Işeme bozuklukları ve stres eksenleri
Voiding disorders and stress axes
- Tez No: 891380
- Danışmanlar: PROF. DR. SEDAT YILDIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Fizyoloji, Physiology
- Anahtar Kelimeler: İşeme bozukluğu, bening prostat hiperplazisi, inkontinans, stres, kortizol, kalp hızı değişkenliği, Voiding disorder, benign prostatic hyperplasia, incontinence, stress, cortisol, heart rate variability
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İşeme Bozuklukları ve Stres Eksenleri Amaç: İşeme bozuklukları, yaşlanmayla birlikte insan yaşamını olumsuz etkilemektedir. Erkeklerde yaşlanmayla görülme sıklığı artan benign prostat hiperplazisi (BPH) ile kadınlarda erkeklere göre daha çok görülen üriner inkontinans en önemli işeme bozukluklarıdır. İşeme bozukluklarının stres eksenleriyle ilişkileri yeterince bilinmemektedir. İnsan vücudunda stresi yöneten iki ana eksen bulunmaktadır: Otonom sinir sistemi (OSS) ve hipotalamo-pitüiter-adrenal (HPA) ekseni. OSS, idrar kesesinin ve sfinkterinin kontrolünde önemli olup aynı zamanda ''vur ya da kaç'' yanıtını yönetmektedir. HPA ise kortizol hormonunu salgılayarak stres yanıtını oluşturmaktadır. Mevcut tez çalışmasının amacı, işeme bozukluğu olan hastalarda bu iki ekseninin aktivitelerini belirlemekti. Materyal ve Metot: OSS aktivitesini veya sempato-vagal dengeyi ölçmek için kalp hızı değişkenliği (KHD), HPA eksen aktivitesini ölçmek için ise tükürük kortizolü kullanıldı. Bu bağlamda aşağıdaki soruların cevapları arandı: I-Ani sıkışma hissi (urge) olan ve ani sıkışma hissi olmayan (non-urge) BPH erkek hastalarında kortizol ve KHD düzeyleri farklı mıdır? II-İnkontinans gözlenen erkek ve kadınlarda kortizol ve KHD düzeyleri farklı mıdır? Ayrıca stres algısı da ölçeklerle ortaya kondu (STAI-I ve STAI-II). Yapılan bu tez çalışmasında grupların total prostat-spesifik antijen (PSA), tam idrar testi, üre, kreatinin, tükürük kortizolü, KHD, üroflowmetre, yaş, kilo, boy ve vücut kitle indeksi (BMI) parametreleri de incelendi. Bulgular: BPH olan erkekler, kontrollere göre daha yüksek üre ve PSA düzeyine (p<0.05), benzer kreatinin ve kortizol düzeylerine (p>0.05) ve daha düşük KHD parametrelerine sahiplerdi (p<0.05). İnkontinans olan kadın ve erkek hastalar daha yüksek üre ve kreatinin düzeylerine (p<0.05), benzer kortizol düzeylerine (p>0.05) ve daha düşük KHD parametrelerine (p<0.05) sahiplerdi. Sempatovagal dengeyi yansıtan KHD parametrelerinden LF/HF, hem BPH hem de inkontinans hastalarında daha yüksekti (p<0.01). Her iki hastalıkta da (BPH ve inkontinans) uluslararası ölçekler her iki hastalığı da etkili bir şekilde yansıttı (p<0.05). Sonuç: Elde edilen bulgular, işeme bozukluğu olan hastalarda HPA ekseninin etkilenmediği fakat otonom sinir sisteminin işemeyi teşvik eden parasempatik dalının aktivitesinin yüksek olduğunu göstermiştir. Bu açıdan yaklaşıldığında, KHD gibi ucuz ve kolay uygulanabilen bir test protokolü işeme bozukluğu olan kişilerde kullanılarak otonom denge hakkında bilgi edinilebilir ve bu sayede parasempatik aktivitenin baskılanmasına yönelik uygulamaların veya tedavilerin etkinliği araştırılabilir.
