GEOMECHANICAL PROPERTIES AND UNCONVENTIONAL HYDROCARBON POTENTIAL OF SILURIAN DADAŞ SHALES, DİYARBAKIR BASIN, SE TÜRKİYE
SİLÜRİEN DADAŞ SEYLLERİ'NİN JEOMEKANİK ÖZELLİKLERİ VE ANKONVANSİYONEL HİDROKARBON POTANSİYELİ, DİYARBAKIR BASENİ, GÜNEYDOĞU TÜRKİYE
- Tez No: 880592
- Danışmanlar: PROF. DR. ERDİN BOZKURT, PROF. DR. TAMER TOPAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Jeofizik Mühendisliği, Geological Engineering, Geophysics Engineering
- Anahtar Kelimeler: Jeomekanik sınıflandırma, Kaya gazı, Kaya mekaniği, Kaya petrolü, Kaya özellikleri, Makine öğrenmesi, Sismik, Ters çözüm, Yapay zeka, Geomechanical classification, Shale gas, Rock mechanics, Shale oil, Rock properties, Machine learning, Seismic, Inversion, Artificial intelligence
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dadaş Şeyli, dünya çapında tanınan Woodford, Eagle Ford ve Barnett şeylleri gibi şeyl oluşumlarına benzerlikler göstermektedir. Bu çalışma, jeolojik, jeofizik ve jeomekanik özelliklerinin kapsamlı karşılaştırması ve analizi yoluyla, Dadaş Şeyli'nin önemli bir ankonvansiyonel kaynak olarak potansiyelini değerlendirmektedir. Kuyu imaj logları ve deprem verileri kullanılarak yapılan yerinde stress yön analizleri, SHmax yöneliminde saat yönünün tersine bir rotasyon olduğunu ortaya koymaktadır. Saha ölçekli fay yorumları, Miyosen tektonik olaylarından etkilendiği düşünülen üç baskın fay setini tanımlamaktadır. Stres yönelimi analizi ve saha ölçekli fay yorumları gibi yenilikçi metodolojileri birleştirerek, yapısal özellikler ve gerilme dağılımı hakkında önemli bilgiler elde edilmektedir. 2D stress modellemesi, fay uçları etrafındaki yüksek gerilme alanlarını ortaya koymakta olup bu bilgi sondaj ve çatlatma planlaması için kritiktir. Karot verisi üzerinde yapılan analizler, yüksek Toplam Organik Karbon (TOC) içeriği ve kırılganlık gibi hidrolik çatlatma için önemli faktörleri öne çıkarmaktadır. Kırılgan ve esnek bölgeleri ayırt etmek için YME-PR ve λρ-μρ grafiklerinde sınır çizgileri önerilmekte olup bu sınır çizgileri Dadaş Şeyli'ne özgüdür. Ayrıca, Dadaş Şeyli'nin mekanik zonlara ayrılması, manuel ayrım, yapay sinir ağı tabanlı analiz ve Python k-means kümeleme gibi yöntemlerin kombinasyonu ile kolaylaştırılmış olup, mekanik davranışı ve heterojenliğini anlamak için kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır. λρ-μρ uzayının, geleneksel olarak litoloji ve gözenek sıvısı ayrımı için kullanılması, şeyl içinde kırılgan ve esnek bölgelerin belirlenmesi için yenilikçi bir yaklaşım olarak ortaya çıkmakta ve mekanik özelliklerinin anlaşılmasını daha da kolaylaştırmaktadır. Kuyu ölçeğindeki bilginin sismik veriye genişletilmesi, Dadaş Şeyli genelinde kırılgan ve sünek bölgelerin daha geniş bir ölçekte tanımlanmasını sağlar ve sondaj ve çatlatma stratejilerini optimize eder.
Özet (Çeviri)
The Dadaş Shale in Türkiye displays promising similarities to globally recognized shale formations like the Woodford, Eagle Ford and Barnett shales. Through comprehensive comparison and analysis of its geological, geophysical and geomechanical properties, this study assesses Dadaş Shale's potential as a significant unconventional resource. In-situ stress orientation analysis, employing borehole image and earthquake data reveal a consistent counterclockwise rotation in the orientation of SHmax. Field scale fault interpretations identify three predominant fault sets, potentially influenced by Miocene tectonic events. 2D/3D stress field modeling highlights areas of elevated stress around faults and reveals stress variations due to geometries of local structures, crucial for drilling and fracking planning. Core data analyses highlight high Total Organic Carbon (TOC) content and brittleness, crucial factors for successful hydraulic fracturing. Bounds are proposed on YME-PR and λρ-μρ space to distinguish brittle and ductile zones. These bounds (lines) are unique to the Dadaş Shale. Furthermore, the delineation of mechanical zones within the Dadaş Shale interval, facilitated by a combination of manual discrimination, neural network-based analysis, and Python k-means clustering, provides a comprehensive framework for understanding its mechanical behavior and heterogeneity. The application of λρ-μρ space, traditionally used for lithology and pore fluid discrimination, emerges as a novel approach for delineating brittle and ductile regions within the shale, further enhancing our understanding of its mechanical properties. Extending well-scale information to the seismic scale enables the identification of brittle and ductile zones at a broader scale, optimizing drilling and fracturing strategies across the Dadaş Shale formation.
Benzer Tezler
- Reservoir characterization of unconventional dadaş formation in Southeastern Türkiye: Facies distribution and fracture modelling implications
Ankonvansiyonel dadaş formasyonu rezervuar karakterizasyonu: Fasiyes dağılımları ve doğal çatlak modellemesi, Güneydoğu Anadolu Türkiye
CANALP ÖZKUL
Doktora
İngilizce
2024
Jeoloji MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ÖMER YILMAZ
DR. FETHİ BENSENOUCİ
- A review and evaluation of development in exploration, production, reserves estimation, and research efforts for shale gas and oil
Şeyl gazı ve petrolü için arama, üretim, rezerv kestirimive araştırma çalışmalarının incelenmesi ve değerlendirilmesi
OSMAN MOHAMMED
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPetrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM METİN MIHÇAKAN
- Güneydoğu anadolu bölgesi sıkı kumtaşı konvansiyonel olmayan rezervuar kayası örneğinde fracman yazılımı kullanarak hidrolik çatlak gelişiminin analizi
Analysis of hydraulic fracture development using fracman in the example of tight sandstone unconventional reservoir rock of southeastern anatolia region
MEHMET TOLGA SİPAHİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAYHAN DEVELİ
- The fracability evaluation of Dadaş shale in Southeastern Turkey based on its geomechanical properties
Güneydoğu Türkiye'deki Dadaş şeylinin jeomekanik özelliklerine göre çatlatılabilirlik değerlendirmesi
OĞUZ CİHANER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Petrol ve Doğal Gaz MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPetrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL YILDIRIM
- Zemin mühendisliğinde gerilme şekil değiştirme davranışının sonlu elemanlar yöntemiyle incelenmesi
Stress-strain analysis by finite element method in geotechnical engineering
ELİF YILMAZ