Palyatif bakım hastalarına bakım verenlerde bakım verme yükünün merhamet ve empati düzeyi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of caregiving burden with compassion and empathy level in caregivers of palliative care patients
- Tez No: 878822
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK, DR. SÜNDÜS GÖRÜKMEZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Palyatif Bakım, Bakım Veren, Bakım Verme Yükü, Merhamet, Empati, Palliative Care, Caregiver, Caregiving Burden, Compassion, Empathy
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada, evde sağlık hizmetinden yararlanmakta olan palyatif bakım hastalarının bu karmaşık ve zorlu bakım sürecinde bakım verenlerde oluşan bakım verme yükünün belirlenmesi ile merhamet ve empati düzeyi ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. GEREÇ ve YÖNTEM: Kesitsel türde bir anket çalışması olarak 1 Ocak 2024 – 1 Mart 2024 tarihleri arasında yapılan çalışmamız, İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Birimine kayıtlı palyatif bakım hastalarına bakım veren 18 yaş ve üzeri olan çalışmayı kabul eden 386 katılımcı ile oluşmaktadır. Toplamda 78 sorudan oluşan anketimizde, katılımcıların sosyodemografik özellikleri ile bakım verenlerin; bakım verme yükünü ölçmek amacıyla Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği (ZBYÖ), merhamet düzeyini ölçmek amacıyla Merhamet Ölçeği (MÖ) ve empati düzeyini ölçmek amacıyla da Toronto Empati Ölçeği (TEÖ) kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 28.0 programında analiz edildi ve p<0.05 anlamlı kabul edildi. BULGULAR: Çalışmaya toplam 386 bakım veren kişi katılmıştır. Katılımcıların %61,7'si kadın, %38,3'ü erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 48,4±12,7 yıldır. Çalışmamıza katılan bakım verenlerin ZBYÖ puanının medyanı 35,0 (alt sınır:0,0 üst sınır:83,0), TEÖ puanının medyanı 89,0 (alt sınır:13,0 üst sınır:65,0) ve MÖ puanının medyanı 89,0 (alt sınır:32,0 üst sınır:116,0) olduğu tespit edilmiştir. Kadınlarda ZBYÖ ve MÖ puanı erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. Sosyal güvencesi olmayan grubun ZBYÖ puanı, sosyal güvencesi olan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek olduğu bulunmuştur. Mesleki olarak çalışmayan grubun ZBYÖ puanı, çalışan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek olduğu bulunmuştur. Bakım verme ile ilgili eğitim alanlarda TEÖ ve MÖ puanı, eğitim almayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. Bakım verende kronik hastalık varlığı veya yokluğu, medeni durumu, sahip olduğu çocuk sayısı, asgari ücretten az veya çok kazanması, yalnız veya yakınlarıyla yaşaması, daha önce başka birine bakım verip vermemesi, mesleği bakıcılık olup olmaması ve hastaya verilen bakımdan maddi kazanç elde edip etmemesi arasında ölçeklerin puanında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmemiştir. ZBYÖ puanı ile MÖ ve TEÖ puanı ix arasında güçlü negatif korelasyon; MÖ ile TEÖ arasında ise güçlü pozitif korelasyon saptanmıştır. SONUÇ: Bu çalışma doğrultusunda bakım verme yükünün merhamet ve empati düzeyi ile ilişkisi kapsamında 3 farklı sonuç elde etmekteyiz. Birincisi; bakım verenlerde bakım verme yükü arttıkça merhamet düzeyinin azaldığı ters ilişki mevcuttur. İkincisi benzer şekilde; bakım verenlerde bakım verme yükü arttıkça empati düzeyinin azaldığı ters ilişki mevcuttur. Üçüncüsü ise; bakım verenlerde merhamet ile empati düzeyinin ikisinin de karşılıklı arttıkça arttığı veya azaldıkça azaldığı aynı yönlü ilişkisi mevcuttur. Bu bilgiler ışığında hem bakım verenlerin bu süreçteki yükünü hafifletmek hem de hastalarıyla karşılıklı sağlıklı bir iletişim sağlayabilmeleri adına bir takım sosyal yaklaşım planları önerilebilir.