Özet (Çeviri)
Voiding Disorders and Stress Axes Aim: Voiding disorders negatively affect human life with aging. Benign prostatic hyperplasia (BPH), which is more common in men with aging, and urinary incontinence, which is more common in women than men, are the most important voiding disorders. The relationships between voiding disorders and stress axes are not well known. There are two main axes that manage stress in the human body: Autonomic nervous system (ANS) and hypothalamo-pituitary-adrenal (HPA) axis. ANS is important in controlling the bladder and sphincter and also manages the fight-or-flight response. HPA produces the stress response by secreting the cortisol hormone. The aim of the current thesis study was to determine the activities of these two axes in patients with voiding disorders. Meterial and Method: Heart rate variability (HRV) was used to measure ANS activity or sympatho-vagal balance, and salivary cortisol was used to measure HPA axis activity. In this context, answers to the following questions were sought: I-Are cortisol and HRV different in male BPH patients with and without urge? II-Are cortisol and HRV levels different in men and women with incontinence? Additionally, the perception of stress was recorded with scales (STAI-1 and STAI-2). In this thesis study, total prostate-specific antigen (PSA), complete urine test, urea, creatinine, salivary cortisol, HRV, uroflowmeter, age, weight, height and body mass index (BMI) parameters were examined in study groups. Results: Men with BPH had higher urea and PSA levels (p<0.05), similar creatinine and cortisol levels (p>0.05) and lower HRV parameters (p<0.05) compared to the control group. Male and female patients with incontinence had higher urea and creatinine levels (p<0.05), similar cortisol levels (p>0.05) and lower HRV parameters (p<0.05). LF/HF, one of the HRV parameters that reflect sympathovagal balance, was higher in both BPH and incontinence patients (p<0.01). In both diseases (BPH and incontinence), international scales effectively reflected both diseases (p<0.05). Conclusion: The findings revealed that the HPA axis was not affected in patients with urination disorders, but the activity of the parasympathetic branch of the autonomic nervous system, which promotes urination, was high. From this perspective, a cheap and easily applicable test protocol such as HRV can be used in people with voiding disorders to obtain information about autonomic balance, and thus the effectiveness of applications or treatments aimed at suppressing parasympathetic activity can be investigated.
Benzer Tezler
- Analysis of the genetic overlap between dementia and psychiatric disorders using statistical genetics tools
İstatistiksel genetik araçları kullanarak demans ve psikiyatrik bozukluklar arasındaki genetik örtüşmenin analizi
GÜNEŞ ŞAYAN CAN
Doktora
İngilizce
2026
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiGenom Bilimleri ve Moleküler Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ OKTAY
- Tension-free vaginal tape operasyonunun işeme fonksiyonları, hayat kalitesi ve cinsel fonksiyonlar üzerine etksinin incelenmesi ve operasyona ek bir prosedür eklenmesinin bu parametreleri ne yönde değiştirebileceğinin değerlendirilmesi
Investigation of the effects of tension-free vaginal tape operation on voiding functions, quality of life and sexual functions and evaluating how the addition of an procedure can change these parameters'
GÜLHAN ÇETİNKAYA SARAÇOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER LÜTFİ TAPISIZ
- Annenin kaygı, stres ve çocuğunun davranışları ile ilgili algı durumunun çocuğun tuvalet eğitimi süreci üzerine olan etkilerinin boylamsal olarak incelenmesi
Longitudinal study of the effects of the mother's anxiety, stress and perception of their child's behavior on the child's toilet training process
BERİTAN CEVİZCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ ORHON
- Fibromiyalji hastalarında alt üriner sistem semptomlarının denge düşme riski ve yaşam kalitesi parametreleri üzerine etkisi
The impact of lower urinary tract symptoms on balance, fall risk, and quality of life parameters in patients with fibromyalgia
PELİN BOZDOĞAN PİNEGÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyonİstanbul Medeniyet ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN YUMUŞAKHUYLU
- Üriner inkontinansı olan kadınlarda pelvik taban kas egzersizi ile vajinal stimülasyon (VES) yöntemlerinin tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
CANTÜRK ÇETENAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Kadın Hastalıkları ve DoğumAnkara ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞERİFE ESRA ÇETİNKAYA