Isparta ve ilçelerinde bulunan Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı Dönemi yapıtlarının kitabeleri
Buildings and inseriptions of Selcuklu, Principalities and Ottoman Period in the province of Isparta and its periphery
- Tez No: 89337
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE ÜSTÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: El Sanatları, Crafts
- Anahtar Kelimeler: Isparta, Yazıtlar, Isparta, Inscriptions
- Yıl: 1999
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Medeniyetlerin yazı ile başladığı ve gelişmesini yazıya dayandırarak sürdürdüğü tarihi bir gerçektir. İnsanlık tarihinin incelenmesinde yazılı metinlerin büyük önemi vardır. Hangi millet incelenmek ve araştırılmak istense onların dayandığı yazılı metinler tek müracaat kaynaklarım teşkil edecektir. Bu nedenle, yüksek lisans tezimizin“İsparta ve İlçelerinde Bulunan Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı Dönemi Yapıtlarının Kitabeleri”olarak aldık. Araştırmalarımız sırasında, Cumhuriyet dönemi kitabeleri ile de karşılaşınca, bu eserleri de diğer yapıt kitabeleri ile birlikte değerlendirmeye aldık. Yaklaşık iki yıllık alan araştırmalarımız sırasmda, ilçelerin tamamına ve müzelere gidilmiştir. Ancak, bazı nedenlerden dolayı, bu çalışmalarımızın bir kısmı tezimize dahil edilememiştir. Yaklaşık 36 kitabenin değerlendirildiği bu çalışmada, kitabelere tek tek ulaşılmış, tescilleri, tasnifleri ve değerlendirmeleri yapılmıştır. İki bölümden oluşan tezimizin, birinci bölümünde İsparta'nın tarihçesi, adının kaynağı, coğrafi konumu, Türkler' de kitabe geleneği, kitabelerin tarihi, ilmî ve sanat değerleri, kitabelerin yazılımlarında kullanılan işaretler, içerik ve metin özelliklerine göre kitabeler, kitabelerde tarihlendirmeler üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu dönemlere ait kitâbelerdeki, tarih, folklor, edebiyat, sosyal yapı, sanat-kültür ve estetik değerler hakkında orijinal bilgiler tespit edilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde ise, İsparta ve bazı ilçelerindeki kitabeler üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır. Merkez İlçe (İsparta) hariç, diğer ilçeler ve araştırmaya konu olan kitabeler, kronolojik olarak bir birini takip etmektedirler. Konulara başlamadan önce, merkez ilçe ve diğer ilçelerin haritaları ile birlikte, kitabelerin bulundukları mekanlar hakkında kısa bilgiler sunulmuştur. Bu bilgilerin ışığı altında, yapılan çeşitli çalışmalarla birlikte daha önceki araştırmacıların çalışmaları da göz önüne alınarak kitabe metinleri yeniden ^S^assssı^mmmmmaıssssssia-aısısyazılmış ve eksiklikleri giderilmeye çalışılmıştır. Çalışmamıza bütünlük kazandırmak amacıyla da, kitabelerin transkriptleri, günümüz Türkçe'si ile anlamlan ve hat sanatı açısından değerlendirmeleri yapılmıştır. Diğer taraftan, kitabelerin son durumları ile ilgili kısa istatistiki bilgiler ile birlikte çalışmamız sonuç ve kaynakçalarla birlikte tamamlanmıştır. Çalışmada, İsparta'nın tarihçesi, adının kaynağı, coğrafi konumu, Türklerde kitabe geleneği, kitabelerin tarihi, ilmî ve sanat değerleri kitabelerin yazılımlarında kullanılan işaretler, içerik ve metin özelliklerine göre kitabeler, kitabelerde tarihlendirmeler üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Ayrıca İsparta ve ilçelerindeki Selçuklu, Beylikler (Hamid-oğullan) Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait, bazı inşa ve tarnîr ldtâbelerinin çeşitli yönlerden arz ettiği özellikler incelenmeye çalışılmış ve bunlar üzerinde durulmuştur. Diğer taraftan incelenme alam olarak seçilen İsparta ve çevresindeki tarihi yapılara ait olan bu kitabeler hem bulundukları yer ve konum itibarı ile tespit edilmiş hem de orijinal metinleriyle transkripte ve anlamlan verilerek bu konularda araştırma yapmak isteyen araştırmacılara yardımcı olunmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT It is the historic realty that civilization has started with writing and continues its progress with relying on it. Manuscripts have very important place investigating human history. Whenever one wants tries to study or to understand a nation or a civilization, he first resort to the available manuscripts. In this respect, the master thesis was carried out on the research of Selçuklu, principalities, and Ottaman era manuscripts engraved on structures located in the İsparta and its periphery. During the research studies, the inscriptions for the republic era were also observed and these evidences were also carried out for their specifications and they were also evaluated with the other era evidences. Approximately in two years time for the research, all the museums and the periphery of İsparta were visited and examined. However, some of our research findings were not included in this thesis for some reasons. In this research, approximately 36 inscriptions were analysed and evaluated, these inscriptions were seemed by hand by and their all properties, all evidences, all classes and the evaluation were deemed. The thesis are in two sections. In the first section, the history of İsparta, the source of the name, the geographic location, inscription tradition of Turks, its historical, scientifical and artistical values of manuscripts, marks used on these manuscripts, manuscripts based on its content and the text properties and estimation of exact dates of manuscripts were analysed. Furthermore, the original information was tried to determine on the history, folklore, literature, social structure, art, culture and aesthetic matters of the manuscripts. In the second section, some of the inscriptions located in İsparta and its periphery were evaluated. In this research program, the chronological order were followed for the peripheries expect for İsparta. Before giving the information on the manuscripts, first the map of the location for the periphery was given and X ÎTOSIcKÖ?RETfM mmJSthen the brief information on the area was presented. On the other hand, the recent literature review was extremely surveyed on these manuscripts, depending on the findings, the text of the manuscripts was written newly and their loose sections were built up. Forcing the research, the transcripts of the manuscripts and their meanings were written as new Turkish languages and they were analysed for the caligraphical art. In the last section of the thesis, the last version of the manuscripts were presented and the statistical information on these manuscripts were evaluated as Tables. And the last, research findings and the references were given in detail.
Benzer Tezler
- Isparta İlinde yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarında ateş yanıklığı etmeni (erwinia amylavora (burr) winslow etal)'ne karşı anteponist bakteriyel mikroploranın saptanması üzerine çalışmalar
Başlık çevirisi yok
OKTAY ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
ZiraatAdnan Menderes ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEMAL BENLİOĞLU
- Isparta ve çevresindeki Selçuklu-Beylikler Dönemi yapıları (2 cilt)
Başlık çevirisi yok
NERMİN ŞAMAN
Doktora
Türkçe
1993
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYNUR DURUKAN
- Sporun yaygınlaştırılması açısından spor tesisleri politikası - Isparta ili uygulaması
Sport facilities policy with a view to have extensive coverage in sporting (Implementations in Isparta)
YAVUZ ACAR
- Göller bölgesinde stratiomyidae (diptera) familyasının sistematiği ve faunası
Systematic and fauna of family: Stratiomyidae (diptera) in lake region
TURGAY ÜSTÜNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
BiyolojiSelçuk ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ABDURRAHMAN AKTÜMSEK
Y.DOÇ.DR. ABDULLAH HASBENLİ
- Isparta ili çevresinde gül tarımı ve Türkiye ekonomisine katkısı
Başlık çevirisi yok
ÖMER ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
CoğrafyaMarmara ÜniversitesiCoğrafya Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURTEN GÜNAL