Tarihi çevrede yeni yapı tasarım yaklaşımlarının eski (Tarihi) ve yeni yapının zıtlık ilişkisi üzerinden çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of new building design approaches in the historical environment with multi-criteria decision-making methods based on the contrast relationship between old (Historic) and new buildings
- Tez No: 895138
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Tarihi çevre, Çok kriterli karar verme, Historical environment, Multi criteria decision making
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Zamanla değişen ve gelişen ihtiyaçlar, artan nüfus ve kentleşme, değişen sosyo-kültürel yapı gibi nedenlere bağlı olarak mekânsal ihtiyaçlar farklılaşmakta ve yapılı çevre değişim göstermektedir. Bunun sonucunda geçmiş dönemlerin izlerini yansıtan tarihi çevreler âtıl kalmakta ya da çağın gereksinimlerine adapte edilmektedir. Tarihi çevrelerin kent yaşamına katılması amacıyla geliştirilen yaklaşımlar bu bölgelerin sürekli kullanımının sağlanması ile korunmasını mümkün kılmaktadır. Tarihi çevrelerin aktif bir şekilde kent yaşamına katılması amacıyla kentsel tasarım öğelerinin sağlıklaştırılması; somut belge niteliğindeki tarihi yapıların yeniden işlevlendirilmesi ve/veya bu alanlarda yeni yapıların inşa edilmesi çoğu durumda zorunlu hale gelmektedir. Gerek tarihi çevrelerde inşa edilen yeni yapılar gerekse tarihi yapılara verilen yeni işlevlere bağlı olarak yapılan çağdaş ekler ile tarihi doku arasında kurulan ilişki tarihi çevrelerin korunması açısından büyük önem arz etmektedir. Koruma tüzüklerinde ve yapılan araştırmalarda yeni yapının tasarlandığı dönemin mimarisini yansıtması ve tarihi çevreden ayırt edilebilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Bu kapsamda tarihi çevre içerisinde yapılacak tasarımların tarihi yapı ile yeni yapı veya çağdaş ek arasında zıtlık oluşturacak şekilde geliştirilebilir. Böylelikle yeni yapının belirgin bir şekilde ayırt edilebilirliği ve dönemin mimari anlayışının etkin olarak yansıtılması sağlanabilir. Bu tez çalışmasında tarihi çevre içinde yeni yapı tasarımlarında zıtlık yaklaşımının uygulanmasının önemi ve zıtlığın oluşturulmasında etkili olan parametrelerin önem derecesi çok kriterli karar verme yöntemlerinden Pisagor Bulanık AHP yöntemiyle belirlenmiştir. Pisagor Bulanık TOPSIS yöntemi kullanılarak yeni yapı ve çağdaş ek örnekleri üzerinden yapıların zıtlığı değerlendirilmiştir. Çalışma ile tarihi çevrede yeni yapı tasarımında zıtlık ilk kez PB-AHP ve PB-TOPSIS yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu sayede zıtlığa etki eden kriterlerin etki derecesi ve incelenen tasarımların zıtlık derecesi sayısal veriler elde edilerek hesaplanmıştır.
Özet (Çeviri)
Spatial needs differ, and the built environment changes depending on factors such as changing and developing needs over time, increasing population and urbanization, and changing socio-cultural structure. As a result, historical environments that reflect the traces of past periods remain idle or are adapted to the needs of the age. Approaches developed to integrate historical environments into urban life make it possible to ensure these areas' continued use and protection. Improvement of urban design elements for historical environments to actively participate in urban life, in many cases, it becomes necessary to re-function historical buildings that are concrete documents or to build new buildings in these areas. The relationship established between both new buildings built in historical environments and contemporary additions built depending on the new functions given to historical buildings and the historical texture is of great importance for the protection of historical environments. In the conservation regulations and the research conducted, it is stated that the new building should reflect the architecture of the period in which it was designed and should be distinguishable from the historical environment. In this context, designs to be made within the historical environment can be developed in a way that creates a contrast between the historical building and the new building or contemporary addition. In this way, the new structure can be clearly distinguished and effectively reflect the architectural understanding of the period. In this thesis study, the importance of applying the contrast approach in new building designs within the historical environment and the importance of the parameters effective in creating the contrast were determined by the Pythagorean Fuzzy AHP method, one of the multi-criteria decision-making methods. Using the Pythagorean Fuzzy TOPSIS method, the contrast of the buildings was evaluated through new buildings and contemporary annex examples. In this study, a contrast in new building design in the historical environment was evaluated for the first time using PB-AHP and PB-TOPSIS methods. In this way, the degree of influence of the criteria affecting the contrast and the degree of contrast of the designs examined were calculated by obtaining numerical data.
Benzer Tezler
- Tarihi çevrede yeni yapılaşma koşulları ve Çatalca-Kaleiçi mahallesi kentsel tasarım rehberi önerisi
New building conditions in the historic environment and Çatalca-Kaleiçi neighbourhood urban design guide proposal
MERYEM YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MimarlıkTrakya ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE KIRAN ÇAKIR
- Kütüphanelerde okuma salonlarının iç mekan biçimlenmesi ve Ankara eski ve yeni milli kütüphane örneği
Old and new national libraries in Ankara and basic principles interior designing of the reading rooms of libraries
AYDANUR YENEL
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2007
İç Mimari ve DekorasyonHacettepe Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. A.MÜGE BOZDAYI
- Tarihi çevrede yasal düzenlemelerin mimari tasarım üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi (İstanbul Tarihi yarımada örneği)
Evaluation of the effects of the legal regulations of historical environment on the architectural design (Example of Istanbul Historical peninsula)
EBRU HACIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YÜKSEL DEMİR
- A study for a morphological assessment: Impact of a new project on the urban form of Galata, Istanbul
Kent morfolojisi üzerine bir değerlendirme: Yeni bir projenin Galata kent formuna etkisi
EDA COŞKUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SEMA KUBAT
- Turizm yapılarında (özelde tatil köylerinde) kimlik sorunu
The Identity problem in tourism facilities (in especially holiday villages)
Ş. GÜLİN TOSUN