olarak sürdürmektedirler. Sedefkar Vasıf usta (1896-1940)'nın ölümünden sonra Nerses ustanın sedefkar olarak bir dükkan işleten son kişi olması, aynı zamanda bu sanat dalının sonunun nasıl olacağını belirlemiştir. Günümüzde bu sanat dalı hakkında yeterli kaynak bulunmaması da sedefkarlığın yeni kuşaklara ulaştırılması yolunda endişeler doğurmaktadır. Var olan eserlerimizin gün ışığına çıkarılarak alanla ilgili olan kişilere bir kaynak oluşturması ve bu sanat dalının sürekli gündemde kalması sağlanabilir. Çalışma da sedef ve sedefkarlık tanımlarından sonra sedefçilik tarihi hakkında ilk örneklerden günümüz çalışmalarına kadar bilgiler verilmiştir. Bunun yanında sedef çeşitleri, sedef kullanım alanları, sedef ile birlikte kullanılan malzemeler, uygulama teknikleri ve üslupları belirtilerek bir sedef çalışmasının anlaşılmasını sağlayan bilgiler aktarılmaktadır. İkinci bölümde ise müze ve özel koleksiyonlardan verilen örneklerle süslemeli çalgılar incelemeye alınmıştır. Ele alınan çalgılarda kullanılan malzeme, teknik ve motif yönünden bir çalışma yapılarak çalgının dönemi, bulunduğu yer hakkında bilgiler verilmiştir. Süslemelerin motiflerinin çıkarılarak okuyucuya aktarılması alanında yapılan ilk çalışma olmasıyla büyük önem taşımaktadır. Son olarak günümüzde yapılan desen tasanmlanndan ve uygulamalarından örnek sunarak sedef sanatımıza sahip çıkan bir kitlenin var olduğu belirtilmiştir. Tez konusu ile ilgili uygulama çalışmaları E.Ü.D.T.M. Konservatuarı Ç.Y.B. bünyesinde yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACK In the old days people used to use the mother of pearl, ivory and tortoise shell as an ornament for the traditional Turkish Musical instruments. But now in these days we also use these materials as an ornament, but we use them rarely (seldom). Because the western art influenced the art of mother of pearl. From the 15 th century to the end of the 19.th century this art of ornament become at the top and we have got the most beautiful models of this art. In these days we can rarely see the workers in this field. They are interested in this art as a hobby. After the death of Vasıf Usta (1896-1940), Nerses Usta was only the last worker of the art of sacre. Nowadays in the field of art we can't find the enough sources. So the new generations haven't got these works. In my study my aim is to show and to give us information about the history of sacre and the works from the beginning to the end. Besides various kind of sacre, the usage of sacre and the other materials with sacre and the technigues of practice are told in my study. In the second part of my study, I studied on the ornamented musical instruments which is found in the museums and the arivate collections. I gave information about the materials technigues and motives and thus we saw that where and when these instruments used. My study is only the first work on the traditional work of as a result we still have a group of people who work on the traditional mother of pearl art. These study are made in the E. Ü. D.T.M. Konservatuar Ç.Y.B.
Benzer Tezler
- Dünden bugüne rebab ve yeniden ele alınması
Başlık çevirisi yok
M. REFİK KAYA
Sanatta Yeterlik
Türkçe
1998
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Sanat Müziği Ana Sanat Dalı
DOÇ. M. CAHİT ATASOY
- Geleneksel Türk sanat müziği çalgılarının dinamik spektrum analizi
Başlık çevirisi yok
UZAY BORA
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
MüzikDokuz Eylül ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SERHAD DURMAZ
- Türk halk müziği çalgılarından kavalın ortaokul ve lisedeki müzik eğitimi derslerinde kullanımı
Başlık çevirisi yok
NEVZAT ACARTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Eğitim ve ÖğretimKaradeniz Teknik ÜniversitesiMüzik Eğitimi Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. SABRİ YENER
- Geleneksel çalgılarımızda ontolojik temeller ve biçimsel değişimler
Figurative variations and ontological fundamentals of traditional instruments
Z. TÜLİN DEĞİRMENCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
MüzikDokuz Eylül ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SERHAD DURMAZ