Özet (Çeviri)
OBJECTIVE: In this study, it is aimed to determine the burden of caregiving in caregivers in this complex and challenging care process of palliative care patients who benefit from home health care services and to evaluate the relationship with the level of compassion and empathy. MATERIAL and METHOD: Our study, which was conducted between January 1, 2024 and March 1, 2024 as a cross-sectional survey study, consists of 386 participants aged 18 years and over who accepted the study and who care for palliative care patients registered in the Home Health Services Unit of Istanbul Haseki Training and Research Hospital. In our questionnaire consisting of 78 questions in total, sociodemographic characteristics of the participants and caregivers; Zarit Caregiving Burden Scale (ZCBS) was used to measure caregiving burden, Compassion Scale (CS) to measure compassion level and Toronto Empathy Scale (TES) to measure empathy level. The data obtained from the study were analyzed in SPSS 28.0 program and p<0.05 was considered significant. RESULTS: A total of 386 caregivers participated in the study. 61.7% of the participants were female and 38.3% were male. The mean age of the participants was 48.4±12.7 years. The median score of the ZCBS caregivers who participated in our study was found to be 35.0 (lower limit: 0.0 upper limit: 83.0), the median score of the TES was 89.0 (lower limit: 13.0 upper limit: 65.0) and the median score of the CS was 89.0 (lower limit: 32.0 upper limit: 116.0). Women had statistically significantly higher scores in both the ZCBS and the CS compared to men. The ZCBS score of the group without social security was found to be statistically significantly higher than the group with social security. It was found that the ZCBS score of the non-employed group was statistically significantly higher than the employed group. Those who received training on caregiving had statistically significantly higher scores in the TOS and CS compared to those who did not receive training. There was no statistically significant difference in the scores of the scales between the presence or absence of chronic disease in the caregiver, marital status, number of children, earning more or less than the minimum wage, living alone or with relatives, giving care to someone else before, being a caregiver as a profession, and earning financial gain from the care xi given to the patient. A strong negative correlation was found between the score of the ZCBS and the scores of the CS and the TOS, and a strong positive correlation was found between the CS and the TOS. CONCLUSION: In line with this study, we obtain 3 different results within the scope of the relationship between caregiving burden and compassion and empathy level. First, there is an inverse relationship in which the level of compassion decreases as the burden of caregiving increases in caregivers. Secondly, similarly, there is an inverse relationship in which empathy level decreases as the burden of caregiving increases in caregivers. Thirdly, there is a same-directional relationship between compassion and empathy levels in caregivers, where both of them increase as the level of compassion increases or decrease as the level of empathy decreases. In the light of this information, a number of social approach plans can be recommended both to alleviate the burden of caregivers in this process and to provide a healthy mutual communication with their patients.
Benzer Tezler
- Palyatif bakım hastalarına bakım verenlerde bakım yükü, bakım yüküne etki eden faktörler ve hastanın nütrisyon durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of caregiver burden, factors affecting caregiver burden, and the relationship between nutritional status of patients in palliative care
BERFİN MERVENUR GÜRLER ALTUNIŞIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
- Palyatif bakım hastalarına bakım verenlerde bakım yükü ve sağlık anksiyetesi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between care burden and health anxiety in caregivers of palliative care patients
MUHAMMED RAŞİD KAYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiHitit ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA İREN AKBIYIK
- Yaşlı hastalara bakım veren bireylerdeki bakım yükünün ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of care burden and affecting factors in individuals caring for elderly patients
NECİFE AYDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikKafkas ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU KARABAĞ AYDIN
- Palyatif bakım hastalarına evde bakım verenlerin bakım yükünün sağlık algısına etkisi
The effect of care burden of home caregivers on palliative care patients on perception of health
GÜLÜSTAN ŞAHİN
- Palyatif bakım alan PEG(Perkütan endoskopik gastrostomi) ve NG(Nazogastrik)' li hastalara bakım verenlerin bakım yükü ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Examination of care burden and quality of life of caregivers for PEG (percutaneous endoscopic gastrostomy) and NG (nasogastric) patients receiving palliative care
SERKAN BUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikBalıkesir ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİCRAN YILDIZ
DOÇ. DR. SİBEL KARACA SİVRİKAYA